Báo cáo thực hành mẫu

Thông tin nhóm thực hành

• Nhóm: 4 học sinh.
• Loại cây ghép: Cây cam (gốc ghép là cây cam chua, cành ghép lấy từ cây cam ngọt).
• Số lượng cây ghép dự kiến: 10 cây (5 cây ghép đoạn cành + 5 cây ghép chữ T).
• Thời gian thực hành: 90 phút.

1. Chuẩn bị

a) Dụng cụ

• Dao ghép (sắc, sạch).
• Kéo cắt cành.
• Dây buộc bằng chất liệu tự huỷ (dây nylon).

b) Nguyên vật liệu

• Cây làm gốc ghép: cây cam chua khoẻ mạnh, đường kính thân khoảng 1 – 1,5 cm.
• Cành để lấy mắt ghép: cành cam ngọt bánh tẻ, có 2 – 3 mầm ngủ to, không sâu bệnh.

2. Các bước thực hành

a) Ghép đoạn cành

Bước 1: Chọn và cắt cành ghép

• Chọn cành bánh tẻ có đường kính tương đương gốc ghép, có lá, mầm ngủ to, không sâu bệnh.
• Cắt bỏ lá cành ghép.
• Cắt vát đầu gốc của cành ghép (có 2 – 3 mầm ngủ) một vết dài khoảng 1,5 – 2 cm.

Bước 2: Chọn vị trí ghép và cắt gốc ghép

• Chọn vị trí ghép trên thân gốc ghép, cách mặt đất 10 – 15 cm.
• Cắt các cành phụ, gai ở gốc ghép.
• Cắt vát gốc ghép tương tự như ở cành ghép.

Bước 3: Ghép đoạn cành

• Đặt cành ghép lên gốc ghép sao cho chồng khít lên nhau.
• Buộc dây nylon cố định vết ghép.
• Chụp kín vết ghép và đầu cành ghép bằng túi nylon trong.

Bước 4: Kiểm tra sau khi ghép

• Sau khi ghép khoảng 30 – 35 ngày, mở dây buộc kiểm tra.
• Nếu thấy vết ghép liền nhau và đoạn cành ghép xanh tươi → ghép thành công.

b) Ghép chữ T

Bước 1: Cắt mắt ghép

• Cắt một miếng vỏ hình thoi dài khoảng 1,5 – 2 cm, có một ít gỗ và mầm ngủ.

Bước 2: Chọn vị trí ghép và tạo miệng ghép

• Chọn chỗ thân thẳng, nhẵn, cách mặt đất 15 – 20 cm.
• Dùng dao sắc rạch một đường ngang dài khoảng 1 cm, rồi rạch tiếp một đường (vuông góc với đường rạch trên) dài khoảng 2 cm ở giữa, tạo thành hình chữ T.
• Dùng mũi dao tách vỏ theo chiều dọc chữ T, mở một cửa vừa đủ để đưa mắt ghép vào.

Bước 3: Ghép mắt

• Cài mắt ghép vào khe dọc chữ T đã mở trên gốc ghép, đẩy nhẹ cuống lá trên mắt ghép xuống cho chặt.
• Quấn dây nylon cố định vết ghép. Chú ý dây quấn không đè lên mắt ghép và cuống lá.

Bước 4: Kiểm tra sau khi ghép

• Sau khi ghép khoảng 15 – 20 ngày, mở dây buộc kiểm tra, thấy mắt ghép xanh tươi là được.
• Sau khi tháo dây buộc khoảng 7 – 10 ngày, cắt phần ngọn của gốc ghép ở phía trên mắt ghép khoảng 1,5 – 2 cm, cắt bỏ các mầm không phải là mầm của mắt ghép.

3. Kết quả thực hành

Số liệu kết quả:

• Thời gian hoàn thành: 90 phút (đúng dự kiến).
• Số lượng cây ghép thực tế: 10 cây (5 ghép đoạn cành + 5 ghép chữ T).
• Tất cả các thành viên trong nhóm đều đảm bảo an toàn trong quá trình sử dụng dao, kéo và giữ vệ sinh khu vực thực hành.

Bảng 14.1. Kết quả đánh giá thực hành nhân giống cây bằng phương pháp ghép

→ Nhận xét chung: Nhóm đã thực hiện đầy đủ các bước, đúng kĩ thuật, đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh môi trường. Cần tiếp tục theo dõi vết ghép trong 30 – 35 ngày tới để đánh giá tỉ lệ ghép thành công.

4. Vận dụng

Vận dụng trang 73

Đề bài: Hãy vận dụng kiến thức để thực hiện ghép một loại cây trồng phù hợp ở gia đình, địa phương em.

Lời giải:

Đây là câu vận dụng thực tế, em có thể tự thực hiện. Dưới đây là gợi ý mẫu:

a) Lựa chọn loại cây phù hợp ở gia đình em:

• Cây bưởi: ghép cành bưởi da xanh lên gốc bưởi chua → cây nhanh ra quả, chất lượng ngon hơn.
• Cây cam: ghép cành cam ngọt lên gốc cam chua → cây khoẻ, kháng sâu bệnh tốt.
• Cây xoài: ghép cành xoài cát Hoà Lộc lên gốc xoài địa phương → cây giữ được đặc tính tốt của giống xoài cát.
• Cây nhãn: ghép cành nhãn lồng lên gốc nhãn dại → cây nhanh ra quả, năng suất cao.

b) Các bước thực hiện (ví dụ ghép cây bưởi bằng phương pháp ghép chữ T):

• Bước 1: Chuẩn bị dụng cụ (dao ghép, kéo cắt cành, dây buộc) và nguyên vật liệu (cây bưởi chua làm gốc ghép, cành bưởi da xanh để lấy mắt ghép).
• Bước 2: Cắt mắt ghép từ cành bưởi da xanh (miếng vỏ hình thoi 1,5 – 2 cm có mầm ngủ).
• Bước 3: Tạo miệng ghép hình chữ T trên gốc bưởi chua (cách mặt đất 15 – 20 cm).
• Bước 4: Cài mắt ghép vào miệng ghép, quấn dây nylon cố định.
• Bước 5: Sau 15 – 20 ngày kiểm tra, nếu mắt ghép xanh tươi thì tháo dây, cắt phần ngọn gốc ghép.

→ Ghép cây là một phương pháp đơn giản, hiệu quả mà các em có thể áp dụng tại vườn nhà để tạo ra những cây ăn quả có chất lượng tốt và năng suất cao.

ThS. Hồ Thị Thư

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Công Nghệ THPT

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Công nghệ, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ STEM, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Hoàng Hoa Thám