Nguyên Tố Hóa Học
Số hiệu nguyên tử, kí hiệu hóa học & 20 nguyên tố đầu tiên
Hiện nay, con người đã phát hiện được 118 nguyên tố hóa học. Mỗi nguyên tố có những tính chất riêng biệt vì được tạo nên từ các nguyên tử có số proton xác định trong hạt nhân.
Ví dụ:
- Mọi nguyên tử vàng (gold) đều có 79 proton trong hạt nhân → chúng thuộc nguyên tố vàng.
- Mọi nguyên tử chì (lead) đều có 82 proton trong hạt nhân → chúng thuộc nguyên tố chì.
Số proton trong hạt nhân chính là số hiệu nguyên tử, kí hiệu là $Z$. Mỗi nguyên tố hóa học chỉ có duy nhất một số hiệu nguyên tử.
Ví dụ:
• Nguyên tố oxygen có $Z = 8$ → mọi nguyên tử oxygen đều có 8 proton trong hạt nhân.
• Nguyên tố aluminium có $Z = 13$ → mọi nguyên tử nhôm đều có 13 proton.
• Nguyên tố calcium có $Z = 20$ → mọi nguyên tử canxi đều có 20 proton.
Số electron = Số proton = $Z$
Đồng thời: Số neutron = Khối lượng nguyên tử $-$ $Z$ (đơn vị amu).
Áp dụng: Nguyên tử Argon có $Z = 18$ và khối lượng nguyên tử là 40 amu. Tìm số n.
→ Số n = $40 - 18 = 22$ → Argon có 18p, 18e và 22n.
Tên gọi nguyên tố: Tên gọi các nguyên tố được quy định thống nhất trên toàn thế giới theo IUPAC (Liên minh Quốc tế về Hóa học cơ bản và Hóa học ứng dụng).
Một số nguyên tố đã được biết đến từ thời cổ đại như vàng (gold), bạc (silver), sắt (iron), đồng (copper), thủy ngân (mercury)…
Kí hiệu hóa học: Mỗi nguyên tố có một kí hiệu hóa học riêng, dùng thống nhất trên toàn thế giới.
• Gồm một hoặc hai chữ cái lấy từ tên gọi của nguyên tố.
• Chữ cái đầu viết IN HOA.
• Chữ cái thứ hai (nếu có) viết thường.
Một số kí hiệu lấy từ tên Latin (không phải tên IUPAC):
| Tên IUPAC | Tên Latin | Kí hiệu |
|---|---|---|
| Sodium | Natrium | Na |
| Potassium | Kalium | K |
| Iron | Ferrum | Fe |
| Copper | Cuprum | Cu |
Bảng 20 nguyên tố hóa học đầu tiên: Học sinh cần ghi nhớ tên, kí hiệu và khối lượng nguyên tử (amu) của 20 nguyên tố đầu tiên.
• 1–5: H, He, Li, Be, B
• 6–10: C, N, O, F, Ne
• 11–15: Na (natri), Mg, Al (nhôm), Si, P
• 16–20: S (lưu huỳnh), Cl, Ar, K (kali), Ca (canxi)
Nguyên tố hóa học trong cơ thể người:
Để học sâu hơn về nguyên tố hóa học, các dạng bài tập tính số hạt, tính phần trăm thành phần và bảng đầy đủ 20 nguyên tố đầu tiên, em hãy xem bài viết chuyên sâu:
Đầy đủ các dạng: nhận biết nguyên tử cùng nguyên tố, viết kí hiệu hóa học, tính số hạt, tính phần trăm thành phần.
Cùng luyện bài Nguyên tố hóa học!
18 câu: 14 trắc nghiệm · 2 đúng/sai · 2 tự luận
Tuyệt vời!
Cô Trần Thị Thanh Thảo
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Khoa Học Tự Nhiên THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm KHTN, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 6+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Siêu