Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
Câu hỏi mở đầu trang 39 (Hình 8.1)
Đề bài: Quan sát Hình 8.1 và phân loại các thiết bị điện theo chức năng của chúng.
Lời giải:
Các thiết bị điện trong Hình 8.1 được phân loại theo chức năng:
| Nhóm chức năng | Thiết bị |
|---|---|
| Thiết bị nguồn cấp điện | Tấm pin mặt trời, đường dây điện lưới |
| Thiết bị đo lường – đóng cắt – bảo vệ | Công tơ điện, tủ điện, aptomat |
| Thiết bị chiếu sáng | Đèn chiếu sáng |
| Thiết bị điện nhiệt | Bếp điện, bình nóng lạnh |
| Thiết bị làm mát – bảo quản | Điều hoà, tủ lạnh |
| Thiết bị giải trí | Ti vi |
Khám phá trang 39 (Hình 8.1)
Đề bài: Quan sát Hình 8.1 và cho biết thứ tự kết nối các thành phần, thiết bị trong hệ thống điện gia đình từ nguồn đến tải tiêu thụ.
Lời giải:
Thứ tự kết nối các thành phần trong hệ thống điện gia đình từ nguồn đến tải tiêu thụ:
Lưới điện hạ áp 380/220 V
→ Thiết bị đóng – cắt và đo lường điện (công tơ điện, aptomat tổng)
→ Tủ điện tổng
→ Các tủ điện nhánh (theo tầng hoặc phòng)
→ Công tắc và thiết bị lấy điện (ổ cắm)
→ Tải tiêu thụ (đèn, tủ lạnh, điều hoà, ti vi,…)
Luyện tập trang 40
Câu hỏi trang 40
Đề bài: Vẽ và mô tả cấu trúc chung hệ thống điện gia đình có 1 phòng khách, 2 phòng ngủ, 1 phòng bếp và 1 phòng vệ sinh.
Lời giải:
Cấu trúc chung hệ thống điện gia đình gồm các cấp:
- Lưới điện hạ áp 380/220 V (nguồn cấp từ lưới).
- Thiết bị đóng – cắt và đo lường điện (công tơ điện + aptomat tổng).
- Tủ điện tổng.
- 5 tủ điện nhánh tương ứng với 5 phòng:
- Tủ điện nhánh 1 → Phòng khách.
- Tủ điện nhánh 2 → Phòng ngủ 1.
- Tủ điện nhánh 3 → Phòng ngủ 2.
- Tủ điện nhánh 4 → Phòng bếp.
- Tủ điện nhánh 5 → Phòng vệ sinh.
- Ở mỗi phòng có công tắc, ổ cắm và tải tiêu thụ (đèn, quạt, điều hoà, thiết bị gia dụng,…).
Luyện tập trang 42
Câu 1 trang 42
Đề bài: Hãy cho biết sự khác nhau giữa sơ đồ lắp đặt và sơ đồ nguyên lí.
Lời giải:
Sự khác nhau giữa sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt:
| Tiêu chí | Sơ đồ nguyên lí | Sơ đồ lắp đặt |
|---|---|---|
| Nội dung thể hiện | Thể hiện hoạt động và mối liên hệ giữa các thiết bị trong mạch điện | Thể hiện vị trí lắp đặt thực tế của các thiết bị và đường dây kết nối |
| Vị trí thiết bị | Không thể hiện vị trí cụ thể trong không gian | Thể hiện rõ vị trí trong phòng, tường, trần,… |
| Khoảng cách đường dây | Không thể hiện | Thể hiện đúng theo tỉ lệ thực tế |
| Mục đích sử dụng | Nghiên cứu nguyên lí hoạt động, tính toán, thiết kế | Dự trù vật tư, thi công lắp đặt, khắc phục sự cố |
Câu 2 trang 42
Đề bài: Hãy vẽ sơ đồ nguyên lí và sơ đồ lắp đặt hệ thống điện trong một phòng gồm có 2 bóng đèn, 1 điều hoà nhiệt độ, 4 ổ cắm.
Lời giải:
a) Sơ đồ nguyên lí:
- Nguồn điện 220 V gồm dây pha (L) và dây trung tính (N) từ mạng điện gia đình.
- Đi qua aptomat nhánh của tủ điện nhánh.
- Chia thành các mạch:
- Mạch 1: 2 bóng đèn (mỗi bóng có 1 công tắc điều khiển riêng).
- Mạch 2: 1 điều hoà nhiệt độ (có aptomat/công tắc riêng vì công suất lớn).
- Mạch 3: 4 ổ cắm (mắc song song).
b) Sơ đồ lắp đặt:
- Thể hiện vị trí thực tế của các thiết bị trong phòng:
- 2 bóng đèn gắn trên trần.
- 1 điều hoà gắn trên tường.
- 4 ổ cắm phân bố ở các vị trí thuận tiện trên tường (đầu giường, bàn học, gần điều hoà,…).
- Tủ điện nhánh (chứa aptomat) đặt gần cửa ra vào.
- Đường dây điện được đi ngầm trong tường hoặc đi nổi theo lộ trình gọn gàng.
Vận dụng trang 42
Câu hỏi trang 42
Đề bài: Tìm hiểu hệ thống điện trong gia đình em và thực hiện các công việc sau:
- Vẽ và mô tả sơ đồ cấu trúc chung hệ thống điện.
- Vẽ sơ đồ nguyên lí hệ thống điện.
- Vẽ sơ đồ lắp đặt cho hệ thống điện.
Lời giải:
Gợi ý cách làm:
Em có thể thực hiện theo 3 bước:
Bước 1: Vẽ sơ đồ cấu trúc chung
- Xác định các phòng trong nhà em (phòng khách, phòng ngủ, bếp, vệ sinh,…).
- Vẽ sơ đồ dạng cây gồm: Lưới điện hạ áp → Công tơ + aptomat tổng → Tủ điện tổng → Các tủ điện nhánh (theo phòng) → Công tắc, ổ cắm, tải tiêu thụ.
Bước 2: Vẽ sơ đồ nguyên lí
- Sử dụng các kí hiệu chuẩn trong Bảng 8.1 (aptomat, công tắc, đèn, ổ cắm, điều hoà,…).
- Thể hiện mối liên hệ điện giữa các thiết bị: dây pha (L), dây trung tính (N), aptomat, công tắc, tải.
- Không cần thể hiện vị trí cụ thể trong nhà.
Bước 3: Vẽ sơ đồ lắp đặt
- Vẽ mặt bằng các phòng trong nhà.
- Đặt các thiết bị (đèn, ổ cắm, điều hoà, tủ điện,…) đúng vị trí thực tế.
- Vẽ đường dây kết nối đi trong tường/trần theo lộ trình gọn gàng, an toàn.
Mỗi gia đình có hệ thống điện khác nhau. Em nên khảo sát thực tế nhà mình và vẽ theo mẫu Hình 8.2, 8.3, 8.4 trong SGK.
ThS. Hồ Thị Thư
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Công Nghệ THPT
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Công nghệ, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ STEM, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Hoàng Hoa Thám