Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
Trả lời câu hỏi ôn tập chương I
Câu 1 trang 18
Đề bài: Trình bày vai trò, triển vọng của trồng trọt ở Việt Nam trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.
Lời giải:
a) Vai trò của trồng trọt:
- Đảm bảo an ninh lương thực: cung cấp lương thực, thực phẩm cho con người (lúa, ngô, rau, củ, quả,…).
- Thúc đẩy phát triển chăn nuôi và công nghiệp: cung cấp nguyên liệu cho chăn nuôi (ngô, sắn,…) và công nghiệp chế biến (mía, bông, cao su,…).
- Tham gia xuất khẩu: mang lại nguồn ngoại tệ lớn (gạo, cà phê, hồ tiêu, hạt điều,…).
- Tạo việc làm cho người lao động, đặc biệt ở vùng nông thôn.
b) Triển vọng của trồng trọt:
- Phát triển trồng trọt ứng dụng công nghệ cao là xu hướng tất yếu.
- Hướng tới nền nông nghiệp 4.0: ứng dụng IoT, trí tuệ nhân tạo, tự động hoá, công nghệ sinh học,…
- Giúp tiết kiệm chi phí, tăng năng suất, nâng cao chất lượng nông sản, bảo vệ môi trường.
- Theo dự báo, nhu cầu lương thực, cà phê, rau quả toàn cầu sẽ tiếp tục tăng trong các năm tới → mở ra nhiều cơ hội cho ngành trồng trọt Việt Nam.
Câu 2 trang 18
Đề bài: Phân loại các nhóm cây trồng theo nguồn gốc, đặc tính sinh vật học, mục đích sử dụng. Cho ví dụ minh hoạ.
Lời giải:
Có 3 cách phân loại cây trồng phổ biến:
| Cách phân loại | Các nhóm cây trồng | Ví dụ minh hoạ |
|---|---|---|
| Theo nguồn gốc | Cây ôn đới | Dâu tây, mận, lê, táo đỏ |
| Cây nhiệt đới | Vải thiều, xoài, ổi, mít, chuối | |
| Cây á nhiệt đới | Bơ, cherry | |
| Theo đặc tính sinh vật học | Cây hằng năm / cây lâu năm | Lúa, ngô (hằng năm); cà phê, cao su (lâu năm) |
| Cây thân thảo / cây thân gỗ | Lúa, cải (thân thảo); xoài, vải (thân gỗ) | |
| Cây một lá mầm / cây hai lá mầm | Lúa, ngô (một lá mầm); đậu, lạc (hai lá mầm) | |
| Theo mục đích sử dụng | Cây lương thực | Lúa, ngô, khoai, sắn |
| Cây ăn quả | Xoài, cam, bưởi, sầu riêng | |
| Cây rau | Rau muống, cải, cà chua | |
| Cây dược liệu | Đinh lăng, nghệ, sả | |
| Cây lấy gỗ | Bạch đàn, keo | |
| Cây hoa | Hoa hồng, hoa cúc, hoa lan |
→ Lưu ý: việc phân loại chỉ mang tính tương đối, vì một loại cây có thể dùng cho nhiều mục đích khác nhau.
Câu 3 trang 18
Đề bài: Nêu các yếu tố chính trong trồng trọt. Phân tích mối quan hệ giữa cây trồng với các yếu tố chính trong trồng trọt.
Lời giải:
a) Các yếu tố chính trong trồng trọt:
Có 7 yếu tố chính: giống cây trồng, ánh sáng, nhiệt độ, nước và độ ẩm, đất trồng, dinh dưỡng, kĩ thuật canh tác.
b) Mối quan hệ giữa cây trồng với các yếu tố:
| Yếu tố | Tác động đến cây trồng |
|---|---|
| Giống cây trồng | Quyết định năng suất, phẩm chất nông sản, khả năng chống chịu sâu bệnh và điều kiện bất lợi. |
| Ánh sáng | Cung cấp năng lượng cho cây quang hợp. Mỗi loại cây có nhu cầu ánh sáng khác nhau. Độ dài chiếu sáng (quang chu kì) còn quyết định khả năng ra hoa. |
| Nhiệt độ | Ảnh hưởng đến hô hấp, quang hợp, thoát hơi nước, hấp thụ dinh dưỡng. Mỗi loại cây thích hợp với khoảng nhiệt độ riêng. |
| Nước và độ ẩm | Tham gia quang hợp, hoà tan và vận chuyển dinh dưỡng, điều hoà nhiệt độ cho cây. Thừa hoặc thiếu nước đều khiến cây sinh trưởng kém, có thể chết. |
| Đất trồng | Dự trữ và cung cấp dinh dưỡng, nước, không khí cho cây; giúp cây đứng vững. |
| Dinh dưỡng | Giúp cây sinh trưởng, phát triển và cho năng suất. Thiếu hoặc thừa đều ảnh hưởng xấu. |
| Kĩ thuật canh tác | Tạo điều kiện sinh thái thuận lợi cho cây, hạn chế sâu bệnh, nâng cao hiệu quả trồng trọt. |
→ Các yếu tố này có mối quan hệ chặt chẽ, tác động qua lại với nhau. Trong trồng trọt, cần đảm bảo đồng thời các yếu tố để cây sinh trưởng tốt và đạt năng suất cao.
Câu 4 trang 18
Đề bài: Nêu một số thành tựu nổi bật của ứng dụng công nghệ cao trong trồng trọt ở Việt Nam và trên thế giới. Liên hệ với thực tiễn trồng trọt ở địa phương em.
Lời giải:
a) Thành tựu ở Việt Nam:
- Cơ giới hoá trồng trọt: sử dụng máy cày, máy cấy, máy gặt đập liên hợp, máy bay không người lái phun thuốc trừ sâu,… ở khâu làm đất đạt khoảng 95%.
- Công nghệ thuỷ canh, khí canh: trồng rau sạch, dâu tây, khoai tây trong nhà lưới, nhà kính.
- Công nghệ tưới nước tự động, tiết kiệm: tưới nhỏ giọt, phun sương, phun mưa.
- Công nghệ nhà kính: trồng hoa, rau, dưa lưới quanh năm với chất lượng cao.
b) Thành tựu trên thế giới:
- Nhật Bản: khu nông nghiệp công nghệ cao tại Miyagi với nhà kính nhiều tầng, thu hoạch trên 10 000 cây xà lách mỗi ngày.
- Hà Lan: vườn hoa Keukenhof rộng 32 ha, có hàng triệu cây hoa tulip.
- Mỹ: trang trại táo ở California ứng dụng máy bay không người lái và công nghệ tưới tự động.
- Dubai: khu vườn kì diệu trên sa mạc với hơn 60 triệu bông hoa, tưới bằng nước thải tái chế.
c) Liên hệ địa phương em (gợi ý mẫu):
- Ở địa phương em đã áp dụng cơ giới hoá trong làm đất, thu hoạch lúa.
- Bắt đầu có một số mô hình trồng rau sạch, nhà kính nhỏ.
- Một số hộ nông dân sử dụng hệ thống tưới nhỏ giọt cho vườn cây ăn quả.
- Tuy nhiên, việc ứng dụng công nghệ cao còn hạn chế → cần tiếp tục đầu tư, học hỏi và mở rộng trong thời gian tới.
Câu 5 trang 18
Đề bài: Trình bày yêu cầu cơ bản đối với người lao động trong lĩnh vực trồng trọt. Liên hệ với thực tiễn bản thân.
Lời giải:
a) Yêu cầu cơ bản với người lao động trong trồng trọt:
- Sức khoẻ tốt, chăm chỉ, chịu khó, có thể làm việc ngoài trời.
- Có kiến thức cơ bản về trồng trọt (cây trồng, đất, phân bón, sâu bệnh,…).
- Có kĩ năng sử dụng máy móc, thiết bị nông nghiệp.
- Biết ứng dụng khoa học – công nghệ mới vào sản xuất.
- Yêu thích thiên nhiên, cây trồng, có tinh thần học hỏi và sáng tạo.
- Trung thực, có trách nhiệm với công việc và sản phẩm làm ra.
b) Liên hệ bản thân (gợi ý mẫu):
Em có thể tự đánh giá bản thân theo 2 hướng:
Nếu em thấy phù hợp:
- Em có sức khoẻ tốt, yêu thích cây cối và thiên nhiên.
- Em thích các môn Công nghệ, Sinh học, Hoá học.
- Em mong muốn góp phần phát triển nền nông nghiệp Việt Nam hiện đại.
Nếu em thấy chưa phù hợp:
- Em chưa quen với công việc ngoài trời, chưa có nhiều kiến thức về trồng trọt.
- Em có đam mê với các lĩnh vực khác.
- Tuy nhiên, em vẫn sẽ tìm hiểu thêm để có nhận thức đầy đủ về ngành này.
ThS. Hồ Thị Thư
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Công Nghệ THPT
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Công nghệ, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ STEM, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Hoàng Hoa Thám