Dưới đây là bài báo cáo thực hành mẫu Bài 28 với số liệu giả định của một nhóm học sinh đã thực hiện. Các em có thể tham khảo để hoàn thành bài thực hành của nhóm mình.

Mục tiêu thực hành

• Thực hiện được các công việc trong quy trình trồng nấm rơm từ rơm, rạ.
• Đảm bảo an toàn lao động và vệ sinh môi trường.

I. Chuẩn bị

a) Dụng cụ:

• Bạt phủ không thấm nước.
• (Bổ sung) Bình tưới nước, khuôn gỗ, găng tay, ủng cao su.

b) Nguyên vật liệu (cho 1 nhóm 5 học sinh):

II. Báo cáo các bước thực hành

Bước 1: Xử lí nguyên liệu

Cách thực hiện:

• Hoà 0,06 kg vôi tôi với 20 lít nước sạch trong thùng chứa.
• Ngâm 20 kg rơm, rạ khô vào nước vôi trong 25 phút.
• Vớt rơm ra, để ráo nước, sau đó vun thành đống ủ.
• Phủ bạt kín đống ủ.
• Cứ 2 – 3 ngày đảo đống ủ một lần, ủ trong 5 ngày.

Kết quả quan sát:

• Sau 5 ngày, rơm chuyển sang màu vàng nâu, mềm, có mùi thơm nhẹ đặc trưng.
• Đống ủ nóng đều, không có mùi hôi → đạt yêu cầu.

Bước 2: Đóng mô (luống) và cấy giống

Cách thực hiện:

• Vun luống có chiều ngang khoảng 0,35 m, chiều cao 0,4 m.
• Trải lớp rơm thứ nhất dày 10 cm.
• Cấy giống nấm thành một viền xung quanh, cách mép luống 5 cm.
• Tiếp tục làm tương tự cho lớp thứ 2 và lớp thứ 3.
• Lớp thứ 4 (trên cùng): trải đều giống nấm khắp bề mặt luống.

Kết quả quan sát:

• Nhóm đóng được 2 luống nấm, mỗi luống dài 2 m.
• Các lớp rơm được nén chặt vừa phải, giống nấm phân bố đều.

Bước 3: Chăm sóc mô nấm

Cách thực hiện:

• 3 – 5 ngày đầu: không tưới nước, chỉ kiểm tra mô nấm.
• Từ ngày thứ 5 trở đi: thấy rơm trên bề mặt khô → phun nhẹ nước trực tiếp xung quanh.
• Ngày thứ 7 – 8: xuất hiện nấm con, tưới nước 2 – 3 lần/ngày, chỉ tưới đủ ẩm.

Kết quả quan sát:

Bước 4: Thu hoạch nấm

Cách thực hiện:

• Thu hái khi nấm còn ở giai đoạn hình trứng (trước khi nở dù).
• Với cụm nấm: tách cây lớn hái trước, nếu khó tách thì hái cả cụm.
• Sau lứa đầu, nhặt sạch gốc và nấm nhỏ còn sót.
• Phủ bạt lại, ngừng tưới 3 – 4 ngày, sau đó tưới lại để chờ lứa thứ 2.

Kết quả thu hoạch:

→ Nấm rơm được sử dụng để chế biến món ăn hoặc mang ra chợ bán.

III. Đánh giá kết quả thực hành

Bảng 28.1. Kết quả đánh giá thực hành trồng nấm rơm (mẫu)

Nhận xét chung:

• Nhóm đã thực hiện đúng và đủ 4 bước trong quy trình trồng nấm rơm.
• Kĩ thuật làm mô luống, cấy giống, chăm sóc thực hiện đúng theo hướng dẫn.
• Năng suất thu được tốt (khoảng 5,5 kg nấm từ 20 kg rơm), nấm đạt tiêu chuẩn chất lượng.
• An toàn lao động được đảm bảo: tất cả thành viên đeo găng tay, ủng khi xử lí rơm và vôi tôi.
• Vệ sinh môi trường được giữ gìn: rơm thừa sau thu hoạch được ủ làm phân bón.

Lưu ý: Các em điền vào bảng theo kết quả thực tế của nhóm mình. Đây chỉ là bảng đánh giá mẫu với giả định nhóm thực hiện tốt cả 4 tiêu chí.

Vận dụng

Vận dụng trang 141

Đề bài: Thực hiện trồng nấm từ chất thải trồng trọt của gia đình và địa phương em.

Lời giải:

Đây là câu vận dụng thực hành, em có thể tự thực hiện tại gia đình. Dưới đây là gợi ý mẫu:

a) Lựa chọn chất thải trồng trọt phù hợp:

Tuỳ theo địa phương, em có thể tận dụng các chất thải sau:

• Rơm, rạ (sau vụ lúa) – phổ biến nhất, rất phù hợp trồng nấm rơm.
• Thân ngô khô, lõi ngô – dùng được sau khi xử lí.
• Mùn cưa, vỏ trấu – phù hợp trồng các loại nấm khác (nấm bào ngư, nấm linh chi).

b) Quy trình thực hiện tại gia đình (quy mô nhỏ):

c) Lợi ích mang lại:

• Tận dụng rơm, rạ thay vì đốt → giảm ô nhiễm môi trường.
• Có nguồn nấm sạch để gia đình sử dụng hoặc bán.
• Tăng thu nhập cho gia đình.
• Rơm sau khi trồng nấm có thể tiếp tục dùng làm phân bón hữu cơ cho cây trồng.

→ Đây là một mô hình đơn giản, hiệu quả, thân thiện môi trường, phù hợp với hộ gia đình ở nông thôn.

ThS. Hồ Thị Thư

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Công Nghệ THPT

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Công nghệ, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ STEM, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Hoàng Hoa Thám