Bài tập Khtn 7 Bài 34: Vận dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật vào thực tiễn (20 bài tập)

Lớp 7 · KHTN Bài 34

Vận Dụng Hiện Tượng Cảm Ứng Vào Thực Tiễn

Trồng trọt · Chăn nuôi · Học tập & đời sống

1
Tổng quan các ứng dụng cảm ứng

Bài trước, chúng ta đã học về cảm ứng ở sinh vậttập tính ở động vật. Bài này sẽ tìm hiểu cách con người vận dụng các kiến thức đó vào thực tiễn để mang lại hiệu quả cao trong sản xuất và đời sống.

3 LĨNH VỰC ỨNG DỤNG
Trồng trọt · Chăn nuôi · Học tập và đời sống
🌱
Trồng trọt
  • Tính hướng sáng
  • Tính hướng nước
  • Tính hướng hoá
  • Tính hướng tiếp xúc
  • Tập tính ĐV gây hại
🐄
Chăn nuôi
  • Huấn luyện vật nuôi
  • Hình thành thói quen
  • Đáp ứng hiệu lệnh
  • Chó nghiệp vụ, chăn cừu
📚
Học tập
  • Ôn bài thường xuyên
  • Hình thành thói quen học
  • Kiên trì lặp lại
🏃
Đời sống
  • Thói quen tốt: ngủ sớm, tập thể dục
  • Bỏ thói quen xấu
  • Chấp hành luật giao thông
💡Cốt lõi: Hiểu được tính hướng ở thực vật và tập tính ở động vật giúp ta tạo ra các biện pháp kĩ thuật nâng cao năng suất, đồng thời rèn luyện được những thói quen tốt cho bản thân.
2
Ứng dụng trong trồng trọt

a) Ứng dụng tính hướng sáng:

☀️
Cây ưa sáng
Trồng nơi quang đãng, đủ ánh sáng (lúa, ngô, đậu…)
🌑
Cây ưa bóng
Trồng nơi ánh sáng khuếch tán, dưới tán cây khác hoặc trong nhà
  • Xen canh: trồng cây ưa sáng trước, cây ưa bóng sau.
  • Trồng đúng mật độ để các cây không che lấp ánh sáng của nhau.
⚠️Dấu hiệu cây thiếu ánh sáng: cây mọc vống lên cao (vươn về phía sáng) và lá có màu vàng úa (do diệp lục bị phân huỷ). Khi thấy dấu hiệu này, cần điều chỉnh tăng lượng ánh sáng chiếu tới cây.

b) Ứng dụng tính hướng nước:

  • Cây ưa nước: trồng ở nơi ẩm ướt, gần bờ ao, ruộng trũng.
  • Cây không ưa nước: trồng ở nơi đất cao ráo, thoát nước tốt.

c) Ứng dụng tính hướng hoá (hướng chất dinh dưỡng):

  • Bón phân gần gốc cây để rễ dễ hấp thụ.
  • Hoà phân vào nước hoặc cuốc rãnh nhỏ xung quanh gốc rồi bón.

d) Ứng dụng tính hướng tiếp xúc:

  • Làm giàn cho các loài cây thân leo: mướp, bầu, bí, thiên lí, nho, su su… Thân cây sẽ quấn quanh giàn để vươn lên cao.
  • Làm trụ bám cho cây hồ tiêu giúp cây sinh trưởng nhanh, phát triển tốt, năng suất cao.

e) Ứng dụng tập tính của động vật để bảo vệ cây trồng:

Đối tượng Tập tính được lợi dụng Biện pháp & lợi ích
Côn trùng hại cây (bướm, bọ xít, sâu đục quả…) Tính hướng sáng Dùng đèn bẫy côn trùng ban đêm → tiêu diệt côn trùng gây hại
Chim hại cây trồng Tập tính sợ hãi trước hình dạng lạ Đặt bù nhìn trên ruộng → xua đuổi chim, tránh chim ăn hạt
Một số ứng dụng thú vị khác:
• Trồng khoai tây: cần xới xáo che kín củ, tránh củ tiếp xúc ánh sáng → bị xanh do hình thành solanin độc.
• Vườn nhãn: thả ong mật để ong giúp thụ phấn, tăng năng suất.
Nuôi vịt + trồng lúa: vịt ăn sâu rầy, sục bùn làm sạch cỏ, cung cấp phân.
• Dùng đèn kích thích thanh long ra hoa trái vụ (tính hướng sáng).
3
Ứng dụng trong chăn nuôi

Dựa trên hiểu biết về tập tính học được ở động vật, con người huấn luyện vật nuôi hình thành những tập tính có lợi.

Một số ứng dụng phổ biến:

  • Huấn luyện ăn ngủ đúng giờ, đi vệ sinh đúng chỗ.
  • Huấn luyện nghe hiệu lệnh: tiếng kẻng, tiếng gọi, huýt sáo, tiếng vỗ tay.
  • Gõ mõ để trâu bò về chuồng đúng giờ.
  • Vỗ tay gọi cá đến ăn → giảm công sức chăm sóc.
  • Dùng đèn để thu hút một số loài hải sản.
  • Huấn luyện chó chăn cừu, chó giữ nhà, chó nghiệp vụ.
  • Khi nuôi mèo bắt chuột: cho mèo ăn thịt chuột non để mèo hình thành thói quen săn chuột.
  • Trong nuôi gà: chia máng ăn nhiều ổ nhỏ để tránh gà tranh giành, đánh nhau.
Nguyên tắc huấn luyện: tập tính học được hình thành qua lặp lại nhiều lần, thường kèm phần thưởng (thức ăn). Ví dụ: mỗi lần vỗ tay → cho cá ăn → sau nhiều lần, cá nghe vỗ tay liền nổi lên (đã hình thành tập tính học được).
📌Phân biệt: Có 2 loại ứng dụng trong chăn nuôi:
Lợi dụng tập tính bẩm sinh (bản năng tự nhiên) — ví dụ: gà mẹ ấp trứng, lợn nái cho con bú.
Hình thành tập tính học được (qua huấn luyện) — ví dụ: vỗ tay gọi cá, gõ mõ trâu về.
4
Ứng dụng trong học tập & đời sống
NGUYÊN LÍ
Các thói quen tốt hay xấu ở người đều là tập tính học được, hình thành do lặp đi lặp lại nhiều lần trong quá trình sống.

a) Trong học tập:

Muốn nắm chắc kiến thức và ghi nhớ bài lâu, cần thường xuyên ôn bàilàm bài tập nhiều lần. Sự lặp lại giúp hình thành tập tính, biến việc học thành thói quen tự nhiên.

b) Hình thành thói quen tốt:

Muốn có thói quen như đi ngủ và thức dậy đúng giờ, đọc sách, tập thể dục buổi sáng, chấp hành luật an toàn giao thông…, cần:

1 Lập thời gian biểu cụ thể, xác định rõ giờ giấc cho từng hoạt động.
2 Kiên trì thực hiện hành động đó hàng ngày, lặp đi lặp lại trong thời gian dài.
3 Tiếp tục duy trì kể cả sau khi đã hình thành thói quen, để nó trở thành tự nhiên.

c) Loại bỏ thói quen xấu:

Muốn bỏ các thói quen như thức khuya, ngủ dậy muộn, lười học…, cần:

  • quyết tâm cao và mục tiêu rõ ràng.
  • Thường xuyên thực hiện các việc làm ngược lại (ngủ sớm, đặt báo thức, dậy ngay khi chuông kêu…).
  • Thay thế thói quen xấu bằng thói quen tốt → kiên trì lặp lại.
⚠️Sai lầm thường gặp: Nghĩ rằng "chỉ cần dừng thói quen xấu là đủ". Thực tế, phải thay thế bằng thói quen tốt ngược lại — ví dụ: bỏ thức khuya bằng cách chủ động đi ngủ sớm.

Một số ví dụ thực tế:

  • Người đi đường dừng xe khi đèn đỏ — tập tính học được do lặp đi lặp lại theo luật giao thông.
  • Tập thể dục buổi sáng mỗi ngày — thói quen tốt cho sức khoẻ.
  • Đánh răng trước khi đi ngủ và sau khi thức dậy.
5
Tóm tắt & xem thêm
💡Tóm tắt 3 lĩnh vực ứng dụng:
Trồng trọt: tận dụng tính hướng (sáng, nước, hoá, tiếp xúc) → bố trí cây trồng, làm giàn, bón phân; lợi dụng tập tính ĐV gây hại → bù nhìn, đèn bẫy.
Chăn nuôi: huấn luyện vật nuôi qua tập tính học được → đáp ứng hiệu lệnh, ăn ngủ đúng giờ.
Học tập & đời sống: hình thành thói quen tốt + loại bỏ thói quen xấu qua việc lặp lại có quyết tâm.
📌Gợi ý ôn tập: Nắm rõ ① 4 tính hướng + tập tính ĐV trong trồng trọt; ② nguyên tắc huấn luyện vật nuôi (lặp lại + thưởng); ③ cách hình thành thói quen tốt và bỏ thói quen xấu. Sau đó chuyển sang tab Bài Tập luyện 20 câu!
1
Điểm: 0/20
🌾

Cùng luyện bài Vận dụng cảm ứng vào thực tiễn!

20 câu: 15 trắc nghiệm · 3 đúng/sai · 2 tự luận

💡 Gợi ý
Cô Trần Thị Thanh Thảo

Cô Trần Thị Thanh Thảo

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Khoa Học Tự Nhiên THCS

Trình độ: Cử nhân Sư phạm KHTN, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 6+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Siêu