Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
Mở đầu trang 88
Đề bài: Quan sát thí nghiệm sau:
Có hai điện nghiệm, điện nghiệm A được tích điện nên hai lá kim loại xoè ra; điện nghiệm B không tích điện nên hai lá kim loại cụp lại (Hình a). Nối hai quả cầu của hai điện nghiệm bằng thanh kim loại, hiện tượng xảy ra: hai lá kim loại của điện nghiệm A giảm độ xoè, hai lá kim loại của điện nghiệm B xoè ra (Hình b). Kết quả thí nghiệm chứng tỏ điều gì?
Lời giải:
Khi nối hai quả cầu bằng thanh kim loại:
- Lá kim loại ở điện nghiệm A giảm độ xoè → điện tích ở A đã giảm bớt.
- Lá kim loại ở điện nghiệm B xoè ra → ở B đã xuất hiện điện tích.
→ Kết quả thí nghiệm chứng tỏ: các điện tích đã chuyển từ điện nghiệm A sang điện nghiệm B qua thanh kim loại. Tức là trong thanh kim loại đã có sự chuyển dời của các hạt mang điện — đó chính là dòng điện.
I. Dòng điện và nguồn điện
Câu hỏi trang 88 mục I
Đề bài: Hãy kể tên các nguồn điện khác mà em biết.
Lời giải:
Một số nguồn điện thường gặp trong đời sống:
- Pin các loại: pin tiểu (pin AA, AAA), pin con thỏ, pin tròn dùng cho đồng hồ, pin sạc dự phòng, pin điện thoại, pin laptop,…
- Acquy: acquy xe máy, acquy ô tô,…
- Pin mặt trời (tấm pin năng lượng mặt trời): biến năng lượng ánh sáng mặt trời thành điện năng.
- Máy phát điện: dùng trong gia đình, nhà máy, ở những nơi mất điện.
- Đinamo xe đạp: tạo ra dòng điện thắp sáng đèn xe đạp.
- Ổ cắm điện trong nhà (lấy điện từ lưới điện quốc gia).
II. Vật dẫn điện và vật không dẫn điện
Thí nghiệm trang 89 mục II
Đề bài:
Chuẩn bị (Hình 21.1): nguồn điện 3 V, bóng đèn pin 2,5 V, các dây nối, công tắc, hai chiếc kẹp bằng kim loại, lá đồng, lá nhôm, lá nhựa.
Tiến hành:
- Bố trí thí nghiệm như Hình 21.2. Đóng công tắc, quan sát hiện tượng.
- Lần lượt thay lá đồng bằng lá nhôm và lá nhựa. Đóng công tắc, quan sát hiện tượng.
Từ kết quả thí nghiệm, rút ra nhận xét về sự dẫn điện của lá đồng, lá nhôm, lá nhựa.
Lời giải:
Quan sát hiện tượng khi đóng công tắc:
| Vật được kẹp vào mạch | Hiện tượng | Kết luận |
|---|---|---|
| Lá đồng | Bóng đèn sáng | Lá đồng dẫn điện |
| Lá nhôm | Bóng đèn sáng | Lá nhôm dẫn điện |
| Lá nhựa | Bóng đèn không sáng | Lá nhựa không dẫn điện |
Nhận xét:
- Lá đồng, lá nhôm là vật dẫn điện (cho dòng điện chạy qua nên bóng đèn sáng).
- Lá nhựa là vật không dẫn điện (vật cách điện — không cho dòng điện chạy qua nên bóng đèn không sáng).
→ Các vật làm bằng kim loại (đồng, nhôm,…) thường là vật dẫn điện; các vật làm bằng nhựa là vật cách điện.
Câu hỏi 1 trang 90 mục II
Đề bài: Trong những vật sau đây: thanh gỗ khô, ruột bút chì, dây nhựa, thanh thuỷ tinh, đoạn dây nhôm; vật nào là vật dẫn điện, vật nào là vật cách điện?
Lời giải:
- Vật dẫn điện:
- Ruột bút chì (làm từ than chì — cho dòng điện chạy qua).
- Đoạn dây nhôm (kim loại).
- Vật cách điện:
- Thanh gỗ khô.
- Dây nhựa.
- Thanh thuỷ tinh.
Câu hỏi 2 trang 90 mục II
Đề bài: Kể tên những vật liệu cách điện trong các dụng cụ và thiết bị điện thường dùng mà em biết.
Lời giải:
Một số vật liệu cách điện thường dùng trong các dụng cụ, thiết bị điện:
- Nhựa: dùng làm vỏ dây điện, vỏ ổ cắm, vỏ phích cắm, vỏ công tắc, vỏ các thiết bị điện gia dụng (quạt, nồi cơm, tivi,…).
- Cao su: dùng làm găng tay cách điện, ủng cách điện, vỏ bọc dây điện.
- Sứ: dùng làm sứ cách điện trên cột điện, bệ đỡ cầu dao điện.
- Thuỷ tinh: dùng làm bóng đèn, sứ cách điện đặc biệt.
- Gỗ khô: dùng làm tay cầm tua-vít, cán các dụng cụ điện.
→ Các vật liệu này đều không dẫn điện, giúp đảm bảo an toàn khi sử dụng các thiết bị điện.
Cô Trần Thị Thanh Thảo
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Khoa Học Tự Nhiên THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm KHTN, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 6+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Siêu