Bài 71: Chia Số Có Năm Chữ Số Cho Số Có Một Chữ Số – Toán 3

Lớp 3 · Toán Bài 71

Chia Số Có Năm Chữ Số Cho Số Có Một Chữ Số

Đặt tính chia hết, chia có dư và tính nhẩm số tròn nghìn

1
Chia hết — thực hiện nhiều lần chia

Cách chia số có năm chữ số cho số có một chữ số tương tự chia số có bốn chữ số. Ta đặt tính rồi chia lần lượt từ trái sang phải, mỗi lần thực hiện: Chia → Nhân → Trừ → Hạ.

Ví dụ: $18\,426 : 2 = ?$
184262
189 213
04
4
02
2
06
6
0
Lần 1: 18 chia 2 được 9, viết 9.
9 × 2 = 18; 18 − 18 = 0.
Lần 2: Hạ 4, được 04.
4 chia 2 được 2, viết 2.
2 × 2 = 4; 4 − 4 = 0.
Lần 3: Hạ 2, được 02.
2 chia 2 được 1, viết 1.
1 × 2 = 2; 2 − 2 = 0.
Lần 4: Hạ 6, được 06.
6 chia 2 được 3, viết 3.
3 × 2 = 6; 6 − 6 = 0.
$18\,426 : 2 = 9\,213$
💡Quy trình: Lấy một hoặc hai chữ số đầu tiên (sao cho ≥ số chia) để chia, rồi lần lượt hạ từng chữ số tiếp theo và chia tiếp.
2
Chia có dư

Khi chia xong chữ số cuối mà vẫn còn dư (dư ≠ 0), ta có phép chia có dư.

Ví dụ: $11\,435 : 3 = ?$
114353
93 811
24
24
03
3
05
3
2
Lần 1: 11 chia 3 được 3, viết 3.
3 × 3 = 9; 11 − 9 = 2.
Lần 2: Hạ 4, được 24.
24 chia 3 được 8, viết 8.
8 × 3 = 24; 24 − 24 = 0.
Lần 3: Hạ 3, được 03.
3 chia 3 được 1, viết 1.
1 × 3 = 3; 3 − 3 = 0.
Lần 4: Hạ 5, được 05.
5 chia 3 được 1, viết 1.
1 × 3 = 3; 5 − 3 = 2.
$11\,435 : 3 = 3\,811$ (dư 2)
⚠️Nhớ: Số dư luôn bé hơn số chia. Nếu dư ≥ số chia → chia chưa xong!
3
Tính nhẩm chia số tròn nghìn

Với số tròn nghìn chia cho số có một chữ số, ta nhẩm bằng cách chia phần nghìn rồi thêm ba số 0.

Ví dụ
$15\,000 : 5 = ?$
Nhẩm: $15$ nghìn $: 5 = 3$ nghìn $= 3\,000$

$21\,000 : 3 = 7\,000$
$24\,000 : 4 = 6\,000$
$56\,000 : 7 = 8\,000$
🎯Mẹo: Bỏ ba số 0 → chia → thêm lại ba số 0.
Ví dụ: $56\,000 : 7$: bỏ 000 → $56 : 7 = 8$ → thêm 000 → $8\,000$.
4
Bảng thành phần phép chia

Khi chia xong, ta xác định được 4 thành phần: Số bị chia, Số chia, Thương và Số dư.

Ví dụ: $16\,945 : 2 = 8\,472$ (dư 1)
Số bị chiaSố chiaThươngSố dư
16 94528 4721

Viết: $16\,945 : 2 = 8\,472$ (dư 1)

💡Kiểm tra: Thương × Số chia + Số dư = Số bị chia.
$8\,472 \times 2 + 1 = 16\,944 + 1 = 16\,945$ ✓
1
Điểm: 0/20

Luyện chia năm chữ số nào!

20 câu: 12 trắc nghiệm · 4 tư duy · 4 tự luận

💡 Gợi ý
Thầy Phan Văn Công

Thầy Phan Văn Công

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên