Bài tập KHTN 6 Bài 6: Đo khối lượng (20 câu trắc nghiệm)

Lớp 6 · KHTN Bài 6

Đo Khối Lượng

Đơn vị, dụng cụ, GHĐ, ĐCNN và cách đo chính xác

1
Khối lượng & Đơn vị đo

Khối lượng là số đo lượng chất chứa trong một vật. Theo Hệ đơn vị đo lường hợp pháp của Việt Nam, đơn vị cơ bản đo khối lượng là kilôgam, kí hiệu là kg.

kg
Ki-lô-gam · Đơn vị đo khối lượng

Các đơn vị thường dùng khác, xếp theo thứ tự từ lớn đến nhỏ:

tấn1 000 kg
tạ100 kg
kgki-lô-gam
lạng100 g
ggam
mgmi-li-gam
⚖️ Các quy đổi cần nhớ
Đơn vị lớn=Đơn vị nhỏ
1 tấn=1 000 kg = 10 tạ
1 tạ=100 kg
1 kg=1 000 g
1 lạng (hg)=100 g = 0,1 kg
1 g=1 000 mg
💡 Trong đời sống:
• Trên bao bì thực phẩm ghi khối lượng tịnh (net weight).
• Trên nhãn thuốc "Para 500 mg" nghĩa là mỗi viên thuốc chứa 500 mg hoạt chất.
• Biển báo "5T" trước cầu: xe có khối lượng trên 5 tấn không được đi qua.
💡Quy tắc đổi đơn vị:
• Đổi lớn → nhỏ: nhân (ví dụ: $1 \text{ kg} = 1\,000 \text{ g}$)
• Đổi nhỏ → lớn: chia (ví dụ: $500 \text{ g} = 0{,}5 \text{ kg}$)
2
Dụng cụ đo khối lượng

Dụng cụ dùng để đo khối lượng là cân. Tuỳ vào mục đích và đối tượng cần cân, có nhiều loại cân khác nhau:

⚖️
Cân Rô-béc-van
hai đĩa, dùng bộ quả cân. Thường dùng trong phòng thí nghiệm.
🕐
Cân đồng hồ
Một đĩa cân, mặt đồng hồ có kim chỉ. Dùng ở chợ, cửa hàng.
🏋️
Cân đòn
Dùng đòn bẩy, thường dùng cân hàng hoá nặng.
👤
Cân y tế
Chuyên dùng để cân khối lượng cơ thể người.
📟
Cân điện tử
Hiển thị kết quả bằng số trên màn hình, độ chính xác cao.
⚖️ Minh hoạ cân Rô-béc-van
100g VẬT CÂN RÔ-BÉC-VAN
📌Lưu ý: Mỗi loại cân được thiết kế cho một công việc riêng. Dùng cân sai mục đích sẽ cho kết quả kém chính xác hoặc làm hỏng cân (ví dụ: dùng cân Rô-béc-van để cân hàng hoá nặng vài chục kg).
3
Giới hạn đo (GHĐ) & Độ chia nhỏ nhất (ĐCNN) của cân

Tương tự thước đo chiều dài, mỗi cái cân cũng có GHĐĐCNN. Cách xác định tùy thuộc vào loại cân:

🔼 GHĐ
Khối lượng LỚN NHẤT mà cân đo được trong một lần cân.
🔽 ĐCNN
Giá trị nhỏ nhất mà cân có thể đọc được.
📊 Cân đồng hồ
GHĐ: Giá trị lớn nhất ghi trên mặt đồng hồ.
ĐCNN: Khoảng cách giữa hai vạch chia liên tiếp trên mặt đồng hồ.
📊 Cân Rô-béc-van
🔹 Hộp quả cân ví dụ
1 g 2 g 5 g 10 g 20 g 50 g 100 g 200 g 500 g
GHĐ = tổng khối lượng tất cả các quả cân trong hộp.
  Ở ví dụ trên: GHĐ $= 1 + 2 + 5 + 10 + 20 + 50 + 100 + 200 + 500 = 888$ g.
ĐCNN = khối lượng quả cân nhỏ nhất trong hộp = 1 g.
⚠️Nhớ: Vật cần cân không được vượt quá GHĐ của cân. Nếu đặt vật quá nặng lên cân có GHĐ nhỏ sẽ làm hỏng cân (gãy đòn cân, kẹt kim…).
4
Cách đo bằng cân đồng hồ (5 bước)

Để kết quả cân được chính xác, ta thực hiện tuần tự 5 bước:

1
Ước lượng khối lượng vật cần cân để chọn cân có GHĐ và ĐCNN thích hợp.
2
Vặn ốc điều chỉnh sao cho kim cân chỉ đúng vạch số 0.
3
Đặt vật cần cân nhẹ nhàng lên đĩa cân.
4
Đặt mắt nhìn vuông góc với mặt đồng hồ tại vị trí đầu kim cân.
5
Đọc và ghi kết quả khi kim cân đã ổn định (không còn dao động).
📌Chú ý bước 2: Trước khi cân, luôn phải hiệu chỉnh kim về vạch 0. Nếu không, kết quả đo sẽ bị lệch đúng bằng độ lệch ban đầu của kim.
5
Cách đo bằng cân điện tử & Thao tác sai khi cân

Cân điện tử hiển thị kết quả trực tiếp bằng con số trên màn hình. Cách sử dụng:

UNITS
Dùng để chọn đơn vị đo (g, kg, oz…). Ước lượng khối lượng trước khi chọn.
TARE
Dùng để trừ bì. Khi cần cân vật trong vật chứa (cốc, hộp…), đặt vật chứa lên đĩa cân trước rồi nhấn TARE → cân tự động trừ đi khối lượng vật chứa.
⚠️
Dùng kẹp hoặc găng tay khi cân hoá chất để tránh dầu, mỡ, bột dính vào vật làm sai lệch kết quả.

Các thao tác SAI thường gặp khi cân:

❌ SAI
Đặt cân trên bề mặt nghiêng hoặc không bằng phẳng.
✅ ĐÚNG
Đặt cân trên mặt phẳng, vững chắc.
❌ SAI
Đặt vật cồng kềnh hoặc lệch một bên trên đĩa cân.
✅ ĐÚNG
Đặt vật ở chính giữa đĩa cân.
❌ SAI
Đọc kết quả khi kim cân còn dao động.
✅ ĐÚNG
Đợi kim cân ổn định rồi mới đọc.
6
Xem thêm lý thuyết chi tiết & công thức

Nếu em muốn tìm hiểu đầy đủ lý thuyết, các dạng bài tập chuyển đổi đơn vị, cách tính GHĐ & ĐCNN, phương pháp chọn quả cân và nhiều ví dụ có lời giải chi tiết, hãy xem bài viết chuyên sâu:

💡Gợi ý ôn tập: Đọc kĩ lý thuyết → làm các bài tập mẫu trong bài chuyên sâu → sau đó chuyển sang tab Bài Tập ở trên để tự luyện!
1
Điểm: 0/20
⚖️

Cùng luyện bài Đo khối lượng nào!

20 câu: 14 trắc nghiệm · 4 đúng/sai · 2 tự luận

💡 Gợi ý
Cô Trần Thị Thanh Thảo

Cô Trần Thị Thanh Thảo

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Khoa Học Tự Nhiên THCS

Trình độ: Cử nhân Sư phạm KHTN, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 6+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Siêu