Đa Dạng Sinh Học
Khái niệm, vai trò và bảo vệ đa dạng sinh học
Đa dạng sinh học được biểu thị rõ nét nhất ở số lượng loài sinh vật. Mỗi loài sinh vật đều đóng một vai trò nhất định trong tự nhiên và góp phần tạo nên sự đa dạng sinh học.
• Số lượng loài — biểu hiện rõ nét nhất.
• Số lượng cá thể trong loài.
• Sự đa dạng của các hệ sinh thái.
3 tiêu chí chính của đa dạng sinh học:
Mức độ đa dạng sinh học theo môi trường:
Các môi trường sống khác nhau (trên cạn, dưới nước) đều chứa đựng sự đa dạng sinh học phong phú nhưng ở các mức độ khác nhau. Môi trường có điều kiện thuận lợi (nóng ẩm, thức ăn dồi dào) → đa dạng cao; môi trường khắc nghiệt → đa dạng thấp.
• Rừng nhiệt đới có đa dạng sinh học cao nhất — khí hậu nóng ẩm quanh năm, mưa nhiều, thức ăn dồi dào.
• Hoang mạc có đa dạng sinh học thấp nhất — nhiệt độ cao, khô hạn, thiếu nước.
Đa dạng sinh học có vai trò sống còn với cả tự nhiên và con người. Trong tự nhiên, các loài cùng khu vực có mối quan hệ khăng khít: hỗ trợ hoặc cạnh tranh, đảm bảo sự ổn định của hệ sinh thái.
Ví dụ — Sơ đồ chuỗi thức ăn trong tự nhiên:
Nếu một loài bị giảm/biến mất → các loài khác bị ảnh hưởng theo dây chuyền → mất cân bằng hệ sinh thái.
- Duy trì và ổn định sự sống trên Trái Đất
- Đảm bảo cân bằng hệ sinh thái
- Điều hoà khí hậu, bảo vệ đất và nước
- Hạn chế sạt lở, xói mòn, lũ quét
- Là nơi ở của các loài động vật hoang dã
- Nấm, vi khuẩn phân huỷ chất thải, làm sạch môi trường
- Cung cấp ổn định nước, lương thực, thực phẩm, dược liệu
- Cung cấp nguyên liệu sản xuất đồ dùng
- Tạo cảnh quan thiên nhiên phục vụ tham quan, du lịch
- Giúp thích ứng biến đổi khí hậu, chắn gió, chắn sóng
• Đối với tự nhiên → bảo vệ đất, nước, điều hoà khí hậu, cân bằng sinh thái.
• Đối với con người → lương thực, dược liệu, du lịch, thích ứng khí hậu.
Hiện nay đa dạng sinh học đang bị suy giảm nghiêm trọng. Một số loài đã biến mất vĩnh viễn trên Trái Đất và nhiều loài đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng.
a) Nguyên nhân — đến từ cả con người và tự nhiên:
b) Hậu quả — Suy giảm đa dạng sinh học gây ra nhiều tác hại:
Bảo vệ đa dạng sinh học chính là bảo vệ cuộc sống của con người. Đây là việc làm cấp bách, đòi hỏi sự chung tay của tất cả mọi người và các quốc gia trên thế giới.
🇻🇳 Một số khu bảo tồn thiên nhiên & vườn quốc gia tiêu biểu của Việt Nam:
Nếu em muốn tìm hiểu đầy đủ về đa dạng sinh học, vai trò, nguyên nhân suy giảm và biện pháp bảo vệ, hãy xem bài viết chuyên sâu:
Đầy đủ: khái niệm, vai trò, nguyên nhân, biện pháp bảo vệ và nhiều ví dụ minh hoạ
Cùng luyện bài Đa dạng sinh học!
20 câu: 14 trắc nghiệm · 4 đúng/sai · 2 tự luận
Tuyệt vời!

Cô Trần Thị Thanh Thảo
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Khoa Học Tự Nhiên THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm KHTN, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 6+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Siêu
