Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
Câu hỏi mở đầu trang 31 (Hình 6.1)
Đề bài: Quan sát Hình 6.1 và cho biết trong xưởng sản xuất có những thiết bị nào tiêu thụ điện? Chúng được nối với mạng điện trong xưởng như thế nào?
Lời giải:
a) Các thiết bị tiêu thụ điện trong xưởng (Hình 6.1):
- (1) Quạt thông gió.
- (2) Đèn chiếu sáng.
- (3) Máy sản xuất (máy công cụ).
b) Cách nối với mạng điện:
- Các thiết bị được nối vào mạng điện của xưởng thông qua các tủ điện (tủ điện phân phối, tủ điện động lực, tủ điện chiếu sáng).
- Các máy sản xuất nối vào tủ điện động lực.
- Các đèn chiếu sáng, quạt thông gió nối vào tủ điện chiếu sáng.
Khám phá trang 32 (Hình 6.2)
Đề bài: Quan sát Hình 6.2 và cho biết thiết bị nào là tải tiêu thụ của mạng điện sản xuất quy mô nhỏ.
Lời giải:
Các thiết bị trong Hình 6.2 được phân loại:
| Kí hiệu | Tên thiết bị | Vai trò |
|---|---|---|
| a | Máy hạ áp | Thiết bị nguồn/biến đổi |
| b | Tủ điện chiếu sáng | Thiết bị phân phối |
| c | Máy CNC | Tải tiêu thụ |
| d | Tủ điện phân phối nhánh | Thiết bị phân phối |
| e | Máy khoan bàn | Tải tiêu thụ |
| f | Tủ điện động lực | Thiết bị phân phối |
| g | Máy hàn | Tải tiêu thụ |
| h | Tủ điện phân phối tổng | Thiết bị phân phối |
| i | Đèn LED | Tải tiêu thụ |
→ Các tải tiêu thụ của mạng điện sản xuất quy mô nhỏ gồm: c (Máy CNC), e (Máy khoan bàn), g (Máy hàn), i (Đèn LED).
Luyện tập trang 33
Câu 1 trang 33
Đề bài: Quan sát Hình 6.2 và sắp xếp các thiết bị theo trật tự thích hợp để tạo thành một mạng điện sản xuất quy mô nhỏ có cấu trúc như Hình 6.3.
Lời giải:
Sắp xếp các thiết bị theo trật tự từ nguồn đến tải như Hình 6.3:
Lưới điện phân phối (22 kV hoặc 35 kV)
→ a. Máy hạ áp (trạm hạ áp: 22 kV / 380 V hoặc 35 kV / 380 V)
→ h. Tủ điện phân phối tổng
→ d. Tủ điện phân phối nhánh
→ f. Tủ điện động lực và b. Tủ điện chiếu sáng
→ Tải tiêu thụ:
- Từ tủ điện động lực (f) → c. Máy CNC, e. Máy khoan bàn, g. Máy hàn.
- Từ tủ điện chiếu sáng (b) → i. Đèn LED.
Câu 2 trang 33
Đề bài: Vẽ sơ đồ mạng điện sản xuất quy mô nhỏ có 3 phân xưởng trong đó phân xưởng 1 có 2 tủ điện động lực, 1 tủ điện chiếu sáng; phân xưởng 2 có 3 tủ điện động lực, 2 tủ điện chiếu sáng; phân xưởng 3 có 1 tủ điện động lực, 1 tủ điện chiếu sáng.
Lời giải:
Sơ đồ mạng điện sản xuất quy mô nhỏ có 3 phân xưởng gồm các cấp:
- Lưới điện phân phối (22 kV hoặc 35 kV)
- Trạm hạ áp (22/0,4 kV hoặc 35/0,4 kV)
- Tủ điện phân phối tổng
- 3 tủ điện phân phối nhánh (nhánh 1, 2, 3) cấp cho 3 phân xưởng.
- Các tủ điện động lực và chiếu sáng ở mỗi phân xưởng:
| Phân xưởng | Số tủ điện động lực | Số tủ điện chiếu sáng |
|---|---|---|
| 1 | 2 | 1 |
| 2 | 3 | 2 |
| 3 | 1 | 1 |
Vận dụng trang 33
Câu hỏi trang 33
Đề bài: Trong thực tế, người ta đóng điện cho xưởng sản xuất lần lượt từ nguồn đến tải, tức là từ tủ điện phân phối tổng, tủ điện phân phối nhánh, tủ điện động lực và tủ điện chiếu sáng. Quy trình cắt điện thực hiện theo chiều ngược lại. Em hãy cho biết lí do tại sao?
Lời giải:
a) Vì sao đóng điện từ nguồn đến tải?
- Đóng điện lần lượt từ tủ điện phân phối tổng → tủ điện phân phối nhánh → tủ điện động lực → tủ điện chiếu sáng để:
- Cấp điện cho các tủ điện ở phía trên (gần nguồn) hoạt động ổn định trước, rồi mới cấp cho các tủ ở phía dưới.
- Kiểm tra được từng cấp trước khi đóng cấp tiếp theo → phát hiện sớm sự cố.
- Hạn chế dòng khởi động lớn khi nhiều thiết bị đồng loạt có điện, tránh gây quá tải, sập nguồn.
- Đảm bảo an toàn cho thiết bị và người vận hành.
b) Vì sao cắt điện theo chiều ngược lại (từ tải đến nguồn)?
- Cắt điện lần lượt từ tủ điện chiếu sáng → tủ điện động lực → tủ điện phân phối nhánh → tủ điện phân phối tổng để:
- Ngắt tải tiêu thụ trước, giảm dòng điện qua các tủ ở phía trên xuống mức nhỏ nhất.
- Tránh cắt điện khi đang có dòng lớn → hạn chế hồ quang điện, tránh hỏng thiết bị đóng – cắt.
- Đảm bảo an toàn cho thiết bị và người vận hành.
→ Nguyên tắc chung: Đóng điện xuôi chiều (nguồn → tải) và cắt điện ngược chiều (tải → nguồn) để an toàn và bảo vệ thiết bị.
ThS. Hồ Thị Thư
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Công Nghệ THPT
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Công nghệ, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ STEM, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Hoàng Hoa Thám