I. GIỚI THIỆU VỀ SÓNG CƠ

1. Sóng cơ là gì?

Định nghĩa: Sóng cơ là sự lan truyền của dao động cơ trong một môi trường vật chất đàn hồi.

Đặc điểm quan trọng:

• Cần môi trường: Sóng cơ chỉ truyền được trong môi trường đàn hồi (chất rắn, lỏng, khí)
• Không truyền trong chân không: Không có môi trường thì không có sóng cơ
• Truyền năng lượng, không truyền vật chất: Các phần tử môi trường chỉ dao động tại chỗ, năng lượng lan truyền đi xa

Ví dụ thực tế:

• Sóng trên mặt nước
• Sóng âm trong không khí
• Sóng trên dây đàn
• Sóng địa chấn (động đất)

2. Các đại lượng đặc trưng

Mối quan hệ:

• $f = \frac{1}{T}$ (tần số nghịch đảo với chu kỳ)
• $\omega = 2\pi f = \frac{2\pi}{T}$

3. Phân loại sóng cơ

a) Theo phương dao động:

Sóng ngang:

• Phương dao động vuông góc với phương truyền sóng
• Ký hiệu: ⊥
• Ví dụ: Sóng trên dây căng, sóng trên mặt nước
• Đặc điểm: Có đỉnh (peak) và đáy (trough)

Sóng dọc:

• Phương dao động song song với phương truyền sóng
• Ký hiệu: //
• Ví dụ: Sóng âm trong không khí, sóng trên lò xo
• Đặc điểm: Có vùng nén và vùng dãn

b) Theo chiều truyền:

Sóng một chiều:

• Truyền theo một phương
• Ví dụ: Sóng trên dây thẳng, sóng trên lò xo

Sóng hai chiều:

• Truyền trên mặt phẳng
• Ví dụ: Sóng trên mặt nước

Sóng ba chiều:

• Truyền trong không gian ba chiều
• Ví dụ: Sóng âm trong không khí, sóng địa chấn

II. PHƯƠNG TRÌNH SÓNG CƠ

1. Phương trình dao động tại nguồn O

Nguồn sóng (điểm O) dao động điều hòa:

$$\boxed{u_O = A\cos(\omega t + \varphi)}$$

Hoặc dạng sin:

$$u_O = A\sin(\omega t + \varphi)$$

Trong đó:

• $u_O$: Li độ của nguồn tại thời điểm $t$ (m)
• $A$: Biên độ dao động (m)
• $\omega = 2\pi f = \frac{2\pi}{T}$: Tần số góc (rad/s)
• $\varphi$: Pha ban đầu (rad)
• $t$: Thời gian (s)

Ví dụ: Nguồn dao động: $u_O = 5\cos(20\pi t)$ cm

• Biên độ: $A = 5$ cm
• Tần số góc: $\omega = 20\pi$ rad/s
• Tần số: $f = \frac{\omega}{2\pi} = 10$ Hz
• Chu kỳ: $T = \frac{1}{f} = 0.1$ s
• Pha ban đầu: $\varphi = 0$

2. Phương trình sóng tại điểm M

Điểm M cách nguồn O một khoảng $x$ (theo phương truyền sóng):

Sóng từ O truyền đến M mất thời gian: $$\Delta t = \frac{x}{v}$$

Do đó, M dao động chậm pha hơn O một lượng: $$\Delta \varphi = \omega \Delta t = \omega \cdot \frac{x}{v} = \frac{2\pi f x}{v} = \frac{2\pi x}{\lambda}$$

📌 Phương trình sóng tại M (dạng cos):

$$\boxed{u_M = A\cos\left(\omega t – \frac{2\pi x}{\lambda} + \varphi\right)}$$

Dạng khác:

$$u_M = A\cos\left(2\pi\left(\frac{t}{T} – \frac{x}{\lambda}\right) + \varphi\right)$$

Hoặc:

$$u_M = A\cos\left(\omega\left(t – \frac{x}{v}\right) + \varphi\right)$$

📌 Phương trình sóng tại M (dạng sin):

$$u_M = A\sin\left(\omega t – \frac{2\pi x}{\lambda} + \varphi\right)$$

Lưu ý dấu “-” quan trọng:

• Dấu “-” trong $\left(\omega t – \frac{2\pi x}{\lambda}\right)$ thể hiện M dao động chậm pha hơn O
• Nếu sóng truyền ngược chiều (từ phải sang trái), dùng dấu “+”

Ví dụ: Nguồn O dao động: $u_O = 4\cos(10\pi t)$ cm. Sóng truyền với tốc độ $v = 20$ cm/s. Viết phương trình dao động tại điểm M cách O là 5 cm.

Lời giải:

Bước 1: Tính bước sóng

• Tần số góc: $\omega = 10\pi$ rad/s
• Tần số: $f = \frac{10\pi}{2\pi} = 5$ Hz
• Bước sóng: $\lambda = \frac{v}{f} = \frac{20}{5} = 4$ cm

Bước 2: Viết phương trình tại M $$u_M = 4\cos\left(10\pi t – \frac{2\pi \times 5}{4}\right)$$ $$= 4\cos\left(10\pi t – \frac{5\pi}{2}\right) \text{ cm}$$

Rút gọn: $\frac{5\pi}{2} = 2\pi + \frac{\pi}{2}$, nên: $$u_M = 4\cos\left(10\pi t – \frac{\pi}{2}\right) = 4\sin(10\pi t) \text{ cm}$$

3. Độ lệch pha giữa hai điểm

Hai điểm M, N trên phương truyền sóng cách nhau khoảng $d$:

Độ lệch pha:

$$\boxed{\Delta \varphi = \frac{2\pi d}{\lambda}}$$

Các trường hợp đặc biệt:

Trong đó: $k = 0, \pm 1, \pm 2, …$

4. Điều kiện về pha

a) Cùng pha:

Hai điểm dao động giống hệt nhau về li độ, vận tốc, gia tốc tại mọi thời điểm.

Điều kiện: $$\boxed{d = k\lambda} \quad (k = 0, 1, 2, …)$$

Ví dụ: Nếu $\lambda = 4$ cm, các điểm cách nhau 0, 4, 8, 12,… cm thì dao động cùng pha.

b) Ngược pha:

Hai điểm dao động đối nhau (khi điểm này ở vị trí biên dương thì điểm kia ở vị trí biên âm).

Điều kiện: $$\boxed{d = \left(k + \frac{1}{2}\right)\lambda = \frac{(2k+1)\lambda}{2}} \quad (k = 0, 1, 2, …)$$

Ví dụ: Nếu $\lambda = 4$ cm, các điểm cách nhau 2, 6, 10,… cm thì dao động ngược pha.

c) Vuông pha:

Hai điểm có độ lệch pha $\frac{\pi}{2}$ (90°).

Điều kiện: $$d = \left(k + \frac{1}{4}\right)\lambda = \frac{(2k+1)\lambda}{4}$$

Ví dụ: Nếu $\lambda = 4$ cm, các điểm cách nhau 1, 3, 5,… cm thì dao động vuông pha.

III. CÔNG THỨC TỐC ĐỘ TRUYỀN SÓNG

1. Công thức cơ bản

📌 Công thức 1: Liên hệ $\lambda$, $T$, $v$

$$\boxed{v = \frac{\lambda}{T}}$$

Ý nghĩa: Tốc độ truyền sóng bằng quãng đường sóng truyền trong một đơn vị thời gian.

📌 Công thức 2: Liên hệ $\lambda$, $f$, $v$ (QUAN TRỌNG NHẤT!)

$$\boxed{v = \lambda f}$$

Đây là công thức cốt lõi của sóng cơ!

Trong đó:

• $v$: Tốc độ truyền sóng (m/s)
• $\lambda$: Bước sóng (m)
• $T$: Chu kỳ (s)
• $f$: Tần số (Hz)

Quan hệ: $f = \frac{1}{T}$, nên $v = \lambda f = \frac{\lambda}{T}$

2. Công thức tính bước sóng (lambda)

📌 Từ $v$ và $T$:

$$\boxed{\lambda = vT}$$

Ý nghĩa: Bước sóng là quãng đường sóng truyền được trong một chu kỳ.

📌 Từ $v$ và $f$:

$$\boxed{\lambda = \frac{v}{f}}$$

Ví dụ 1: Sóng âm trong không khí có tốc độ $v = 340$ m/s, tần số $f = 680$ Hz. Tính bước sóng.

Lời giải: $$\lambda = \frac{v}{f} = \frac{340}{680} = 0.5 \text{ m} = 50 \text{ cm}$$

Đáp án: Bước sóng là 0.5 m.

3. Công thức tính tần số

$$\boxed{f = \frac{v}{\lambda} = \frac{1}{T}}$$

Ví dụ 2: Sóng truyền với $v = 340$ m/s, bước sóng $\lambda = 0.68$ m. Tính tần số.

Lời giải: $$f = \frac{v}{\lambda} = \frac{340}{0.68} = 500 \text{ Hz}$$

4. Công thức tính chu kỳ

$$\boxed{T = \frac{\lambda}{v} = \frac{1}{f}}$$

Ví dụ 3: Sóng có bước sóng $\lambda = 2$ m, tốc độ $v = 4$ m/s. Tính chu kỳ.

Lời giải: $$T = \frac{\lambda}{v} = \frac{2}{4} = 0.5 \text{ s}$$

5. Liên hệ giữa các đại lượng

Sơ đồ quan hệ:

        v (tốc độ truyền sóng)
           ↕
    λ ←→ f ←→ T

Các công thức suy ra:

• $v = \lambda f = \frac{\lambda}{T}$
• $\lambda = vT = \frac{v}{f}$
• $f = \frac{v}{\lambda} = \frac{1}{T}$
• $T = \frac{\lambda}{v} = \frac{1}{f}$

Nguyên tắc: Biết 2 trong 4 đại lượng $(v, \lambda, f, T)$ → tính được 2 đại lượng còn lại.

6. Ví dụ tổng hợp

Bài toán: Sóng truyền trên dây với tốc độ $v = 2$ m/s, tần số $f = 10$ Hz. Tính bước sóng $\lambda$ và chu kỳ $T$.

Lời giải:

Cách 1: Tính trực tiếp

• Chu kỳ: $T = \frac{1}{f} = \frac{1}{10} = 0.1$ s
• Bước sóng: $\lambda = vT = 2 \times 0.1 = 0.2$ m

Cách 2: Dùng công thức khác

• Bước sóng: $\lambda = \frac{v}{f} = \frac{2}{10} = 0.2$ m ✓

Đáp án:

• $\lambda = 0.2$ m = 20 cm
• $T = 0.1$ s

IV. TỐC ĐỘ TRUYỀN SÓNG TRONG CÁC MÔI TRƯỜNG

1. Tốc độ sóng trên dây

📌 Công thức:

$$\boxed{v = \sqrt{\frac{F}{\mu}}}$$

Trong đó:

• $F$: Lực căng dây (N)
• $\mu$ (mu): Mật độ khối lượng dây (kg/m)
• $\mu = \frac{m}{l}$ với $m$ là khối lượng dây, $l$ là chiều dài dây

Nhận xét:

• Lực căng $F$ tăng → tốc độ $v$ tăng
• Mật độ $\mu$ tăng (dây nặng hơn) → tốc độ $v$ giảm

Ví dụ 4: Một sợi dây dài 2 m, khối lượng 0.01 kg, được căng nằm ngang bởi lực $F = 50$ N. Tính tốc độ truyền sóng trên dây.

Lời giải:

Bước 1: Tính mật độ khối lượng $$\mu = \frac{m}{l} = \frac{0.01}{2} = 0.005 \text{ kg/m}$$

Bước 2: Tính tốc độ $$v = \sqrt{\frac{F}{\mu}} = \sqrt{\frac{50}{0.005}} = \sqrt{10000} = 100 \text{ m/s}$$

Đáp án: Tốc độ truyền sóng là 100 m/s.

2. Tốc độ sóng âm trong các môi trường

Bảng tham khảo:

Quy luật chung:

$$v_{rắn} > v_{lỏng} > v_{khí}$$

Giải thích: Chất rắn có độ đàn hồi cao nhất → sóng truyền nhanh nhất.

Ảnh hưởng của nhiệt độ:

• Trong chất khí: Nhiệt độ tăng → tốc độ âm tăng
• Công thức gần đúng: $v = 331 + 0.6t$ (m/s) với $t$ là nhiệt độ °C

3. Tốc độ sóng trên mặt nước

Tốc độ sóng trên mặt nước phụ thuộc vào độ sâu $h$ và bước sóng $\lambda$:

Nước nông ($h < \frac{\lambda}{20}$): $$v \approx \sqrt{gh}$$

Nước sâu ($h > \frac{\lambda}{2}$): $$v \approx \sqrt{\frac{g\lambda}{2\pi}}$$

Trong đó: $g = 10$ m/s² (hoặc 9.8 m/s²) là gia tốc trọng trường.

V. GIAO THOA SÓNG

1. Điều kiện giao thoa

Hai nguồn sóng kết hợp $S_1$ và $S_2$:

• Cùng tần số: $f_1 = f_2$
• Độ lệch pha không đổi theo thời gian

Khi đó, hai sóng giao thoa với nhau tạo ra vùng giao thoa ổn định.

2. Công thức giao thoa

Giả sử: Hai nguồn $S_1$, $S_2$ cách nhau khoảng $l$, dao động cùng pha.

Điểm M cách $S_1$ là $d_1$, cách $S_2$ là $d_2$.

Hiệu đường đi: $$\Delta d = |d_1 – d_2|$$

a) Điểm dao động với biên độ cực đại (cực đại giao thoa):

Điều kiện: $$\boxed{|d_1 – d_2| = k\lambda} \quad (k = 0, \pm 1, \pm 2, …)$$

Giải thích: Hai sóng từ $S_1$ và $S_2$ đến M cùng pha → tăng cường lẫn nhau → biên độ cực đại.

b) Điểm dao động với biên độ cực tiểu (cực tiểu giao thoa):

Điều kiện: $$\boxed{|d_1 – d_2| = \left(k + \frac{1}{2}\right)\lambda = \frac{(2k+1)\lambda}{2}} \quad (k = 0, \pm 1, \pm 2, …)$$

Giải thích: Hai sóng từ $S_1$ và $S_2$ đến M ngược pha → triệt tiêu lẫn nhau → biên độ cực tiểu (bằng 0 nếu hai nguồn cùng biên độ).

Trường hợp hai nguồn ngược pha:

Đổi vị trí cực đại và cực tiểu:

• Cực đại: $|d_1 – d_2| = \left(k + \frac{1}{2}\right)\lambda$
• Cực tiểu: $|d_1 – d_2| = k\lambda$

3. Số điểm cực đại, cực tiểu

Trên đoạn thẳng $S_1S_2$ (hai nguồn cùng pha):

Số điểm cực đại:

$$\boxed{-\frac{l}{\lambda} < k < \frac{l}{\lambda}}$$

Đếm số giá trị nguyên $k$ thỏa mãn.

Số điểm cực tiểu:

$$-\frac{l}{\lambda} < k + \frac{1}{2} < \frac{l}{\lambda}$$

Hay:

$$-\frac{l}{\lambda} – \frac{1}{2} < k < \frac{l}{\lambda} – \frac{1}{2}$$

Đếm số giá trị nguyên $k$ thỏa mãn.

Ví dụ 5: Hai nguồn $S_1$, $S_2$ cách nhau $l = 10$ cm, dao động cùng pha với bước sóng $\lambda = 2$ cm. Tính số điểm cực đại trên đoạn $S_1S_2$.

Lời giải:

Điều kiện cực đại: $$-\frac{10}{2} < k < \frac{10}{2}$$ $$-5 < k < 5$$

Các giá trị nguyên của $k$: $-4, -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, 4$

Số điểm cực đại: 9 điểm

Đáp án: 9 điểm cực đại.

Ví dụ 6: Với cùng dữ liệu trên, tính số điểm cực tiểu.

Lời giải:

Điều kiện cực tiểu: $$-5 < k + \frac{1}{2} < 5$$ $$-5.5 < k < 4.5$$

Các giá trị nguyên của $k$: $-5, -4, -3, -2, -1, 0, 1, 2, 3, 4$

Số điểm cực tiểu: 10 điểm

Đáp án: 10 điểm cực tiểu.

VI. BẢNG CÔNG THỨC TỔNG HỢP

A. Công thức cơ bản

B. Phương trình sóng

C. Điều kiện về pha

D. Tốc độ truyền sóng

E. Giao thoa (hai nguồn cùng pha)

VII. SO SÁNH CÁC ĐẠI LƯỢNG

1. Bước sóng vs Chu kỳ

Nhận xét: Bước sóng và chu kỳ liên hệ với nhau qua tốc độ truyền sóng.

2. Tốc độ truyền sóng vs Tốc độ dao động

Lưu ý quan trọng: Hai tốc độ này HOÀN TOÀN KHÁC NHAU!

• Tốc độ truyền sóng: Không đổi (phụ thuộc môi trường)
• Tốc độ dao động: Biến thiên điều hòa theo thời gian

VIII. MẸO VÀ LƯU Ý

1. Mẹo nhớ công thức

Mẹo 1: Công thức trung tâm

$v = \lambda f$

Đây là công thức cốt lõi! Từ đây suy ra tất cả các công thức khác:

• $\lambda = \frac{v}{f}$
• $f = \frac{v}{\lambda}$
• Kết hợp $f = \frac{1}{T}$ → $v = \frac{\lambda}{T}$

Mẹo 2: Nhớ hệ số $2\pi$

Các công thức liên quan đến góc đều có $2\pi$:

• Độ lệch pha: $\Delta\varphi = \frac{2\pi d}{\lambda}$
• Tần số góc: $\omega = 2\pi f = \frac{2\pi}{T}$
• Phương trình sóng: $u_M = A\cos\left(\omega t – \frac{2\pi x}{\lambda}\right)$

Mẹo 3: Giao thoa – nhớ theo “k”

• Cực đại: Hiệu đường đi = k lần $\lambda$ (số nguyên)
• Cực tiểu: Hiệu đường đi = (k + 1/2) lần $\lambda$ (số bán nguyên)

Cách nhớ: “Cực Đại – Đủ (k nguyên)”, “Cực Tiểu – Thiếu nửa (k + 1/2)”

Mẹo 4: Phân biệt $\lambda$ và A

• $\lambda$ (lambda): Bước sóng – khoảng cách (m)
• $A$: Biên độ – độ lệch cực đại (m)

Hai đại lượng này hoàn toàn khác nhau!

2. Các sai lầm thường gặp

❌ SAI LẦM 1: Nhầm bước sóng $\lambda$ với biên độ A

Sai: Bước sóng là độ lệch cực đại ❌

Đúng:

• Biên độ $A$ là độ lệch cực đại
• Bước sóng $\lambda$ là khoảng cách giữa 2 điểm cùng pha liên tiếp ✓

❌ SAI LẦM 2: Nhầm tốc độ truyền sóng với tốc độ dao động

Sai: $v = A\omega$ là tốc độ truyền sóng ❌

Đúng:

• $v = \lambda f$ là tốc độ truyền sóng ✓
• $v_{max} = A\omega$ là tốc độ dao động cực đại ✓

❌ SAI LẦM 3: Quên dấu âm trong phương trình sóng

Sai: $u_M = A\cos\left(\omega t + \frac{2\pi x}{\lambda}\right)$ ❌

Đúng: $u_M = A\cos\left(\omega t – \frac{2\pi x}{\lambda}\right)$ ✓

Dấu “-” thể hiện M dao động chậm pha hơn O.

❌ SAI LẦM 4: Nhầm điều kiện cực đại và cực tiểu

Sai: Cực đại khi $|d_1 – d_2| = (k+\frac{1}{2})\lambda$ ❌

Đúng:

• Cực đại: $|d_1 – d_2| = k\lambda$ ✓
• Cực tiểu: $|d_1 – d_2| = (k+\frac{1}{2})\lambda$ ✓

3. Đơn vị cần nhớ

Bảng đơn vị:

Lưu ý: Luôn đổi về đơn vị SI trước khi tính toán!

IX. BÀI TẬP MẪU

Bài 1: Tính bước sóng

Đề bài: Sóng truyền trong không khí với tốc độ $v = 320$ m/s, tần số $f = 800$ Hz. Tính bước sóng.

Lời giải:

Áp dụng công thức: $$\lambda = \frac{v}{f} = \frac{320}{800} = 0.4 \text{ m} = 40 \text{ cm}$$

Đáp án: Bước sóng là 0.4 m (hoặc 40 cm).

Bài 2: Tính tốc độ truyền sóng

Đề bài: Sóng có bước sóng $\lambda = 2$ m, chu kỳ $T = 0.5$ s. Tính tốc độ truyền sóng.

Lời giải:

Áp dụng công thức: $$v = \frac{\lambda}{T} = \frac{2}{0.5} = 4 \text{ m/s}$$

Đáp án: Tốc độ truyền sóng là 4 m/s.

Bài 3: Tốc độ sóng trên dây

Đề bài: Một sợi dây dài 1.5 m, khối lượng 30 g, được căng bởi lực $F = 60$ N. Tính tốc độ truyền sóng trên dây.

Lời giải:

Bước 1: Đổi đơn vị

• $m = 30$ g $= 0.03$ kg

Bước 2: Tính mật độ khối lượng $$\mu = \frac{m}{l} = \frac{0.03}{1.5} = 0.02 \text{ kg/m}$$

Bước 3: Tính tốc độ $$v = \sqrt{\frac{F}{\mu}} = \sqrt{\frac{60}{0.02}} = \sqrt{3000} \approx 54.77 \text{ m/s}$$

Đáp án: Tốc độ truyền sóng khoảng 54.77 m/s.

Bài 4: Độ lệch pha

Đề bài: Hai điểm trên phương truyền sóng cách nhau 1.5 m. Biết bước sóng $\lambda = 2$ m. Tính độ lệch pha giữa hai điểm.

Lời giải:

Áp dụng công thức: $$\Delta\varphi = \frac{2\pi d}{\lambda} = \frac{2\pi \times 1.5}{2} = 1.5\pi \text{ rad}$$

Hoặc: $1.5\pi \times \frac{180°}{\pi} = 270°$

Đáp án: Độ lệch pha là $1.5\pi$ rad (hoặc 270°).

Bài 5: Giao thoa sóng

Đề bài: Hai nguồn $S_1$, $S_2$ cách nhau 8 cm, dao động cùng pha với bước sóng $\lambda = 2$ cm. Tính số điểm cực đại trên đoạn $S_1S_2$.

Lời giải:

Điều kiện cực đại: $$-\frac{l}{\lambda} < k < \frac{l}{\lambda}$$ $$-\frac{8}{2} < k < \frac{8}{2}$$ $$-4 < k < 4$$

Các giá trị nguyên của $k$: $-3, -2, -1, 0, 1, 2, 3$

Số điểm cực đại: 7 điểm

Đáp án: 7 điểm cực đại.

Bài 6: Phương trình sóng

Đề bài: Nguồn O dao động theo phương trình $u_O = 4\cos(20\pi t)$ cm. Sóng truyền với tốc độ $v = 40$ cm/s. Viết phương trình sóng tại điểm M cách O là 10 cm.

Lời giải:

Bước 1: Tính bước sóng

• Tần số góc: $\omega = 20\pi$ rad/s
• Tần số: $f = \frac{\omega}{2\pi} = \frac{20\pi}{2\pi} = 10$ Hz
• Bước sóng: $\lambda = \frac{v}{f} = \frac{40}{10} = 4$ cm

Bước 2: Viết phương trình tại M $$u_M = 4\cos\left(20\pi t – \frac{2\pi \times 10}{4}\right)$$ $$= 4\cos(20\pi t – 5\pi) \text{ cm}$$

Rút gọn: $5\pi = 4\pi + \pi$, nên: $$u_M = 4\cos(20\pi t – \pi) = -4\cos(20\pi t) \text{ cm}$$

Đáp án: $u_M = -4\cos(20\pi t)$ cm (hoặc $u_M = 4\cos(20\pi t – 5\pi)$ cm)

X. KẾT LUẬN

Bài viết đã trình bày đầy đủ công thức sóng cơ:

Công thức tốc độ: $v = \lambda f = \frac{\lambda}{T}$

Công thức bước sóng: $\lambda = vT = \frac{v}{f}$

Phương trình sóng: $u_M = A\cos\left(\omega t – \frac{2\pi x}{\lambda} + \varphi\right)$

Độ lệch pha: $\Delta\varphi = \frac{2\pi d}{\lambda}$

Giao thoa:

• Cực đại: $|d_1 – d_2| = k\lambda$
• Cực tiểu: $|d_1 – d_2| = (k+\frac{1}{2})\lambda$

Tốc độ trên dây: $v = \sqrt{\frac{F}{\mu}}$

Công thức QUAN TRỌNG NHẤT

$$\boxed{v = \lambda f}$$

Từ công thức này, có thể suy ra tất cả các công thức khác!

Mối quan hệ:

• $\lambda = \frac{v}{f}$
• $f = \frac{v}{\lambda}$
• Với $f = \frac{1}{T}$ → $v = \frac{\lambda}{T}$

Lời khuyên học tập

📌 Học thuộc công thức $v = \lambda f$ – Đây là nền tảng của mọi bài toán sóng cơ

📌 Phân biệt rõ $\lambda$ và $T$ – Một cái đặc trưng không gian (m), một cái đặc trưng thời gian (s)

📌 Nhớ hệ số $2\pi$ trong độ lệch pha: $\Delta\varphi = \frac{2\pi d}{\lambda}$

📌 Chú ý dấu “-“ trong phương trình sóng: $\omega t – \frac{2\pi x}{\lambda}$

📌 Luyện tập giao thoa sóng – Đây là dạng bài khó và hay ra thi

📌 Phân biệt hai tốc độ – Tốc độ truyền sóng $\neq$ Tốc độ dao động

📌 Làm nhiều bài tập – Đặc biệt các dạng tính $\lambda$, giao thoa, phương trình sóng

Cô Trần Thị Bình

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Tổ trưởng chuyên môn Tổ Lý – Hóa – Sinh tại Edus

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Vật lý, Hoá Học, Bằng Thạc sĩ, Chức danh nghề nghiệp Giáo viên THPT – Hạng II, Tin học ứng dụng cơ bản, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 12+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Gia Định