Tìm Thành Phần Trong Phép Nhân, Phép Chia – Toán 3 Bài 13

Lớp 3 · Toán Bài 13

Tìm Thành Phần Trong Phép Nhân, Phép Chia

Tìm thừa số, số bị chia, số chia chưa biết

1
Tên gọi thành phần phép nhân, phép chia

Trước khi đi tìm thành phần chưa biết, em cần gọi đúng tên từng số trong phép tính.

Phép nhân
Thừa số × Thừa số = Tích

Ví dụ: $2 \times 3 = 6$
$2$ và $3$ là thừa số, $6$ là tích.
Phép chia
Số bị chia : Số chia = Thương

Ví dụ: $15 : 3 = 5$
$15$ là số bị chia, $3$ là số chia, $5$ là thương.
💡Mẹo nhớ tên trong phép chia: Số bị chia là số đứng đầu, nó "bị đem đi chia". Số chia là số đứng sau dấu hai chấm.
2
Tìm thừa số chưa biết

Khi biết tíchmột thừa số, ta đi tìm thừa số còn lại.

Bài toán mẫu

3 ca đựng nước như nhau có tất cả 6 lít nước. Hỏi mỗi ca đựng mấy lít nước?

$? \times 3 = 6$

Mỗi ca đựng: $6 : 3 = 2$ (lít)
🎯QUY TẮC:
Muốn tìm một thừa số chưa biết, ta lấy tích chia cho thừa số kia.
Ví dụ
$? \times 4 = 28$ → $? = 28 : 4 = 7$
$? \times 3 = 12$ → $? = 12 : 3 = 4$
$6 \times ? = 24$ → $? = 24 : 6 = 4$
📌Dấu ? đứng trước hay đứng sau đều làm giống nhau. Trong phép nhân, hai thừa số có vai trò như nhau nên em cứ lấy tích chia cho thừa số đã biết.
Phép thử: Thay kết quả vừa tìm được vào phép tính ban đầu để kiểm tra.
$? \times 4 = 28$ → tìm được $? = 7$. Thử lại: $7 \times 4 = 28$ ✓ Đúng rồi!
3
Tìm số bị chia

Khi biết số chiathương, ta đi tìm số bị chia.

Bài toán mẫu

Mai mua một số bông hoa rồi cắm hết vào 3 lọ, mỗi lọ có 5 bông. Hỏi Mai mua bao nhiêu bông hoa?

$? : 3 = 5$

Số bông hoa: $5 \times 3 = 15$ (bông)
🎯QUY TẮC:
Muốn tìm số bị chia, ta lấy thương nhân với số chia.
Ví dụ
$? : 6 = 7$ → $? = 7 \times 6 = 42$
$? : 4 = 8$ → $? = 8 \times 4 = 32$
$? : 3 = 6$ → $? = 6 \times 3 = 18$
📌Nhận biết nhanh: Nếu dấu ? đứng ở đầu phép chia thì đó là số bị chia → em dùng phép nhân để tìm.
Số bị chia luôn lớn hơn hoặc bằng thương, nên kết quả tìm được phải là số lớn.
Phép thử: $? : 6 = 7$ → tìm được $? = 42$. Thử lại: $42 : 6 = 7$ ✓
4
Tìm số chia

Khi biết số bị chiathương, ta đi tìm số chia.

Bài toán mẫu

Việt cắm 15 bông hoa vào các lọ, mỗi lọ 5 bông. Hỏi Việt cắm được mấy lọ hoa?

$15 : ? = 5$

Số lọ hoa: $15 : 5 = 3$ (lọ)
🎯QUY TẮC:
Muốn tìm số chia, ta lấy số bị chia chia cho thương.
Ví dụ
$24 : ? = 6$ → $? = 24 : 6 = 4$
$40 : ? = 5$ → $? = 40 : 5 = 8$
$28 : ? = 4$ → $? = 28 : 4 = 7$
⚠️Chỗ dễ nhầm nhất của bài này!
Cùng là phép chia nhưng hai trường hợp làm khác nhau:
• Dấu ? đứng trước dấu hai chấm → tìm số bị chia → dùng phép nhân.
• Dấu ? đứng sau dấu hai chấm → tìm số chia → dùng phép chia.
5
Tổng kết 3 quy tắc
1
Tìm thừa số chưa biết:
Lấy tích chia cho thừa số kia.
$? \times 5 = 35$ → $? = 35 : 5 = 7$
2
Tìm số bị chia:
Lấy thương nhân với số chia.
$? : 5 = 7$ → $? = 7 \times 5 = 35$
3
Tìm số chia:
Lấy số bị chia chia cho thương.
$35 : ? = 7$ → $? = 35 : 7 = 5$
🔎Ba bước làm bài:
Bước 1: Xem phép tính là nhân hay chia.
Bước 2: Xem dấu ? đang đứng ở vị trí nào để biết nó là thành phần gì.
Bước 3: Áp dụng đúng quy tắc rồi tính.
⚠️Luôn thử lại! Thay kết quả vừa tìm được vào phép tính ban đầu.
Ví dụ: $? \times 5 = 35$ → tìm được $? = 7$. Thử lại: $7 \times 5 = 35$ ✓
Nếu thử lại không khớp thì em đã chọn nhầm quy tắc rồi đấy.
1
Điểm: 0/20
🔍

Tìm thành phần nhân chia nào!

20 câu: 13 trắc nghiệm · 4 tư duy · 3 tự luận

💡 Gợi ý
Thầy Phan Văn Công

Thầy Phan Văn Công

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên