1. Hoạt động đối ngoại của Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh

a) Hoạt động đối ngoại của Phan Bội Châu

Phạm vi và mục đích

• Hoạt động đối ngoại của Phan Bội Châu diễn ra chủ yếu ở Nhật Bản và Trung Quốc.
• Mục đích: tìm kiếm sự giúp đỡ từ bên ngoài để chống thực dân Pháp, giành độc lập dân tộc.

Hoạt động tại Nhật Bản (1905 – 1908)

• Đầu năm 1905: Phan Bội Châu sang Nhật Bản nhờ giúp đỡ về khí giới, đào tạo nhân lực cho công cuộc cứu nước. Ông đưa 200 thanh niên Việt Nam sang học tập ở các trường tư thục khác nhau.
• Năm 1908: Phan Bội Châu tham gia thành lập các tổ chức có mục tiêu đoàn kết quốc tế, tiêu biểu là:
  • Điền – Quế – Việt liên minh (liên minh giữa Vân Nam, Quảng Tây với Việt Nam).
  • Đông Á đồng minh (gồm một số người Nhật Bản, Trung Quốc, Triều Tiên, Ấn Độ,…) để hợp sức chống đế quốc.

Hoạt động tại Trung Quốc (từ năm 1911)

• Năm 1911: Phan Bội Châu quyết định về hoạt động ở Trung Quốc.
• Đầu năm 1912: thành lập Việt Nam Quang phục hội và tham gia thành lập Chấn Hoa Hưng Á, nhằm đánh đuổi thực dân Pháp, giành độc lập.
• Phan Bội Châu cử người liên lạc với một số tổ chức, đại diện nước ngoài như Công sứ Đức, Đại sứ quán Nga,… để tìm kiếm sự giúp đỡ cho phong trào đấu tranh chống Pháp ở Việt Nam.

b) Hoạt động đối ngoại của Phan Châu Trinh

Phạm vi và mục đích

• Hoạt động đối ngoại của Phan Châu Trinh diễn ra chủ yếu ở Pháp.
• Mục đích: vận động cải cách cho Việt Nam.

Hoạt động tại Pháp (từ năm 1911)

• Năm 1911: Phan Châu Trinh sang Pháp, tiếp xúc với một số nhóm Việt kiều, tổ chức, đảng phái tiến bộ.
• Nhiều lần gửi kiến nghị đến các thành viên của Chính phủ Pháp, phê phán chính quyền thực dân, thức tỉnh dư luận Pháp về tình hình Việt Nam.
• Đóng vai trò quan trọng trong việc thành lập và hoạt động của một số tổ chức yêu nước Việt Nam tại Pháp.

2. Hoạt động đối ngoại của Nguyễn Ái Quốc và Đảng Cộng sản Đông Dương

a) Hoạt động đối ngoại của Nguyễn Ái Quốc (1911 – 1930)

Giai đoạn 1: Từ năm 1911 đến năm 1922 – Hoạt động nổi bật tại Pháp

• Nguyễn Ái Quốc đã đi qua nhiều quốc gia khác nhau và có những hoạt động đối ngoại nổi bật tại Pháp.
• Gặp gỡ, tiếp xúc với nhiều nhà hoạt động chính trị, văn hóa của Pháp và nhiều nước châu Âu.
• Năm 1920: Nguyễn Ái Quốc tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp.
• Năm 1921: tham gia thành lập Hội Liên hiệp thuộc địa – một hình thức liên minh của các dân tộc bị áp bức.
• Trên cương vị Trưởng ban Nghiên cứu về Đông Dương thuộc Đảng Cộng sản Pháp, Nguyễn Ái Quốc tích cực xây dựng mối quan hệ gắn bó giữa những người cộng sản với nhân dân lao động Pháp và nhân dân các nước thuộc địa.

Giai đoạn 2: Từ năm 1923 đến năm 1930 – Hoạt động chủ yếu ở Liên Xô và Trung Quốc

• Tháng 6 – 1923: Nguyễn Ái Quốc từ Pháp đến Liên Xô, tích cực tham gia các hội nghị, đại hội của Quốc tế Cộng sản.
• Tại những diễn đàn này, Nguyễn Ái Quốc trình bày quan điểm về vai trò của cách mạng thuộc địa, về lực lượng cách mạng ở thuộc địa, về quan hệ giữa cách mạng ở chính quốc với thuộc địa,…
• Bằng những hoạt động này, Nguyễn Ái Quốc chính thức xác lập mối quan hệ giữa cách mạng Việt Nam với Quốc tế Cộng sản và cách mạng thế giới.
• Cuối năm 1924: Nguyễn Ái Quốc đến Quảng Châu (Trung Quốc), liên lạc với lực lượng cách mạng ở Đông Nam Á và Trung Quốc, mở các lớp huấn luyện chính trị cho thanh niên yêu nước Việt Nam.
• Trong các bài giảng, Nguyễn Ái Quốc nhấn mạnh sự cần thiết phải đoàn kết và tập hợp lực lượng quốc tế.

b) Hoạt động đối ngoại của Đảng Cộng sản Đông Dương (1930 – 1945)

Mục tiêu chung

• Trong những năm 1930 – 1945, hoạt động đối ngoại của Đảng Cộng sản Đông Dương chủ yếu phục vụ cho cuộc đấu tranh chống thực dân, phát xít, góp phần bảo vệ hòa bình, tiến tới giành độc lập, tự do.

Quan hệ với Liên Xô và Quốc tế Cộng sản

• Là một phân bộ của Quốc tế Cộng sản, Đảng Cộng sản Đông Dương lãnh đạo, tổ chức nhiều hoạt động ủng hộ Liên Xô.
• Phối hợp với các tổ chức của người Pháp, người Hoa ở Đông Dương tiến hành quyên góp giúp đỡ các nạn nhân chiến tranh ở Trung Quốc.

Quan hệ với Trung Quốc và các nước Đông Nam Á

• Đảng Cộng sản Đông Dương cũng tích cực củng cố quan hệ với Đảng Cộng sản Trung Quốc, thành lập Tiểu ban vận động Hoa Kiều, giúp đỡ người Hoa tổ chức hội cứu quốc.
• Nhằm mở rộng quan hệ với lực lượng chống quân phiệt Nhật Bản ở Đông Nam Á, Đảng Cộng sản Đông Dương liên lạc với phong trào dân tộc chống quân phiệt Nhật Bản ở một số nước như: Miến Điện, Mã Lai, Phi-líp-pin, Thái Lan, In-đô-nê-xi-a,…

Hoạt động đối ngoại thông qua Mặt trận Việt Minh

• Thông qua Mặt trận Việt Minh, hoạt động đối ngoại của Đảng Cộng sản Đông Dương thể hiện rõ chủ trương đứng về phía lực lượng Đồng minh trong cuộc chiến chống quân phiệt Nhật Bản, đồng thời tranh thủ sự ủng hộ quốc tế cho cách mạng Việt Nam.
• Đại diện của Mặt trận Việt Minh tiếp xúc với đại diện của Trung Hoa Dân quốc, bàn về kế hoạch phối hợp chống quân phiệt Nhật Bản, cử đại biểu tham gia Việt Nam Cách mạng Đồng minh hội – một tổ chức của người Việt Nam hoạt động ở phía nam Trung Quốc.
• Đối với phái bộ Mỹ ở phía nam Trung Quốc, đại diện của Mặt trận Việt Minh chủ động bắt liên lạc để thiết lập quan hệ và hợp tác chống quân phiệt Nhật Bản.
• Cuối tháng 4 – 1945: sự hợp tác giữa Việt Minh và Cơ quan Tình báo chiến lược Mỹ (OSS) tại châu Á được xác lập.

Bảng ôn tập các cột mốc sự kiện quan trọng

Sơ đồ tóm tắt bài học

Hoạt động đối ngoại của Phan Bội Châu

• Địa bàn: Nhật Bản, Trung Quốc
• Mục đích: tìm sự giúp đỡ từ bên ngoài để chống Pháp, giành độc lập
• 1905: sang Nhật Bản, đưa 200 thanh niên Việt Nam sang học tập
• 1908: tham gia Điền – Quế – Việt liên minh và Đông Á đồng minh
• 1911: về hoạt động ở Trung Quốc
• 1912: thành lập Việt Nam Quang phục hội, tham gia Chấn Hoa Hưng Á
• Liên lạc với Công sứ Đức, Đại sứ quán Nga,…

Hoạt động đối ngoại của Phan Châu Trinh

• Địa bàn: Pháp
• Mục đích: vận động cải cách cho Việt Nam
• 1911: sang Pháp, tiếp xúc với Việt kiều, tổ chức, đảng phái tiến bộ
• Gửi kiến nghị đến Chính phủ Pháp, thức tỉnh dư luận Pháp
• Thành lập một số tổ chức yêu nước Việt Nam tại Pháp

Hoạt động đối ngoại của Nguyễn Ái Quốc (1911 – 1930)

• Giai đoạn 1911 – 1922 chủ yếu tại Pháp
• 1920: sáng lập Đảng Cộng sản Pháp
• 1921: thành lập Hội Liên hiệp thuộc địa
• Trưởng ban Nghiên cứu về Đông Dương thuộc Đảng Cộng sản Pháp
• Giai đoạn 1923 – 1930 chủ yếu tại Liên Xô và Trung Quốc
• 6/1923: đến Liên Xô, tham gia Quốc tế Cộng sản
• Xác lập quan hệ giữa cách mạng Việt Nam với Quốc tế Cộng sản và cách mạng thế giới
• Cuối 1924: đến Quảng Châu (Trung Quốc), mở lớp huấn luyện chính trị cho thanh niên yêu nước Việt Nam

Hoạt động đối ngoại của Đảng Cộng sản Đông Dương (1930 – 1945)

• Mục tiêu: chống thực dân, phát xít; bảo vệ hòa bình; giành độc lập
• Với Liên Xô – Quốc tế Cộng sản: ủng hộ Liên Xô, quyên góp giúp nạn nhân chiến tranh ở Trung Quốc
• Với Trung Quốc: củng cố quan hệ với Đảng Cộng sản Trung Quốc, lập Tiểu ban vận động Hoa Kiều
• Với Đông Nam Á: liên lạc với Miến Điện, Mã Lai, Phi-líp-pin, Thái Lan, In-đô-nê-xi-a
• Thông qua Mặt trận Việt Minh: đứng về phía Đồng minh, tiếp xúc với Trung Hoa Dân quốc, tham gia Việt Nam Cách mạng Đồng minh hội, hợp tác với OSS (cuối 4/1945)

Cô Ngô Thị Ánh Ngọc

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Lịch Sử THPT

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Lịch sử, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 7+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Kim Liên