Trình bày ý kiến về những hoạt động thiện nguyện vì cộng đồng là nội dung Nói và nghe trong chương trình Ngữ văn 7. Bài học giúp các em rèn luyện kỹ năng trình bày ý kiến trước đám đông, biết bày tỏ suy nghĩ về một vấn đề xã hội có ý nghĩa. Bài viết dưới đây hướng dẫn chi tiết cách chuẩn bị, trình bày bài nói và cung cấp 2 bài nói mẫu để các em tham khảo.

I. Mục đích và đối tượng của bài nói

• Mục đích nói: Chia sẻ với người nghe ý kiến của em về những hoạt động thiện nguyện vì cộng đồng, nhằm tác động đến suy nghĩ, cảm xúc và hành động của người nghe.
• Người nghe: Thầy cô, bạn bè, người thân và những người quan tâm đến vấn đề em nói.

Khi nói, cần bám sát mục đích và đối tượng nghe để bài nói không đi chệch hướng.

II. Các bước chuẩn bị và trình bày bài nói

Bước 1: Trước khi nói

a) Chuẩn bị nội dung nói

Viết ra giấy các ý chính của bài nói thành dạng dàn ý, bao gồm:

• Giới thiệu khái quát suy nghĩ của em về bản chất và vai trò của những hoạt động thiện nguyện vì cộng đồng.
• Chỉ ra những hoạt động thiện nguyện tiêu biểu: đóng góp tiền của, tham gia hoạt động cứu trợ, quyên góp quần áo sách vở, nấu cơm từ thiện… Đối tượng được giúp đỡ có thể là người gặp nạn vì thiên tai hay dịch bệnh, người già không nơi nương tựa, người khuyết tật, trẻ mồ côi…
• Nhấn mạnh ý nghĩa của hoạt động thiện nguyện: giúp cho người gặp hoàn cảnh khó khăn có cuộc sống tốt đẹp hơn; lan tỏa nghĩa cử cao đẹp tới cộng đồng, góp phần làm xã hội ngày càng nhân văn; thể hiện truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta…

Đánh dấu những chỗ cần nhấn mạnh, những từ ngữ then chốt, những câu quan trọng không thể bỏ qua. Chuẩn bị tranh ảnh, đoạn phim ngắn liên quan (nếu có).

b) Tập luyện

Tập nói trước bạn bè, người thân hoặc đứng trước gương tập nói một mình. Lắng nghe góp ý để rút kinh nghiệm, hoàn thiện bài nói.

Bước 2: Trình bày bài nói

Khi trình bày, cần lưu ý:

• Đi vào trọng tâm vấn đề, các ý trình bày mạch lạc, sáng rõ.
• Mở đầu: giới thiệu rõ ràng để người nghe nắm bắt suy nghĩ của em.
• Nội dung chính: tập trung trình bày một số hoạt động tiêu biểu để làm nổi bật ý nghĩa của hoạt động thiện nguyện, không nên sa đà liệt kê quá nhiều hành động cụ thể.
• Kết thúc: khẳng định lại tầm quan trọng của hoạt động thiện nguyện, liên hệ bài học cho bản thân.
• Điều chỉnh giọng nói, tốc độ nói phù hợp với nội dung.
• Sử dụng ánh mắt, nét mặt, cử chỉ phù hợp; tương tác tích cực với người nghe.

Bước 3: Sau khi nói

Với người nghe: Trao đổi với tinh thần xây dựng và tôn trọng. Có thể trao đổi về sự nổi bật của vấn đề, sự phù hợp của lý lẽ và bằng chứng, những điều ấn tượng trong bài nói, và góp ý để bài nói hoàn thiện hơn.

Với người nói: Lắng nghe ý kiến phản hồi với tinh thần cầu thị. Cảm ơn sự đồng cảm, trao đổi lại các ý kiến phản biện, tiếp thu những góp ý hợp lý.

III. Dàn ý bài nói mẫu

Mở đầu:

• Dẫn dắt vào vấn đề (có thể dùng câu tục ngữ, câu chuyện, số liệu…).
• Giới thiệu khái quát suy nghĩ về hoạt động thiện nguyện vì cộng đồng.

Nội dung chính:

• Nêu bản chất của hoạt động thiện nguyện: là những việc làm tự nguyện, không vụ lợi, nhằm giúp đỡ người khác.
• Trình bày một số hoạt động thiện nguyện tiêu biểu (kèm ví dụ cụ thể).
• Phân tích ý nghĩa của hoạt động thiện nguyện đối với người được giúp đỡ, đối với cộng đồng và đối với chính người tham gia.
• Có thể nêu thêm suy nghĩ về những mặt trái cần tránh (thiện nguyện để “câu view”, thiện nguyện không đúng cách…).

Kết thúc:

• Khẳng định tầm quan trọng và ý nghĩa nhân văn của hoạt động thiện nguyện.
• Liên hệ bản thân: em đã, đang hoặc sẽ làm gì để góp phần vào hoạt động thiện nguyện.

IV. Bài nói mẫu

Bài nói mẫu 1: Hoạt động thiện nguyện – nghĩa cử cao đẹp vì cộng đồng

Kính thưa thầy cô và các bạn!

“Bầu ơi thương lấy bí cùng, tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.” Câu ca dao ấy đã nhắc nhở chúng ta về truyền thống tương thân tương ái – một nét đẹp ngàn đời của dân tộc Việt Nam. Hôm nay, em xin được chia sẻ suy nghĩ của mình về những hoạt động thiện nguyện vì cộng đồng – những nghĩa cử cao đẹp đang lan tỏa khắp nơi trong xã hội.

Hoạt động thiện nguyện là những việc làm tự nguyện, xuất phát từ tấm lòng nhân ái, nhằm giúp đỡ những người gặp hoàn cảnh khó khăn trong cuộc sống. Đó có thể là quyên góp tiền, quần áo, sách vở cho trẻ em vùng cao; nấu những suất cơm, suất cháo trao cho bệnh nhân nghèo ở bệnh viện; tham gia cứu trợ đồng bào bị thiên tai lũ lụt; hay đơn giản là dành thời gian dọn dẹp đường phố, trồng cây xanh cho khu phố mình ở.

Em đặc biệt ấn tượng với những chuyến xe thiện nguyện chở hàng cứu trợ vào miền Trung mỗi mùa bão lũ. Hình ảnh những tình nguyện viên lội nước, vượt mưa gió để trao từng thùng mì, từng chai nước sạch cho bà con vùng lũ khiến em vô cùng xúc động. Họ không phải những người giàu có, nhiều người chỉ là sinh viên, công nhân, tiểu thương, nhưng họ sẵn sàng chia sẻ những gì mình có cho người khác. Đó mới thực sự là tinh thần “lá lành đùm lá rách.”

Hoạt động thiện nguyện mang lại ý nghĩa to lớn trên nhiều phương diện. Trước hết, với những người được giúp đỡ, đó là nguồn động viên quý giá giúp họ vượt qua khó khăn, có thêm niềm tin vào cuộc sống. Một suất cơm từ thiện tưởng nhỏ bé nhưng có thể sưởi ấm cả một ngày đông giá rét của người vô gia cư. Một chiếc áo ấm tưởng bình thường nhưng có thể là niềm vui lớn lao của em nhỏ vùng cao. Với cộng đồng, hoạt động thiện nguyện góp phần lan tỏa lối sống nhân ái, làm cho xã hội ngày càng nhân văn, tốt đẹp hơn. Và với chính người tham gia thiện nguyện, đó là niềm hạnh phúc khi được cho đi, được sống có ích cho đời.

Tuy nhiên, em cũng muốn chia sẻ một suy nghĩ nhỏ. Thiện nguyện cần xuất phát từ tấm lòng chân thành chứ không phải để khoe khoang hay “câu view” trên mạng xã hội. Và khi làm thiện nguyện, chúng ta cần tìm hiểu kỹ để giúp đúng người, đúng cách, tránh gây phiền hà cho người được giúp đỡ.

Là học sinh lớp 7, em chưa thể làm được những điều lớn lao, nhưng em tin rằng mỗi hành động nhỏ đều có ý nghĩa. Em đã cùng các bạn trong lớp quyên góp sách vở cũ gửi tặng các em nhỏ vùng khó khăn. Em cũng tham gia đội tình nguyện của trường đi thăm và tặng quà cho các cụ già ở viện dưỡng lão. Mỗi lần nhìn thấy nụ cười của những người được giúp đỡ, em lại thấy lòng mình ấm áp và hạnh phúc hơn.

Em mong rằng mỗi người trong chúng ta, dù ở lứa tuổi nào, đều hãy góp một phần nhỏ bé của mình vào hoạt động thiện nguyện vì cộng đồng. Bởi vì, như ai đó đã nói, hạnh phúc đích thực không phải là có thật nhiều mà là biết cho đi.

Em xin cảm ơn thầy cô và các bạn đã lắng nghe!

Bài nói mẫu 2: Ý nghĩa của hoạt động thiện nguyện trong cuộc sống

Kính thưa thầy cô và các bạn thân mến!

Trong cuộc sống, có những khoảnh khắc khiến chúng ta nhận ra rằng sự sẻ chia và yêu thương chính là sức mạnh lớn lao nhất. Hôm nay, em xin được trình bày ý kiến của mình về những hoạt động thiện nguyện vì cộng đồng – một vấn đề mà em tin rằng ai trong chúng ta cũng nên quan tâm.

Thiện nguyện, hiểu đơn giản, là làm việc thiện một cách tự nguyện, không vì mục đích cá nhân. Hoạt động thiện nguyện vì cộng đồng rất đa dạng: từ việc đóng góp vật chất như tiền bạc, lương thực, quần áo cho người nghèo, đến việc tham gia trực tiếp các hoạt động cứu trợ thiên tai, chăm sóc người già neo đơn, dạy học miễn phí cho trẻ em khó khăn, hay hiến máu tình nguyện cứu người.

Em muốn kể cho thầy cô và các bạn nghe về một hoạt động thiện nguyện mà em rất ngưỡng mộ. Đó là các lớp học tình thương do những bạn sinh viên tổ chức cho trẻ em nhặt rác, bán vé số ở thành phố. Mỗi tối, thay vì đi chơi hay nghỉ ngơi, các anh chị tình nguyện viên lại đến lớp, kiên nhẫn dạy từng con chữ, từng phép tính cho các em nhỏ. Nhờ những lớp học ấy, nhiều em đã biết đọc, biết viết và có thêm ước mơ về tương lai. Các anh chị không nhận một đồng tiền công nào, nhưng nụ cười và ánh mắt sáng ngời của các em nhỏ chính là phần thưởng xứng đáng nhất.

Vì sao hoạt động thiện nguyện lại có ý nghĩa quan trọng đến vậy? Em nghĩ có ba lý do chính.

Thứ nhất, thiện nguyện giúp cho những người gặp hoàn cảnh khó khăn có thêm cơ hội vươn lên trong cuộc sống. Một suất học bổng có thể thay đổi cả tương lai của một em nhỏ nghèo hiếu học. Một chuyến xe cứu trợ có thể giúp cả một ngôi làng vượt qua cơn bão.

Thứ hai, thiện nguyện giúp lan tỏa tinh thần nhân ái trong cộng đồng. Khi thấy người khác làm việc tốt, chúng ta cũng được truyền cảm hứng để làm điều tốt đẹp. Cứ thế, lòng tốt nhân lên, xã hội sẽ ngày càng nhân văn hơn.

Thứ ba, thiện nguyện mang lại niềm vui cho chính người tham gia. Khi cho đi, chúng ta nhận lại được sự thanh thản trong tâm hồn, được sống ý nghĩa hơn và hiểu rõ hơn giá trị của cuộc sống.

Bản thân em, dù còn nhỏ tuổi, cũng đã tham gia một số hoạt động thiện nguyện cùng trường và gia đình. Em cùng các bạn trong lớp đã gom quần áo ấm gửi đến các bạn nhỏ vùng cao trước mỗi mùa đông. Mỗi chiếc áo em gửi đi đều mang theo lời chúc ấm áp. Em cũng bỏ tiền tiết kiệm hằng tháng vào quỹ “Vì bạn nghèo” của trường. Số tiền tuy nhỏ nhưng em tin rằng khi nhiều người cùng góp sức, chúng ta có thể làm được những điều lớn lao.

Tóm lại, hoạt động thiện nguyện vì cộng đồng chính là biểu hiện đẹp đẽ nhất của truyền thống “tương thân tương ái” mà ông cha ta đã gìn giữ từ ngàn đời. Em mong rằng mỗi chúng ta, dù là học sinh, đều hãy chung tay góp sức, bắt đầu từ những việc làm nhỏ nhất, để cùng nhau xây dựng một cộng đồng ấm áp, nhân văn hơn.

Em xin cảm ơn thầy cô và các bạn!

V. Phiếu đánh giá bài nói theo tiêu chí

Khi nhận xét bài nói của bạn, các em có thể dựa vào các tiêu chí sau:

Thầy Nguyễn Thái Nhật Luật

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Ngữ Văn THCS

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Ngữ Văn, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 8+ năm kinh nghiệm tại THCS Hồng Bàng