Tốc Độ Chuyển Động
Khái niệm, công thức $v = s/t$, đơn vị đo và quy đổi m/s ↔ km/h
Có hai cách để xác định một vật chuyển động nhanh hay chậm:
Trong công thức trên:
Từ công thức gốc $v = \dfrac{s}{t}$, ta suy ra 2 công thức biến đổi:
$t = \dfrac{s}{v}$ (tính thời gian)
Vì $v = \dfrac{s}{t}$ nên đơn vị đo tốc độ phụ thuộc vào đơn vị đo độ dài và đơn vị đo thời gian:
| Đơn vị độ dài | Đơn vị thời gian | Đơn vị tốc độ |
|---|---|---|
| Mét (m) | Giây (s) | m/s |
| Kilômét (km) | Giờ (h) | km/h |
Quy đổi giữa hai đơn vị:
• Đổi từ m/s → km/h: nhân với 3,6
• Đổi từ km/h → m/s: chia cho 3,6
• $72 \text{ km/h} = 72 : 3{,}6 = 20 \text{ m/s}$
• $1{,}5 \text{ m/s} = 1{,}5 \times 3{,}6 = 5{,}4 \text{ km/h}$
Để có cảm nhận về độ lớn của tốc độ, cần ghi nhớ tốc độ của một số chuyển động quen thuộc trong đời sống:
| Đối tượng | m/s | km/h |
|---|---|---|
| 🐢Con rùa | 0,055 | 0,2 |
| 🚶Người đi bộ | 1,5 | 5,4 |
| 🚲Người đi xe đạp | 4 | 14,4 |
| 🛵Xe máy điện | 7 | 25,2 |
| 🚗Ô tô | 14 | 50,4 |
| ✈️Máy bay dân dụng | 200 | 720 |
Từ ba công thức $v = \dfrac{s}{t}$, $s = v \times t$, $t = \dfrac{s}{v}$, ta gặp 5 dạng bài tập chính:
$v = \dfrac{s}{t}$
$s = v \times t$
$t = \dfrac{s}{v}$ · Thời điểm đến = Thời điểm xuất phát + $t$.
Phải đổi về cùng một đơn vị rồi mới so sánh.
$s_{\text{tổng}} = v_1 t_1 + v_2 t_2 + \ldots$
• Nếu $s$ tính bằng km, $t$ tính bằng giờ → $v$ có đơn vị km/h.
• Nếu $s$ tính bằng m, $t$ tính bằng giây → $v$ có đơn vị m/s.
• Đổi 20 phút sang giờ: $20 \text{ min} = \dfrac{20}{60} \text{ h} = \dfrac{1}{3} \text{ h}$.
Giải: $v = \dfrac{s}{t} = \dfrac{150}{30} = 5 \text{ (m/s)} = 18 \text{ (km/h)}$.
Nếu em muốn tìm hiểu đầy đủ lý thuyết, các dạng toán tính tốc độ – quãng đường – thời gian, đổi đơn vị, bài toán nhiều chặng với phương pháp giải chi tiết và ví dụ mẫu có lời giải, hãy xem bài viết chuyên sâu:
Đầy đủ: công thức $v = s/t$, quy đổi m/s ↔ km/h, các dạng bài tính toán có lời giải chi tiết…
Cùng luyện bài Tốc độ chuyển động nào!
20 câu: 15 trắc nghiệm · 3 đúng/sai · 2 tự luận
Tuyệt vời!
Cô Trần Thị Thanh Thảo
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Khoa Học Tự Nhiên THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm KHTN, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 6+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Siêu