Trọng Lượng. Lực Hấp Dẫn
Lực hút Trái Đất, trọng lượng và mối liên hệ với khối lượng
Khi thả một vật đang cầm trên tay, vật sẽ rơi xuống đất. Hiện tượng này xảy ra do vật chịu tác dụng bởi lực hút của Trái Đất.
• Phương: thẳng đứng.
• Chiều: từ trên xuống dưới (hướng về phía tâm Trái Đất).
• Tác dụng lên mọi vật ở gần Trái Đất.
Một số ví dụ về lực hút Trái Đất trong đời sống:
Độ lớn lực hút của Trái Đất tác dụng lên một vật được gọi là trọng lượng của vật đó.
Các đặc điểm của trọng lượng:
Khối lượng và trọng lượng là hai đại lượng khác nhau nhưng có mối liên hệ mật thiết:
| Tiêu chí | Khối lượng (m) | Trọng lượng (P) |
|---|---|---|
| Định nghĩa | Số đo lượng chất của vật | Độ lớn lực hút Trái Đất lên vật |
| Đơn vị | kilôgam (kg) | niutơn (N) |
| Dụng cụ đo | Cân | Lực kế |
| Phương, chiều | Không có phương và chiều | Phương thẳng đứng, chiều từ trên xuống |
| Có thay đổi khi đem vật đi nơi khác? | Không đổi ở mọi nơi | Thay đổi tuỳ theo thiên thể |
Mối liên hệ giữa P và m: Khối lượng càng lớn thì trọng lượng càng lớn.
$1 \text{ kg} = 1000 \text{ g}$ · $1 \text{ tấn} = 1000 \text{ kg}$
Bảng ví dụ áp dụng công thức:
| Khối lượng $m$ | Tính | Trọng lượng $P$ |
|---|---|---|
| 2 kg | $10 \times 2$ | 20 N |
| 35 kg | $10 \times 35$ | 350 N |
| 500 g = 0,5 kg | $10 \times 0{,}5$ | 5 N |
| 5 tấn = 5000 kg | $10 \times 5000$ | 50 000 N |
Không chỉ Trái Đất hút các vật mà mọi vật có khối lượng đều hút lẫn nhau. Lực hút này gọi chung là lực hấp dẫn.
→ Trái Đất hút quả táo thì quả táo cũng hút Trái Đất. Đây gọi là lực hấp dẫn.
(Tuy nhiên do khối lượng quả táo quá nhỏ so với Trái Đất nên ta không nhận thấy được)
Đặc điểm lực hấp dẫn:
• Độ lớn lực hấp dẫn phụ thuộc vào khối lượng của các vật.
• Khối lượng càng lớn → lực hấp dẫn càng lớn.
Cùng một vật (1 kg) đặt trên các thiên thể khác nhau:
| Vị trí đặt vật | Khối lượng vật | Trọng lượng vật |
|---|---|---|
| Trái Đất | 1 kg | 9,8 N |
| Mặt Trăng | 1 kg | 1,7 N |
| Hoả tinh | 1 kg | 3,6 N |
• Khối lượng của vật không đổi ở các thiên thể (luôn là 1 kg).
• Trọng lượng thay đổi: trên Mặt Trăng trọng lượng nhỏ nhất vì Mặt Trăng có khối lượng nhỏ nhất → lực hấp dẫn yếu nhất.
• Trên Mặt Trăng vật vẫn có trọng lượng (khoảng 1/6 so với Trái Đất), không phải bằng 0.
Để xem đầy đủ lý thuyết, các dạng bài tập có lời giải chi tiết về trọng lượng và lực hấp dẫn, em hãy đọc bài viết chuyên sâu:
Đầy đủ: phân biệt khối lượng – trọng lượng, công thức $P = 10m$, lực hấp dẫn…
Cùng luyện bài Trọng lượng. Lực hấp dẫn nào!
20 câu: 14 trắc nghiệm · 4 đúng/sai · 2 tự luận
Tuyệt vời!
Cô Trần Thị Thanh Thảo
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Khoa Học Tự Nhiên THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm KHTN, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 6+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Siêu