Biểu Diễn Lực
Đặc trưng của lực, đơn vị niutơn và cách biểu diễn lực bằng mũi tên
Mặc dù không thể nhìn thấy lực bằng mắt thường, nhưng ta có thể nhận biết được các đặc trưng cơ bản của lực. Mỗi lực có 3 đặc trưng:
Đơn vị: niutơn (N)
Ngang / dọc / nghiêng
Trái→phải, lên→xuống…
a) Độ lớn của lực
Đặc trưng đầu tiên dễ nhận thấy của lực là độ mạnh (hay độ lớn). Các lực khác nhau có thể có độ lớn khác nhau.
b) Phương và chiều của lực
Lưu ý phân biệt rõ phương và chiều:
• Cả hai đội kéo đều theo phương ngang (sợi dây nằm ngang).
• Đội vàng kéo về bên trái, đội xanh kéo về bên phải.
→ Hai lực cùng phương (ngang) nhưng ngược chiều nhau.
• Lực dây câu kéo cá: phương thẳng đứng, chiều từ dưới lên trên.
• Lực bắn cung: phương ngang, chiều từ phải sang trái (ngược hướng tên bay).
• Vận động viên tác dụng lên ván nhảy: phương thẳng đứng, chiều từ trên xuống dưới.
Trong Hệ đơn vị đo lường hợp pháp của nước ta:
• Đơn vị đo lực là niutơn, kí hiệu là N.
• Đặt theo tên nhà bác học người Anh Isaac Newton (1642 – 1727).
• Dụng cụ đo lực là lực kế.
Một số lực thường gặp và độ lớn:
| Tên lực | Độ lớn (N) |
|---|---|
| Lực ngón tay tác dụng vào nút bấm bút bi | ~ 1 N |
| Lực của lực sĩ tác dụng lên tạ | ~ 2 400 N |
| Lực của động cơ xe tải | ~ 10 000 N |
Cách sử dụng lực kế (5 bước):
Trong Vật lí, người ta dùng một mũi tên để biểu diễn các đặc trưng của lực. Mũi tên biểu diễn lực phải thể hiện đầy đủ 4 yếu tố:
• Không dùng đoạn thẳng hoặc đường thẳng để biểu diễn lực — phải dùng mũi tên.
• Không đặt gốc mũi tên ở vị trí tuỳ ý — gốc phải đặt tại điểm đặt trên vật chịu lực.
• Không nhầm độ dài mũi tên với độ lớn lực — phải chia theo tỉ xích.
Ví dụ minh hoạ: Người mẹ đẩy xe nôi với lực 30 N, phương nằm ngang, chiều từ trái sang phải. Tỉ xích: 1 cm ứng với 10 N.
Mũi tên dài 3 cm, gốc đặt tại xe, phương ngang, chiều từ trái sang phải.
Bảng ví dụ — chọn tỉ xích phù hợp:
| Lực F (N) | Tỉ xích | Độ dài mũi tên |
|---|---|---|
| 30 N | 1 cm = 10 N | $\dfrac{30}{10} = 3$ cm |
| 500 N | 1 cm = 100 N | $\dfrac{500}{100} = 5$ cm |
| 750 N | 1 cm = 150 N | $\dfrac{750}{150} = 5$ cm |
Nếu em muốn xem đầy đủ lý thuyết, các bài tập biểu diễn lực có đáp án chi tiết, hãy xem bài viết chuyên sâu:
Đầy đủ: 3 đặc trưng của lực, đơn vị niutơn, lực kế, biểu diễn lực bằng mũi tên…
Cùng luyện bài Biểu diễn lực nào!
20 câu: 14 trắc nghiệm · 4 đúng/sai · 2 tự luận
Tuyệt vời!
Cô Trần Thị Thanh Thảo
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Khoa Học Tự Nhiên THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm KHTN, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 6+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Siêu