Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
Câu hỏi mở đầu trang 115
Đề bài: Thế nào là trồng trọt công nghệ cao? Chúng có những ưu điểm và hạn chế gì? Trồng trọt công nghệ cao đã và đang được áp dụng ở Việt Nam như thế nào?
Lời giải:
a) Khái niệm trồng trọt công nghệ cao:
Trồng trọt công nghệ cao là trồng trọt được ứng dụng kết hợp những công nghệ tiên tiến (còn gọi là công nghệ cao) để sản xuất, nhằm:
- Nâng cao hiệu quả, tạo bước đột phá về năng suất, chất lượng sản phẩm trồng trọt.
- Thoả mãn nhu cầu ngày càng cao của xã hội.
- Đảm bảo sự phát triển nông nghiệp bền vững.
b) Ưu điểm và hạn chế:
- Ưu điểm: nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tiết kiệm nước tưới, phân bón; nâng cao năng suất, chất lượng; thân thiện với môi trường; chủ động sản xuất; giảm giá thành, đa dạng hoá sản phẩm.
- Hạn chế: chi phí đầu tư rất lớn; thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao.
c) Áp dụng tại Việt Nam:
- Nhà nước quan tâm, có nhiều chủ trương, chính sách phát triển nông nghiệp công nghệ cao.
- Chính quyền địa phương, doanh nghiệp và người dân tích cực tham gia.
- Bước đầu mang lại hiệu quả tích cực, doanh thu cao gấp nhiều lần so với canh tác truyền thống.
I. Trồng trọt công nghệ cao
Khám phá mục I trang 116
Đề bài: Trình bày một số đặc điểm của trồng trọt công nghệ cao.
Lời giải:
Một số đặc điểm của trồng trọt công nghệ cao:
- Ứng dụng kết hợp nhiều công nghệ tiên tiến trong sản xuất như: cơ giới hoá, tự động hoá, công nghệ thông tin, công nghệ vật liệu mới, công nghệ sinh học, công nghệ nhà kính, công nghệ IoT,…
- Áp dụng các quy trình canh tác tiên tiến cho hiệu quả kinh tế cao trên một đơn vị sản xuất.
- Nhằm nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm trồng trọt.
- Đảm bảo phát triển nông nghiệp bền vững, thân thiện với môi trường.
Kết nối năng lực mục I trang 116
Đề bài: Tìm hiểu thêm về các công nghệ cao được ứng dụng trong trồng trọt ở Việt Nam và trên thế giới.
Lời giải:
Một số công nghệ cao đang được ứng dụng trong trồng trọt:
| Công nghệ | Ứng dụng |
|---|---|
| Công nghệ nhà kính, nhà lưới | Trồng rau, hoa, dâu tây,… giúp kiểm soát điều kiện môi trường (nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm). |
| Công nghệ tưới nhỏ giọt, tưới phun sương | Tiết kiệm nước, phân bón; sử dụng phổ biến ở Israel, Hà Lan, Việt Nam (Lâm Đồng). |
| Công nghệ thuỷ canh, khí canh | Trồng rau, dâu tây không cần đất, sử dụng dung dịch dinh dưỡng. |
| Công nghệ sinh học | Tạo giống cây mới có năng suất cao, kháng sâu bệnh. |
| Công nghệ IoT, tự động hoá | Cảm biến đo độ ẩm, nhiệt độ; hệ thống tưới, bón phân tự động. |
| Máy bay không người lái (drone) | Phun thuốc bảo vệ thực vật, gieo hạt, theo dõi đồng ruộng. |
II. Ưu điểm và hạn chế của trồng trọt công nghệ cao
Kết nối năng lực mục II trang 117
Đề bài: Em hãy cho biết vì sao trồng trọt công nghệ cao lại giúp nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tiết kiệm nước tưới, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật?
Lời giải:
Trồng trọt công nghệ cao giúp nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tiết kiệm nước tưới, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật vì:
- Ứng dụng nhà kính, nhà lưới, thuỷ canh, khí canh,… giúp trồng được nhiều vụ trong năm, trồng nhiều tầng → tận dụng tối đa diện tích đất.
- Hệ thống tưới nhỏ giọt, tưới phun sương tự động cung cấp nước đúng nơi, đúng lúc, đúng lượng mà cây cần → tiết kiệm nước.
- Phân bón được hoà vào nước tưới (tưới và bón cùng lúc), cây hấp thu trực tiếp → tiết kiệm phân, ít hao hụt.
- Môi trường trồng được kiểm soát (nhà kính, nhà lưới) hạn chế sâu bệnh → ít phải dùng thuốc bảo vệ thực vật.
→ Nhờ đó, trồng trọt công nghệ cao vừa tiết kiệm chi phí, vừa thân thiện với môi trường.
III. Thực trạng phát triển nông nghiệp công nghệ cao ở Việt Nam
Kết nối năng lực mục III trang 118
Đề bài: Kể tên một số doanh nghiệp Việt Nam đang đầu tư vào trồng trọt công nghệ cao. Những công nghệ mới nào đang được các doanh nghiệp áp dụng nhiều?
Lời giải:
a) Một số doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào trồng trọt công nghệ cao:
- TH True Milk, Vingroup (VinEco) – sản xuất rau sạch, trái cây.
- Tập đoàn Hoàng Anh Gia Lai – trồng chuối, cây ăn quả công nghệ cao.
- Công ty Dalat Hasfarm – trồng hoa công nghệ cao tại Lâm Đồng.
- Công ty TNHH Đà Lạt GAP – trồng rau, củ, quả sạch.
- Tập đoàn Lộc Trời – ứng dụng công nghệ trong sản xuất lúa.
b) Những công nghệ mới đang được áp dụng nhiều:
- Công nghệ nhà kính, nhà lưới kết hợp tưới tự động.
- Công nghệ thuỷ canh, khí canh trồng rau sạch.
- Công nghệ tưới nhỏ giọt kiểu Israel.
- Công nghệ IoT, cảm biến tự động theo dõi cây trồng.
- Công nghệ sinh học trong chọn tạo giống.
- Máy bay không người lái phun thuốc, gieo hạt.
Luyện tập – Vận dụng
Luyện tập trang 118
Đề bài: Nêu một số công nghệ cao được áp dụng trong trồng trọt tại địa phương em. Những ưu điểm mà các công nghệ đó mang lại là gì?
Lời giải:
Đây là câu hỏi mở, em có thể tự liên hệ địa phương mình. Dưới đây là gợi ý mẫu:
| Công nghệ cao | Ưu điểm mang lại |
|---|---|
| Nhà kính, nhà lưới trồng rau, hoa | Kiểm soát được nhiệt độ, độ ẩm; hạn chế sâu bệnh; trồng được quanh năm. |
| Hệ thống tưới nhỏ giọt, tưới phun sương tự động | Tiết kiệm nước, phân bón; cây phát triển đều; giảm công lao động. |
| Trồng rau thuỷ canh | Không cần đất, sạch, an toàn; năng suất cao; tiết kiệm diện tích. |
| Cơ giới hoá (máy cày, máy gặt, máy gieo hạt) | Giảm sức lao động; tăng năng suất; rút ngắn thời gian sản xuất. |
| Máy bay không người lái phun thuốc | Phun nhanh, đều, an toàn cho người; tiết kiệm thuốc. |
→ Các công nghệ này giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, tiết kiệm chi phí và bảo vệ môi trường.
Vận dụng trang 118
Đề bài: Theo em, những yếu tố nào cản trở việc áp dụng công nghệ cao trong trồng trọt tại địa phương em? Hãy đề xuất cách khắc phục.
Lời giải:
Đây là câu vận dụng, em có thể tự liên hệ địa phương mình. Dưới đây là gợi ý mẫu:
a) Những yếu tố cản trở việc áp dụng công nghệ cao:
- Chi phí đầu tư rất lớn: xây nhà kính, lắp hệ thống tưới tự động, mua máy móc,… đòi hỏi vốn cao mà nhiều hộ nông dân chưa đủ.
- Thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao: người dân chưa được đào tạo để vận hành các thiết bị, công nghệ mới.
- Quy mô sản xuất nhỏ lẻ, manh mún: ruộng đất chia nhỏ, khó áp dụng cơ giới hoá và công nghệ cao.
- Thiếu thông tin, kiến thức về công nghệ cao trong trồng trọt.
- Thị trường tiêu thụ chưa ổn định, sản phẩm công nghệ cao giá thành cao, khó cạnh tranh.
b) Cách khắc phục:
- Nhà nước hỗ trợ vốn vay ưu đãi cho nông dân đầu tư công nghệ cao.
- Tổ chức tập huấn, đào tạo cho người dân về kĩ thuật và cách vận hành công nghệ mới.
- Dồn điền đổi thửa, liên kết các hộ thành hợp tác xã, doanh nghiệp để sản xuất quy mô lớn.
- Tăng cường tuyên truyền, phổ biến thông tin về các mô hình công nghệ cao thành công.
- Xây dựng chuỗi liên kết sản xuất – tiêu thụ để đảm bảo đầu ra ổn định cho sản phẩm.
→ Khi giải quyết được các khó khăn trên, trồng trọt công nghệ cao sẽ phát triển mạnh, mang lại thu nhập cao và bền vững cho người dân.
ThS. Hồ Thị Thư
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Công Nghệ THPT
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Công nghệ, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ STEM, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Hoàng Hoa Thám