Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
Mở đầu trang 141
Đề bài: Vì sao khi trồng các loài cây thân leo như mướp, bầu, bí, thiên lí,… người trồng thường phải làm giàn cho cây?
Lời giải:
Em có thể trả lời ngắn gọn:
- Các loài cây thân leo (mướp, bầu, bí, thiên lí,…) có hiện tượng cảm ứng hướng tiếp xúc: tua cuốn hoặc thân cây sẽ quấn vào giàn khi tiếp xúc với giá thể.
- Làm giàn giúp cây:
- Vươn lên cao, hứng được nhiều ánh sáng → quang hợp tốt → sinh trưởng nhanh, cho năng suất cao.
- Tránh sâu bệnh do thân, lá, quả không tiếp xúc với đất; dễ chăm sóc và thu hoạch.
(Nội dung này sẽ được làm rõ ở các phần sau của bài.)
I. Ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật trong trồng trọt
Câu hỏi trang 142
Câu 1 trang 142
Đề bài: Quan sát Hình 34.2 và hoàn thành nội dung theo mẫu Bảng 34.1.
Lời giải:
Em quan sát Hình 34.2 (a – dùng bù nhìn đuổi chim; b – dùng đèn bẫy côn trùng) rồi điền vào bảng như sau:
| Tên sinh vật | Hiện tượng cảm ứng được ứng dụng | Biện pháp ứng dụng | Lợi ích |
|---|---|---|---|
| Côn trùng hại cây trồng (bướm, bọ xít,…) | Tập tính bị thu hút bởi ánh sáng vào ban đêm | Dùng đèn bẫy côn trùng | Tiêu diệt côn trùng gây hại → bảo vệ mùa màng. |
| Chim | Tập tính sợ người (sợ vật giống người) | Dùng bù nhìn đặt trên đồng ruộng | Đuổi chim, tránh chim phá hoại cây trồng. |
Câu 2 trang 142
Đề bài: Lấy thêm các ví dụ về việc ứng dụng hiện tượng cảm ứng trong trồng trọt.
Lời giải:
Em có thể nêu thêm một số ví dụ:
- Làm giàn cho các loại cây thân leo (mướp, bầu, bí, đậu, thiên lí, hồ tiêu,…) → dựa vào tính hướng tiếp xúc của cây.
- Trồng cây ưa sáng ở nơi nhiều nắng, cây ưa bóng ở nơi mát → dựa vào tính hướng sáng.
- Tưới nước, bón phân đúng vị trí gốc cây → dựa vào tính hướng nước, hướng chất dinh dưỡng của rễ.
- Treo vật phản quang (đĩa CD, dải băng sáng) trên ruộng → xua đuổi chim phá hoại.
- Dùng bẫy dính, bẫy bả để bắt chuột, bọ phá hại mùa màng.
II. Ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật trong chăn nuôi
Câu hỏi trang 143
Đề bài: Nêu các ví dụ ứng dụng hiện tượng cảm ứng hoặc tập tính của động vật trong chăn nuôi mà em biết.
Lời giải:
Một số ví dụ thường gặp trong chăn nuôi:
- Vỗ tay, gõ kẻng để gọi cá lên ăn.
- Huấn luyện chó chăn cừu, chăn bò, giữ nhà.
- Gõ mõ, đánh kẻng để trâu, bò về chuồng đúng giờ.
- Dùng đèn để thu hút cá, mực, tôm khi đánh bắt hải sản.
- Huấn luyện gà, vịt về chuồng đúng giờ khi nghe tiếng gọi.
- Huấn luyện chó nghiệp vụ (chó cứu hộ, chó tìm kiếm,…).
- Huấn luyện voi kéo gỗ, vận chuyển hàng.
III. Ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật trong học tập và đời sống
Câu hỏi trang 144
Câu 1 trang 144
Đề bài: Tập tính được ứng dụng như thế nào trong học tập?
Lời giải:
Trong học tập, tập tính (thói quen) học được rất quan trọng:
- Học bài và làm bài đầy đủ mỗi ngày → kiến thức được ghi nhớ lâu.
- Ôn lại bài cũ thường xuyên, làm bài tập nhiều lần → nắm vững kiến thức.
- Lập thời gian biểu học tập hợp lí và thực hiện đều đặn → tạo thói quen học tập tốt.
- Đọc sách hằng ngày → mở rộng hiểu biết.
→ Việc lặp đi lặp lại các hoạt động trên sẽ giúp hình thành thói quen học tập tốt, mang lại kết quả cao.
Câu 2 trang 144
Đề bài: Muốn tạo được thói quen tập thể dục buổi sáng, em cần làm gì?
Lời giải:
Để tạo được thói quen tập thể dục buổi sáng, em cần:
- Đặt báo thức để thức dậy đúng giờ mỗi ngày.
- Chuẩn bị quần áo, dụng cụ tập thể dục từ tối hôm trước.
- Bắt đầu với các bài tập nhẹ, đơn giản, sau đó tăng dần độ khó và thời gian.
- Kiên trì lặp lại hằng ngày trong thời gian dài để hình thành thói quen.
- Có thể rủ bạn bè, người thân cùng tập để tạo động lực.
Câu 3 trang 144
Đề bài: Hãy nêu những việc em sẽ làm để bỏ được thói quen ngủ dậy muộn.
Lời giải:
Một số việc em sẽ làm để bỏ thói quen ngủ dậy muộn:
- Đi ngủ sớm vào buổi tối (trước 22 giờ).
- Đặt báo thức và để xa giường ngủ → khi báo thức kêu phải đứng dậy mới tắt được.
- Dậy ngay khi nghe báo thức, không nằm lại trên giường.
- Tạo việc làm vào sáng sớm như tập thể dục, ăn sáng, đọc sách,… để có động lực dậy sớm.
- Nhờ người thân gọi dậy trong những ngày đầu.
- Kiên trì thực hiện hằng ngày để hình thành thói quen mới.
Cô Trần Thị Thanh Thảo
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Khoa Học Tự Nhiên THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm KHTN, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 6+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Siêu