Một Phần Mấy – Toán 3 Bài 14 | Lý Thuyết & 20 Bài Tập

Lớp 3 · Toán Bài 14

Một Phần Mấy

Nhận biết một phần mấy: $\frac{1}{2}$, $\frac{1}{3}$, $\frac{1}{4}$, …

1
Một phần hai — $\frac{1}{2}$

Khi chia một hình (hoặc một vật) thành 2 phần bằng nhau, mỗi phần là một phần hai hình đó.

Ví dụ
Tô màu 1 phần
Chia hình tròn thành 2 phần bằng nhau,
tô màu 1 phần.

Đã tô màu 12 hình tròn.
💡Một phần hai viết là $\frac{1}{2}$, đọc là "một phần hai".
Số 1 ở trên cho biết lấy 1 phần.
Số 2 ở dưới cho biết chia thành 2 phần bằng nhau.
📌Cách viết: Em viết số 1 ở trên, kẻ một gạch ngang, rồi viết số 2 ở dưới. Gạch ngang phải thẳng và nằm giữa hai số.
2
Một phần tư — $\frac{1}{4}$

Khi chia một hình thành 4 phần bằng nhau, mỗi phần là một phần tư hình đó.

Ví dụ
Tô màu 1 phần
Chia hình tròn thành 4 phần bằng nhau,
tô màu 1 phần.

Đã tô màu 14 hình tròn.
💡Chia càng nhiều phần thì mỗi phần càng nhỏ.
Một phần tư nhỏ hơn một phần hai, vì cái bánh chia cho 4 bạn thì mỗi bạn được ít hơn là chia cho 2 bạn.
3
Một phần ba, một phần năm, …

Tương tự, ta có thể chia hình thành 3, 5, 6, 7, 8, 9, … phần bằng nhau. Mỗi phần lần lượt là:

13
Một phần ba
15
Một phần năm
16
Một phần sáu
17
Một phần bảy
Ví dụ với hình chữ nhật
Chia 3 phần, tô 1 phần → $\frac{1}{3}$
Chia 5 phần, tô 1 phần → $\frac{1}{5}$
📌Quy tắc chung: Chia hình thành mấy phần bằng nhau rồi tô màu 1 phần thì số ở dưới chính là số phần đã chia.
Chia 3 phần, tô 1 phần → $\frac{1}{3}$.
Chia 8 phần, tô 1 phần → $\frac{1}{8}$.
4
Nhận biết đúng – sai khi tô màu

Để kiểm tra một hình đã tô màu đúng chưa, em xét 3 điều kiện:

1
Hình phải chia đúng số phần.
Nói tô $\frac{1}{4}$ thì hình phải chia thành 4 phần. Nếu hình chia 6 phần thì đó là $\frac{1}{6}$ chứ không phải $\frac{1}{4}$.
2
Các phần phải bằng nhau.
Nếu hình chia thành 4 phần nhưng phần to phần nhỏ thì không phải $\frac{1}{4}$.
3
Chỉ tô đúng 1 phần.
Nếu tô 2 phần thì không còn là "một phần mấy" nữa.
⚠️Lỗi hay gặp nhất: Nhìn thấy hình chia 4 phần là vội kết luận $\frac{1}{4}$ mà quên kiểm tra xem các phần có bằng nhau không.
🔎Ba bước kiểm tra: Đếm số phần → Nhìn xem các phần có bằng nhau không → Đếm số phần đã tô.
5
Tìm một phần mấy của một số

Muốn tìm một phần mấy của một số, ta lấy số đó chia cho số phần.

Ví dụ
Chia 6 quả táo thành 2 phần bằng nhau.
$\frac{1}{2}$ số quả táo là: $6 : 2 = 3$ (quả)

Chia 12 quả cam thành 3 phần bằng nhau.
$\frac{1}{3}$ số quả cam là: $12 : 3 = 4$ (quả)
🎯QUY TẮC: Muốn tìm một phần mấy của một số, ta lấy số đó chia cho số phần.

Tìm $\frac{1}{5}$ của 20 → lấy $20 : 5 = 4$
Tìm $\frac{1}{4}$ của 28 → lấy $28 : 4 = 7$
Tìm $\frac{1}{7}$ của 35 → lấy $35 : 7 = 5$
📌Mẹo nhớ: Số ở dưới của phân số chính là số em đem đi chia.
Tìm $\frac{1}{6}$ của 42 → số ở dưới là 6 → lấy $42 : 6 = 7$.
Thử lại: Lấy kết quả nhân với số phần, phải ra đúng số ban đầu.
$\frac{1}{4}$ của 28 là 7. Thử lại: $7 \times 4 = 28$ ✓
1
Điểm: 0/20
🍕

Khám phá một phần mấy nào!

20 câu: 13 trắc nghiệm · 4 tư duy · 3 tự luận

💡 Gợi ý
Thầy Phan Văn Công

Thầy Phan Văn Công

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên