Bài 73: Thu thập, phân loại, ghi chép số liệu – Bảng số liệu | Toán 3

Lớp 3 · Toán Bài 73

Thu Thập, Phân Loại, Ghi Chép Số Liệu. Bảng Số Liệu

Cách thu thập, ghi chép số liệu và đọc bảng số liệu

1
Thu thập số liệu bằng ký hiệu

Khi quan sát một hoạt động (ví dụ: ném bóng vào rổ, thi đá bóng…), ta có thể ghi chép kết quả bằng ký hiệu. Mỗi ký hiệu đại diện cho một lần thực hiện.

Ví dụ: Ghi chép kết quả ném bóng vào rổ

Ba bạn An, Bình và Chi tập ném bóng. Mỗi dấu × là 1 lần ném trúng, mỗi dấu O là 1 lần ném trượt.

An:× × O × O × × O
Bình:× O × × × × × O ×
Chi:O × O × O × O
Đếm dấu ×: An có 5 lần trúng, Bình có 7 lần trúng, Chi có 3 lần trúng.
💡Cách đếm: Đếm riêng từng loại ký hiệu cho mỗi người. Đếm xong nên đếm lại một lần nữa để chắc chắn không nhầm.
2
Ghi chép bằng vạch đếm

Khi đếm số lượng đồ vật hoặc sự kiện, ta thường dùng vạch đếm. Mỗi vạch |1 đồ vật. Cứ đủ 5 vạch thì gạch ngang tạo thành một nhóm (giống chữ "正").

Ví dụ: Đếm đồ dùng học tập góp được
Thước kẻ:卌 卌 |||→ 13
Bút chì:卌 卌 卌 卌 ||→ 22
Tẩy:卌 ||→ 7
Cách đếm: Mỗi nhóm 卌 = 5.
Thước kẻ: $5 + 5 + 3 = 13$
Bút chì: $5 + 5 + 5 + 5 + 2 = 22$
Tẩy: $5 + 2 = 7$
📌Chú ý: Vạch đếm giúp ta đếm nhanh và chính xác khi số lượng nhiều, vì ta chỉ cần đếm theo nhóm 5.
3
Lập bảng số liệu

Sau khi thu thập xong, ta sắp xếp số liệu vào một bảng gồm các hàngcột để dễ đọc, dễ so sánh.

Ví dụ: Bảng số liệu về môn thể thao yêu thích
Môn thể thaoĐá bóngCầu lôngBơi lộiNhảy dây
Số bạn thích12869
Bảng số liệu trên có hai hàng:
Hàng 1: Ghi tên các môn thể thao.
Hàng 2: Ghi số bạn thích từng môn.
1
Bước 1: Xác định cần ghi chép những gì (tên đối tượng).
2
Bước 2: Đếm số lượng của mỗi đối tượng.
3
Bước 3: Điền số liệu vào bảng cho đúng hàng, đúng cột.
🎯Mẹo: Khi lập bảng, hãy kiểm tra lại tổng số lượng xem có khớp với dữ liệu ban đầu không.
4
Đọc và phân tích bảng số liệu

Khi đọc bảng số liệu, ta cần biết cách tìm đúng ô theo hàng và cột, rồi so sánh các số liệu với nhau.

Ví dụ: Bảng số liệu về vật nuôi trong nông trại
Vật nuôiVịtLợn
Số lượng (con)85603248
Từ bảng ta biết:
• Nông trại nuôi 4 loại vật nuôi: Gà, Vịt, Bò, Lợn.
• Loại có nhiều nhất: Gà (85 con).
• Loại có ít nhất: Bò (32 con).
• Gà nhiều hơn Vịt: $85 - 60 = 25$ (con).
Tổng cộng: $85 + 60 + 32 + 48 = 225$ (con).
💡Khi đọc bảng, ta có thể:
– Tìm giá trị lớn nhất, nhỏ nhất.
– So sánh: nhiều hơn, ít hơn bao nhiêu.
– Tính tổng tất cả số liệu.
5
Hoàn thành bảng số liệu

Đôi khi bảng số liệu bị khuyết một số ô. Ta cần dùng thông tin đã cho để tính và điền vào ô trống.

Ví dụ: Hoàn thành bảng số học sinh
Lớp3A3B
Nam1416
Nữ18?
Cả lớp3235
Biết cả lớp 3B có 35 bạn, trong đó có 16 bạn nam.
→ Số nữ lớp 3B = $35 - 16 = 19$ (bạn).
Vậy ô dấu ? cần điền là 19.
⚠️Nhớ: Khi bảng có hàng "Tổng" hoặc "Cả lớp", ta có thể dùng phép cộng hoặc trừ để tìm ô trống:
Tổng = Phần 1 + Phần 2
Phần chưa biết = Tổng − Phần đã biết
1
Điểm: 0/20
📊

Luyện đọc bảng số liệu nào!

20 câu: 12 trắc nghiệm · 4 tư duy · 4 tự luận

💡 Gợi ý
Thầy Phan Văn Công

Thầy Phan Văn Công

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Toán Tiểu học

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Giáo dục Tiểu học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường Tiểu học Kim Liên