1. Quá trình hình thành và phát triển của Vương quốc

Sự hình thành:

• Từ thế kỉ VI, vương quốc của người Khơ-me hình thành với tên gọi là Chân Lạp (sau đó gọi là Cam-pu-chia).
• Cư dân nơi đây đã xây dựng được nền văn hoá đặc sắc trên cơ sở tiếp thu văn hoá Ấn Độ.

Thời kì Ăng-co:

• Năm 802, vua Giay-a-vác-man II thống nhất lãnh thổ, đổi tên nước là Cam-pu-chia, mở ra thời kì Ăng-co – thời kì phát triển rực rỡ nhất của Vương quốc Cam-pu-chia.
• Thời kì Ăng-co kéo dài từ thế kỉ IX đến thế kỉ XV.

Sự suy yếu:

• Đến thế kỉ XV, sự tranh giành quyền lực giữa các phe phái và sự tấn công của người Thái đã khiến cho Vương quốc Cam-pu-chia suy yếu.
• Người Khơ-me phải chuyển kinh đô từ Ăng-co về phía nam Biển Hồ (Phnôm Pênh ngày nay).

2. Sự phát triển của Vương quốc Cam-pu-chia thời Ăng-co

a) Về chính trị

• Thời Ăng-co, đất nước thống nhất, ổn định.
• Các nhà vua của vương triều ra sức củng cố quyền lực, đồng thời quan tâm đến đời sống nhân dân.
• Vua Giay-a-vác-man VII thực hiện nhiều hoạt động công ích như:
  • Mở rộng đường giao thông.
  • Lập nhà nghỉ chân cho lữ khách.
  • Lập các cơ sở khám, chữa bệnh trên khắp lãnh thổ.

b) Về kinh tế

Kinh tế có bước phát triển, nhất là nông nghiệp:

• Nông nghiệp: Người ta đào nhiều hồ, kênh mương để trữ và điều phối nước tưới như hồ Ba-ray Tây, Ba-ray Đông.
• Đánh bắt – khai thác: Cư dân đánh bắt cá ở Biển Hồ, khai thác lâm thổ sản,…
• Thủ công nghiệp: Nhiều thợ thủ công Cam-pu-chia biết làm đồ trang sức, chạm khắc trên các bức phù điêu bằng đá của đền, tháp rất khéo léo.

c) Về đối ngoại (mở rộng lãnh thổ)

Các vị vua thời kì Ăng-co không ngừng mở rộng quyền lực ra bên ngoài thông qua những cuộc tấn công quân sự, biến vương quốc này trở thành một cường quốc trong khu vực:

• Mở rộng lãnh thổ sang vùng hạ lưu sông Chao Phray-a (Thái Lan ngày nay).
• Mở rộng sang vùng trung lưu sông Mê Công (Lào ngày nay).
• Đặc biệt, năm 1190, quân Cam-pu-chia tiến đánh và biến Chăm-pa thành một tỉnh của Vương quốc này.

3. Một số nét tiêu biểu về văn hoá

a) Tín ngưỡng – tôn giáo

• Người Khơ-me có nhiều tín ngưỡng dân gian như: tín ngưỡng phồn thực, tục cầu mưa,…
• Thời kì này, bên cạnh Hin-đu giáo thì Phật giáo cũng được đề cao với nhiều công trình kiến trúc lớn mang dấu ấn Phật giáo được xây dựng.

b) Chữ viết – văn học

• Chữ viết: Trên cơ sở hệ thống chữ viết được sáng tạo ra vào thế kỉ VII, chữ viết của người Khơ-me ngày càng được hoàn chỉnh hơn.
• Văn học: Dòng văn học dân gian và văn học viết gồm nhiều truyện thần thoại, truyện cười, truyện thơ,…

c) Kiến trúc, điêu khắc

• Nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc thời kì này rất phát triển.
• Tiêu biểu là quần thể đền tháp đồ sộ và độc đáo Ăng-co Vát, Ăng-co Thom,…

Bảng ôn tập các cột mốc sự kiện quan trọng

Sơ đồ tư duy

Vương quốc Cam-pu-chia

Quá trình hình thành và phát triển

• Thế kỉ VI: vương quốc của người Khơ-me hình thành – tên Chân Lạp
• Năm 802: Giay-a-vác-man II thống nhất, đổi tên Cam-pu-chia → mở ra thời kì Ăng-co
• Thế kỉ IX – XV: thời kì Ăng-co rực rỡ
• Thế kỉ XV: suy yếu, chuyển kinh đô về phía nam Biển Hồ (Phnôm Pênh)

Sự phát triển thời Ăng-co

• Chính trị: đất nước thống nhất, ổn định; vua Giay-a-vác-man VII mở rộng đường giao thông, lập nhà nghỉ chân, cơ sở khám chữa bệnh
• Kinh tế:
  • Nông nghiệp: đào hồ Ba-ray Tây, Ba-ray Đông
  • Đánh bắt cá ở Biển Hồ, khai thác lâm thổ sản
  • Thủ công: làm đồ trang sức, chạm khắc phù điêu đá
• Đối ngoại (mở rộng lãnh thổ):
  • Hạ lưu sông Chao Phray-a (Thái Lan)
  • Trung lưu sông Mê Công (Lào)
  • Năm 1190: biến Chăm-pa thành một tỉnh
  • → Trở thành cường quốc khu vực

Một số nét tiêu biểu về văn hoá

• Tín ngưỡng – tôn giáo: tín ngưỡng phồn thực, tục cầu mưa; Hin-đu giáo và Phật giáo
• Chữ viết – văn học: chữ Khơ-me (từ thế kỉ VII); truyện thần thoại, truyện cười, truyện thơ
• Kiến trúc – điêu khắc: Ăng-co Vát, Ăng-co Thom

Thầy Võ Thành Luận

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Lịch Sử & Địa Lí THCS

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Sử-Địa, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ A2

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại THCS Lê Thánh Tôn