I. Lý thuyết trọng tâm

1. Tại sao cần tiết kiệm năng lượng?

Hằng ngày, chúng ta thường sử dụng nhiều năng lượng hơn mức cần thiết, vì thế vừa gây ra sự lãng phí năng lượng, vừa tốn nhiều chi phí. Mặt khác, năng lượng không tái tạo đang cạn kiệt dần và khi bị đốt cháy lại gây ô nhiễm môi trường.

Vì vậy, tiết kiệm năng lượng giúp:

• Tiết kiệm chi phí cho gia đình và xã hội.
• Bảo tồn các nguồn năng lượng không tái tạo (than, dầu mỏ, khí tự nhiên,…).
• Góp phần giảm lượng chất thải, giảm ô nhiễm môi trường.

2. Một số biện pháp tiết kiệm năng lượng trong hoạt động hằng ngày

Những biện pháp giúp tiết kiệm năng lượng:

• Sử dụng ánh nắng mặt trời để làm khô quần áo ướt thay vì dùng máy sấy.
• Dùng đèn LED để thắp sáng thay thế đèn huỳnh quang hoặc đèn sợi đốt (đèn LED tiêu thụ ít điện hơn, tuổi thọ cao hơn).
• Tận dụng ánh sáng tự nhiên thay vì bật đèn vào ban ngày.
• Rút phích cắm hoặc tắt các thiết bị điện khi không sử dụng.
• Đóng, mở tủ lạnh hoặc máy điều hoà đúng cách (không mở cửa quá lâu, chỉnh nhiệt độ hợp lí).
• Tắt vòi nước trong khi đánh răng.
• Thu gom các vật dụng (giấy, đồ nhựa,…) đã dùng có thể tái sử dụng hoặc tái chế.

Lưu ý: Bật tivi xem cả ngày không phải biện pháp tiết kiệm năng lượng mà là hành vi lãng phí.

So sánh chi phí sử dụng hai loại bóng đèn trong 1 năm (mỗi ngày hoạt động 12 h, giá điện 1 500 đồng/kW.h):

Tổng thời gian sử dụng trong 1 năm: $365 \times 12 = 4\,380$ h.

Bóng đèn sợi đốt:

• Số bóng cần mua: $\dfrac{4\,380}{1\,000} \approx 4{,}38$ → cần mua 5 bóng.
• Chi phí mua bóng: $5 \times 5\,000 = 25\,000$ đồng.
• Tiền điện: $4\,380 \times 0{,}075 \times 1\,500 = 492\,750$ đồng.
• Tổng chi phí: khoảng 517 750 đồng.

Bóng đèn compact:

• Số bóng cần mua: $\dfrac{4\,380}{5\,000} \approx 0{,}88$ → cần mua 1 bóng.
• Chi phí mua bóng: $1 \times 40\,000 = 40\,000$ đồng.
• Tiền điện: $4\,380 \times 0{,}020 \times 1\,500 = 131\,400$ đồng.
• Tổng chi phí: khoảng 171 400 đồng.

Sử dụng bóng đèn compact tiết kiệm hơn rất nhiều so với bóng đèn sợi đốt (tiết kiệm hơn 346 000 đồng mỗi năm cho mỗi bóng). Nếu dùng đèn LED thì còn tiết kiệm hơn nữa.

II. Sơ đồ tư duy

1. Tại sao cần tiết kiệm năng lượng?

• 1.1. Sử dụng năng lượng hơn mức cần thiết → lãng phí, tốn chi phí
• 1.2. Năng lượng không tái tạo đang cạn kiệt
• 1.3. Đốt cháy nhiên liệu hoá thạch gây ô nhiễm môi trường

2. Lợi ích của tiết kiệm năng lượng

• 2.1. Tiết kiệm chi phí
• 2.2. Bảo tồn nguồn năng lượng không tái tạo
• 2.3. Giảm chất thải, giảm ô nhiễm môi trường

3. Biện pháp tiết kiệm điện

• 3.1. Dùng đèn LED thay đèn sợi đốt, đèn huỳnh quang
• 3.2. Tận dụng ánh sáng tự nhiên vào ban ngày
• 3.3. Tắt thiết bị điện, rút phích cắm khi không dùng
• 3.4. Đóng mở tủ lạnh, máy điều hoà đúng cách

4. Biện pháp tiết kiệm nước

• 4.1. Tắt vòi nước khi đánh răng
• 4.2. Sử dụng nước hợp lí

5. Biện pháp tiết kiệm nhiên liệu

• 5.1. Sử dụng ánh nắng mặt trời phơi quần áo thay máy sấy
• 5.2. Sử dụng nguồn năng lượng tái tạo thay thế

6. Tái sử dụng và tái chế

• 6.1. Thu gom giấy, đồ nhựa đã dùng để tái sử dụng hoặc tái chế
• 6.2. Hạn chế túi nylon, chai nhựa, ống hút nhựa

Cô Trần Thị Thanh Thảo

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Khoa Học Tự Nhiên THCS

Trình độ: Cử nhân Sư phạm KHTN, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 6+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Siêu