Bài tập KHTN 6 Bài 53: Mặt Trăng (18 câu trắc nghiệm)

Lớp 6 · KHTN Bài 53

Mặt Trăng

Vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái Đất và các pha Mặt Trăng

1
Mặt Trăng — vệ tinh của Trái Đất

Mặt Trăngvệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái Đất mà chúng ta có thể nhìn thấy trên bầu trời.

🌕
Vệ tinh tự nhiên
Vệ tinh duy nhất của Trái Đất
🚫💡
Không tự phát sáng
Mặt Trăng không phát ra ánh sáng
🪞
Phản chiếu ánh sáng
Phản chiếu ánh sáng Mặt Trời
📌 Vì sao ta nhìn thấy Mặt Trăng?
Mặt Trăng không tự phát sáng. Chúng ta nhìn thấy Mặt Trăng là do nó phản chiếu ánh sáng từ Mặt Trời chiếu vào nó. Phía Mặt Trăng hướng về Mặt Trời lúc nào cũng được chiếu sáng.
MẶT TRỜI TRÁI ĐẤT MẶT TRĂNG
Tia sáng Mặt Trời chiếu vào Mặt Trăng → Mặt Trăng phản chiếu ánh sáng đến Trái Đất
💡Ghi nhớ: Mặt Trăng quay quanh Trái Đất, mất khoảng 1 tháng (~29,5 ngày) để đi hết một vòng. Trong suốt quá trình đó, luôn có một nửa Mặt Trăng được Mặt Trời chiếu sáng — chỉ là từ Trái Đất, ta nhìn thấy ở các góc khác nhau.
2
Các pha của Mặt Trăng — Tuần Trăng

Hình dạng Mặt Trăng ta nhìn thấy trên bầu trời thay đổi mỗi ngày. Người ta gọi đó là các pha của Mặt Trăng.

Không Trăng
Không quan sát được phần bề mặt được Mặt Trời chiếu sáng (nửa tối hướng hoàn toàn về Trái Đất)
≈ Mùng 1 Âm lịch
Trăng tròn
Quan sát được toàn bộ phần bề mặt Mặt Trăng được Mặt Trời chiếu sáng (nửa sáng hướng hoàn toàn về Trái Đất)
≈ Ngày rằm (15) Âm lịch

8 vị trí của Mặt Trăng trong một Tuần Trăng (≈ 29,5 ngày):

Ngày 1
Không Trăng
+4 ngày
Trăng khuyết
+8 ngày
Bán nguyệt
+12 ngày
Trăng khuyết
+16 ngày
Trăng tròn
+19 ngày
Trăng khuyết
+23 ngày
Bán nguyệt
+27 ngày
Trăng khuyết
Vị tríThời điểmHình dạng nhìn thấy
1Ngày không TrăngKhông Trăng (Trăng non)
24 ngày sauTrăng khuyết (đầu tháng)
38 ngày sauBán nguyệt (nửa trăng)
412 ngày sauTrăng khuyết
516 ngày sauTrăng tròn
619 ngày sauTrăng khuyết (cuối tháng)
723 ngày sauBán nguyệt
827 ngày sauTrăng khuyết
📌 Hai nhận xét quan trọng
Trăng khuyết ở nửa đầu tháng và nửa cuối tháng có hình dạng giống nhau nhưng ngược phía (đối xứng).
• Giữa hai lần Trăng tròn liên tiếp cách nhau khoảng 4 tuần (≈ 29,5 ngày = 1 Tuần Trăng).
3
Vì sao hình dạng nhìn thấy của Mặt Trăng thay đổi?

Mặt Trăng quay quanh Trái Đất, mất khoảng một tháng để đi hết một vòng.

Phía Mặt Trăng hướng về Mặt Trời lúc nào cũng sáng. Tuy nhiên, khi Mặt Trăng di chuyển trên quỹ đạo quanh Trái Đất, vị trí tương đối giữa Mặt Trời – Trái Đất – Mặt Trăng thay đổi liên tục.

📌 Nguyên nhân các pha Mặt Trăng:
Do vị trí tương đối Mặt Trời – Trái Đất – Mặt Trăng thay đổi liên tục, từ Trái Đất ta nhìn thấy Mặt Trăng ở các góc nhìn khác nhau → ta thấy các hình dạng khác nhau của Mặt Trăng (các pha).
☀ Ánh sáng Mặt Trời Không Trăng Bán nguyệt Trăng tròn Bán nguyệt
Sơ đồ vị trí Mặt Trăng trên quỹ đạo quanh Trái Đất và hình dạng nhìn thấy tương ứng
💡Tóm lại: Hình dạng Mặt Trăng mà ta nhìn thấy thay đổi khi nó di chuyển trong quỹ đạo, bởi vì ta thấy nó ở các góc nhìn khác nhau.
4
Ứng dụng & thông tin thú vị

Ứng dụng — Đoán ngày Âm lịch: Dựa vào hình dạng nhìn thấy của Mặt Trăng, ta có thể đoán ngày Âm lịch trong tháng.

🌙 Liên hệ Pha Mặt Trăng – Ngày Âm lịch
🌑
Không Trăng (Trăng non) → khoảng ngày mùng 1 Âm lịch (đầu tháng).
🌓
Bán nguyệt (đầu tháng) → khoảng ngày mùng 8 Âm lịch.
🌕
Trăng tròn → khoảng ngày rằm (15) Âm lịch.
🌗
Bán nguyệt (cuối tháng) → khoảng ngày 23 Âm lịch.
🚀 Thông tin thú vị: Mặt Trăng là thiên thể duy nhất ngoài Trái Đất mà con người đã đặt chân tới. Các sứ mệnh Apollo của Hoa Kỳ đã đưa các phi hành gia lên Mặt Trăng từ năm 1969 đến 1972.
5
Xem thêm lý thuyết chi tiết

Nếu em muốn tìm hiểu đầy đủ lý thuyết và các ví dụ minh hoạ chi tiết về Mặt Trăng và các pha của nó, hãy xem bài viết chuyên sâu trên Edus.vn:

💡Gợi ý ôn tập: Đọc kĩ lý thuyết → quan sát kĩ 8 pha Mặt Trăng → sau đó chuyển sang tab Bài Tập ở trên để tự luyện 18 câu trắc nghiệm và tự luận!
1
Điểm: 0/18
🌕

Cùng khám phá Mặt Trăng nào!

18 câu: 14 trắc nghiệm · 2 đúng/sai · 2 tự luận

💡 Gợi ý
Cô Trần Thị Thanh Thảo

Cô Trần Thị Thanh Thảo

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Khoa Học Tự Nhiên THCS

Trình độ: Cử nhân Sư phạm KHTN, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 6+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Siêu