Mục lục [Ẩn]
Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
- 1. Ảnh hưởng của khí hậu đối với sản xuất nông nghiệp
- a) Thuận lợi
- b) Khó khăn
- 2. Ảnh hưởng của khí hậu đối với hoạt động du lịch
- a) Ở khu vực đồi núi
- b) Sự phân hoá khí hậu giữa miền Bắc và miền Nam
- 3. Tầm quan trọng của việc sử dụng tổng hợp tài nguyên nước ở một lưu vực sông
- a) Các mục đích sử dụng nước sông
- b) Thực trạng
- c) Lợi ích của việc sử dụng tổng hợp tài nguyên nước
- Bảng tổng hợp ảnh hưởng của khí hậu đối với sản xuất nông nghiệp
- Bảng tổng hợp vai trò của khí hậu đối với du lịch
- Bảng ôn tập các nội dung trọng tâm
- Sơ đồ tóm tắt bài
1. Ảnh hưởng của khí hậu đối với sản xuất nông nghiệp
a) Thuận lợi
- Tính chất nhiệt đới của khí hậu nước ta đã góp phần tạo nên một nền nông nghiệp nhiệt đới với nhiều sản phẩm nông nghiệp có giá trị kinh tế cao.
- Khí hậu nhiệt đới ẩm với lượng nhiệt, ẩm dồi dào là điều kiện thuận lợi để cây trồng, vật nuôi phát triển, cho phép sản xuất nông nghiệp được tiến hành quanh năm, tăng vụ, tăng năng suất.
- Sự phân hoá khí hậu tạo nên:
- Khác biệt về mùa vụ giữa các vùng.
- Sự đa dạng sản phẩm nông nghiệp trên cả nước.
- Do chịu tác động của gió mùa và sự phân hoá khí hậu theo đai cao nên ngoài các cây trồng, vật nuôi nhiệt đới, nước ta còn phát triển các cây trồng, vật nuôi có nguồn gốc cận nhiệt và ôn đới.
b) Khó khăn
- Nước ta có nhiều thiên tai như: bão, lũ, hạn hán, sương muối, rét đậm, rét hại,… làm thiệt hại cho sản xuất nông nghiệp.
- Môi trường nóng ẩm là điều kiện thuận lợi để sâu, bệnh phát triển → ảnh hưởng đến sản lượng và chất lượng của nông sản.
2. Ảnh hưởng của khí hậu đối với hoạt động du lịch
Vai trò chung:
- Khí hậu có vai trò quan trọng đối với phát triển du lịch.
- Điều kiện khí hậu có ảnh hưởng đến một số loại hình du lịch như: du lịch biển, du lịch nghỉ dưỡng, du lịch khám phá tự nhiên,…
- Khí hậu nước ta có sự phân hoá theo mùa và theo độ cao đã tác động trực tiếp đến sự hình thành các điểm du lịch, loại hình du lịch, mùa vụ du lịch,…
- Tuy nhiên, các hiện tượng thời tiết như mưa lớn, bão,… lại gây trở ngại đối với hoạt động du lịch ngoài trời.
Cụ thể:
a) Ở khu vực đồi núi
- Sự phân hoá của khí hậu theo độ cao tạo điều kiện phát triển các loại hình du lịch như nghỉ dưỡng, tham quan, khám phá,…
- Các vùng núi cao có khí hậu mát mẻ quanh năm, không khí trong lành là cơ sở để hình thành các địa điểm du lịch, như: Sa Pa (Lào Cai), Tam Đảo (Phú Thọ), Bà Nà (Đà Nẵng),…
b) Sự phân hoá khí hậu giữa miền Bắc và miền Nam
Sự phân hoá của khí hậu giữa miền Bắc và miền Nam ảnh hưởng đến mùa vụ du lịch của hai miền:
- Các hoạt động du lịch biển ở một số địa điểm như Sầm Sơn (Thanh Hoá), Cửa Lò (Nghệ An), Lăng Cô (Huế),… hầu như chỉ diễn ra vào mùa hạ.
- Còn ở Nha Trang (Khánh Hoà), Mũi Né (Lâm Đồng), Phú Quốc (An Giang),… có thể diễn ra gần như quanh năm.
3. Tầm quan trọng của việc sử dụng tổng hợp tài nguyên nước ở một lưu vực sông
a) Các mục đích sử dụng nước sông
Nguồn nước sông được sử dụng vào nhiều mục đích:
- Giao thông.
- Du lịch.
- Sinh hoạt.
- Tưới tiêu.
- Đánh bắt và nuôi trồng thuỷ sản.
- Thuỷ điện,…
b) Thực trạng
- Việc sử dụng tổng hợp tài nguyên nước ở một lưu vực sông có vai trò quan trọng đối với sản xuất và sinh hoạt của người dân.
- Ở nước ta, nguồn nước của một số lưu vực sông chưa được sử dụng hiệu quả → dẫn đến lãng phí và ô nhiễm nguồn nước.
c) Lợi ích của việc sử dụng tổng hợp tài nguyên nước
Sử dụng tổng hợp tài nguyên nước sông sẽ:
- Mang lại hiệu quả kinh tế cao.
- Đáp ứng được nhu cầu sử dụng nước của các ngành kinh tế.
- Hạn chế lãng phí nước và bảo vệ tài nguyên nước.
- Bảo vệ các hệ sinh thái ở lưu vực sông.
- Góp phần phòng chống thiên tai (bão, lũ) trong bối cảnh biến đổi khí hậu.
Bảng tổng hợp ảnh hưởng của khí hậu đối với sản xuất nông nghiệp
| Mặt ảnh hưởng | Nội dung cụ thể |
|---|---|
| Thuận lợi | – Tính nhiệt đới → nền nông nghiệp nhiệt đới với nhiều sản phẩm có giá trị kinh tế cao<br>– Nhiệt, ẩm dồi dào → cây trồng, vật nuôi phát triển; sản xuất quanh năm, tăng vụ, tăng năng suất<br>– Phân hoá khí hậu → khác biệt mùa vụ giữa các vùng + đa dạng sản phẩm<br>– Gió mùa + phân hoá theo đai cao → phát triển cả cây trồng, vật nuôi nhiệt đới, cận nhiệt và ôn đới |
| Khó khăn | – Nhiều thiên tai: bão, lũ, hạn hán, sương muối, rét đậm, rét hại → thiệt hại sản xuất<br>– Nóng ẩm → sâu, bệnh phát triển → ảnh hưởng sản lượng và chất lượng nông sản |
Bảng tổng hợp vai trò của khí hậu đối với du lịch
| Cơ sở phân hoá | Tác động đến du lịch | Ví dụ |
|---|---|---|
| Phân hoá theo độ cao (khu vực đồi núi) | Phát triển du lịch nghỉ dưỡng, tham quan, khám phá; núi cao mát mẻ quanh năm, không khí trong lành | Sa Pa (Lào Cai), Tam Đảo (Phú Thọ), Bà Nà (Đà Nẵng) |
| Phân hoá theo mùa (Bắc – Nam) – Miền Bắc | Du lịch biển chỉ diễn ra vào mùa hạ | Sầm Sơn (Thanh Hoá), Cửa Lò (Nghệ An), Lăng Cô (Huế) |
| Phân hoá theo mùa (Bắc – Nam) – Miền Nam | Du lịch biển diễn ra gần như quanh năm | Nha Trang (Khánh Hoà), Mũi Né (Lâm Đồng), Phú Quốc (An Giang) |
| Hiện tượng thời tiết cực đoan | Mưa lớn, bão → gây trở ngại hoạt động du lịch ngoài trời | – |
Bảng ôn tập các nội dung trọng tâm
| Nội dung | Đặc điểm / Vai trò cần nhớ |
|---|---|
| Tính chất khí hậu tạo nền tảng cho nông nghiệp | Nền nông nghiệp nhiệt đới với nhiều sản phẩm giá trị kinh tế cao |
| Lợi ích từ lượng nhiệt, ẩm dồi dào | Sản xuất quanh năm, tăng vụ, tăng năng suất |
| Lợi ích từ phân hoá khí hậu | Khác biệt mùa vụ giữa các vùng + đa dạng sản phẩm |
| Cơ sở phát triển cây cận nhiệt và ôn đới | Gió mùa + phân hoá theo đai cao |
| 6 loại thiên tai chính ảnh hưởng nông nghiệp | Bão, lũ, hạn hán, sương muối, rét đậm, rét hại |
| 3 loại hình du lịch chịu ảnh hưởng của khí hậu | Du lịch biển, du lịch nghỉ dưỡng, du lịch khám phá tự nhiên |
| 3 điểm du lịch núi cao tiêu biểu | Sa Pa (Lào Cai), Tam Đảo (Phú Thọ), Bà Nà (Đà Nẵng) |
| 3 bãi biển miền Bắc (du lịch theo mùa hạ) | Sầm Sơn (Thanh Hoá), Cửa Lò (Nghệ An), Lăng Cô (Huế) |
| 3 bãi biển miền Nam (du lịch quanh năm) | Nha Trang (Khánh Hoà), Mũi Né (Lâm Đồng), Phú Quốc (An Giang) |
| 6 mục đích sử dụng nước sông | Giao thông, du lịch, sinh hoạt, tưới tiêu, đánh bắt và nuôi trồng thuỷ sản, thuỷ điện |
| 5 lợi ích của sử dụng tổng hợp tài nguyên nước | Hiệu quả kinh tế cao; đáp ứng nhu cầu các ngành; hạn chế lãng phí và bảo vệ tài nguyên nước; bảo vệ hệ sinh thái lưu vực sông; phòng chống thiên tai trong bối cảnh biến đổi khí hậu |
Sơ đồ tóm tắt bài
Vai trò của tài nguyên khí hậu và tài nguyên nước
Ảnh hưởng của khí hậu đối với sản xuất nông nghiệp
- Thuận lợi:
- Tính nhiệt đới → nền nông nghiệp nhiệt đới, nhiều sản phẩm giá trị kinh tế cao
- Nhiệt, ẩm dồi dào → sản xuất quanh năm, tăng vụ, tăng năng suất
- Phân hoá khí hậu → khác biệt mùa vụ + đa dạng sản phẩm
- Gió mùa + đai cao → cây cận nhiệt và ôn đới (chè, cá tầm, sầu riêng…)
- Khó khăn:
- Thiên tai: bão, lũ, hạn hán, sương muối, rét đậm, rét hại
- Nóng ẩm → sâu bệnh phát triển → ảnh hưởng sản lượng, chất lượng
Ảnh hưởng của khí hậu đối với hoạt động du lịch
- Vai trò chung: ảnh hưởng đến du lịch biển, nghỉ dưỡng, khám phá tự nhiên
- Phân hoá theo độ cao (đồi núi): du lịch nghỉ dưỡng, tham quan, khám phá ở núi cao mát mẻ – Sa Pa, Tam Đảo, Bà Nà
- Phân hoá Bắc – Nam (mùa vụ du lịch biển):
- Bắc: chỉ mùa hạ – Sầm Sơn, Cửa Lò, Lăng Cô
- Nam: quanh năm – Nha Trang, Mũi Né, Phú Quốc
- Trở ngại: mưa lớn, bão → cản trở du lịch ngoài trời
Tầm quan trọng của việc sử dụng tổng hợp tài nguyên nước
- 6 mục đích sử dụng: giao thông, du lịch, sinh hoạt, tưới tiêu, đánh bắt và NTTS, thuỷ điện
- Thực trạng: nguồn nước chưa được sử dụng hiệu quả → lãng phí, ô nhiễm
- 5 lợi ích sử dụng tổng hợp:
- Hiệu quả kinh tế cao
- Đáp ứng nhu cầu nước các ngành kinh tế
- Hạn chế lãng phí + bảo vệ tài nguyên nước
- Bảo vệ hệ sinh thái lưu vực sông
- Phòng chống thiên tai (bão, lũ) trong bối cảnh biến đổi khí hậu
Thầy Võ Thành Luận
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Lịch Sử & Địa Lí THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Sử-Địa, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ A2
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại THCS Lê Thánh Tôn