Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
Câu hỏi mở đầu
Đề bài: Trong các công việc sau, theo em công việc nào có liên quan trực tiếp đến nghề thiết kế đồ hoạ?
Hình 33.1 có 4 công việc: Thợ may, Phát thanh viên, Kiến trúc sư, Thư kí.
Lời giải:
Trong $4$ công việc trên, Kiến trúc sư là công việc liên quan trực tiếp đến nghề thiết kế đồ hoạ nhất.
Lý do:
- Kiến trúc sư cần vẽ bản vẽ thiết kế công trình, nhà ở, đô thị,…
- Sử dụng các phần mềm đồ hoạ máy tính chuyên dụng như AutoCAD, SketchUp để thiết kế bản vẽ 2D và mô hình 3D.
- Tạo các phối cảnh, hình ảnh trình bày ý tưởng cho khách hàng.
1. Khái niệm về thiết kế đồ hoạ
Hoạt động 1 trang 156
Đề bài: Em hiểu thế nào là thiết kế đồ hoạ? Em đã bao giờ vẽ tranh hay làm phim chưa? Em tạo ra các sản phẩm đó bằng cách nào?
Lời giải:
Hiểu về thiết kế đồ hoạ: Thiết kế đồ hoạ là việc dàn dựng, sắp xếp, chỉnh sửa hình ảnh, lựa chọn màu sắc để sáng tạo ra các sản phẩm truyền thông hấp dẫn, đáp ứng mục đích truyền tin hoặc kinh doanh.
Liên hệ bản thân (gợi ý):
- Em đã từng vẽ tranh bằng bút màu, giấy vẽ trong giờ Mỹ thuật.
- Em cũng có thể đã từng vẽ trên máy tính bằng phần mềm Paint, hoặc dùng điện thoại với các ứng dụng vẽ.
- Nếu đã làm phim, em có thể đã quay video bằng điện thoại rồi cắt ghép bằng các ứng dụng như CapCut, KineMaster,…
Câu hỏi củng cố mục 1 trang 157
Đề bài: Hãy chọn một công việc được nêu trong Hình 33.1 liên quan trực tiếp tới thiết kế đồ hoạ và cho biết thiết kế đồ hoạ có thể hỗ trợ những gì cho công việc đó.
Lời giải:
Em chọn công việc Kiến trúc sư.
Thiết kế đồ hoạ hỗ trợ cho công việc kiến trúc sư:
- Vẽ các bản vẽ kiến trúc 2D (mặt bằng, mặt cắt, mặt đứng) và mô hình 3D của công trình.
- Tạo các phối cảnh thực tế giúp khách hàng hình dung công trình sau khi hoàn thành.
- Trình bày ý tưởng thiết kế một cách trực quan, đẹp mắt, chuyên nghiệp.
- Tạo các bản thuyết minh, hồ sơ thiết kế có hình ảnh sinh động.
2. Kiến thức, kĩ năng cần có của người thiết kế đồ hoạ
Hoạt động 2 trang 157
Đề bài: Theo em để làm nghề thiết kế đồ hoạ cần có những kĩ năng nào? Em có thấy bản thân mình phù hợp với nghề này không?
Lời giải:
Các kĩ năng cần có để làm nghề thiết kế đồ hoạ:
- Khả năng sáng tạo, yêu thích và cảm nhận được cái đẹp.
- Kĩ năng vẽ, sắp xếp các đối tượng đồ hoạ một cách hợp lí.
- Sử dụng thành thạo máy tính và các phần mềm đồ hoạ như Photoshop, Illustrator, AutoCAD,…
- Kiến thức về công nghệ, mỹ thuật, in ấn.
- Kĩ năng học hỏi, cập nhật xu hướng mới.
- Khả năng phân tích, phản biện và làm việc với những con số.
Liên hệ bản thân: Em có thể tự đánh giá dựa vào sở thích, năng khiếu và đam mê cá nhân (vd: em thích vẽ, có khả năng cảm nhận màu sắc tốt → phù hợp).
Câu hỏi củng cố mục 2 trang 158
Đề bài: Theo em, những kĩ năng, tố chất nào là cần thiết nhất cho người thiết kế đồ hoạ:
A. Có hiểu biết sâu về toán học.
B. Có khả năng sử dụng thành thạo phần mềm đồ hoạ máy tính và có kiến thức về công nghệ.
C. Biết chơi nhiều nhạc cụ khác nhau.
D. Có khả năng cảm nhận cái đẹp và khả năng sáng tạo.
Lời giải:
→ Đáp án đúng: B và D.
Giải thích từng đáp án:
| Đáp án | Đúng/Sai | Lý do |
|---|---|---|
| A. Toán học | ✗ | Chỉ cần hiểu biết tổng quát, không cần sâu. |
| B. Phần mềm đồ hoạ + công nghệ | ✓ | Kĩ năng cốt lõi của nghề. |
| C. Nhạc cụ | ✗ | Không liên quan đến thiết kế đồ hoạ. |
| D. Cảm nhận cái đẹp + sáng tạo | ✓ | Tố chất quan trọng nhất với người làm sáng tạo. |
3. Học tập và việc làm trong ngành thiết kế đồ hoạ
Hoạt động 3 trang 158
Đề bài:
1. Theo em, để theo học thiết kế đồ hoạ ở bậc đại học, cao đẳng, cần chuẩn bị tốt những môn học gì?
Lời giải:
Các môn học cần chuẩn bị tốt:
- Mỹ thuật: rèn luyện khả năng vẽ và cảm thụ thẩm mỹ.
- Tin học: thành thạo máy tính và phần mềm đồ hoạ.
- Toán học: rèn tư duy logic, hình học (đặc biệt cho thiết kế 3D).
- Ngữ văn: giúp truyền đạt ý tưởng rõ ràng.
- Ngoại ngữ: đọc tài liệu, học công nghệ mới (đa phần tài liệu là tiếng Anh).
2. Em biết trường đại học nào có đào tạo chuyên ngành thiết kế đồ hoạ?
Lời giải:
Một số trường đại học ở Việt Nam có đào tạo chuyên ngành thiết kế đồ hoạ:
- Đại học Mỹ thuật Việt Nam, Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội.
- Đại học Kiến trúc Hà Nội, Đại học Kiến trúc TP.HCM.
- Đại học FPT, Đại học RMIT, Đại học Văn Lang, Đại học Hoa Sen.
- Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương.
- Các trường có khoa Công nghệ thông tin cũng có thể có chuyên ngành liên quan.
3. Sau khi tốt nghiệp chuyên ngành thiết kế đồ hoạ, người học có thể làm những công việc gì?
Lời giải:
Một số công việc người tốt nghiệp ngành thiết kế đồ hoạ có thể làm:
- Chuyên viên thiết kế tại các công ty quảng cáo, truyền thông.
- Thiết kế logo, nhận diện thương hiệu, ấn phẩm (poster, brochure,…).
- Thiết kế giao diện website, ứng dụng (UI/UX).
- Làm việc tại studio nghệ thuật, xưởng phim hoạt hình, truyện tranh, nhà xuất bản, báo chí.
- Tự khởi nghiệp mở công ty thiết kế hoặc làm việc tự do (freelance).
- Giảng dạy tại các trường, trung tâm đào tạo thiết kế.
Luyện tập trang 159
Luyện tập 1 trang 159
Đề bài: Thiết kế đồ hoạ là thao tác:
A. Tạo ra các thành phần đồ hoạ.
B. Lựa chọn các thành phần đồ hoạ.
C. Sắp xếp các thành phần đồ hoạ.
D. Tất cả các thao tác trên.
Lời giải:
→ Đáp án đúng: D. Tất cả các thao tác trên.
Giải thích: Theo định nghĩa ở Mục 1 SGK trang 156, thiết kế đồ hoạ bao gồm cả ba thao tác: tạo ra, lựa chọn và sắp xếp các thành phần đồ hoạ (như văn bản, hình ảnh, đường nét, màu sắc,…) để tạo nên sản phẩm hoàn chỉnh.
Luyện tập 2 trang 159
Đề bài: Sau khi tốt nghiệp các trường đào tạo về thiết kế đồ hoạ, em có thể làm việc ở những đơn vị nào?
Lời giải:
Sau khi tốt nghiệp, em có thể làm việc ở rất nhiều đơn vị:
- Công ty quảng cáo, công ty truyền thông, tổ chức sự kiện.
- Công ty thiết kế đồ hoạ, studio nghệ thuật.
- Xưởng phim hoạt hình, truyện tranh.
- Toà soạn báo, nhà xuất bản, cơ quan truyền hình, báo chí.
- Công ty thiết kế website, ứng dụng (UI/UX).
- Các trường học, trung tâm, câu lạc bộ (giảng dạy thiết kế đồ hoạ).
- Tự thành lập doanh nghiệp, công ty thiết kế riêng hoặc làm việc freelance (tự do).
Vận dụng trang 159
Vận dụng 1 trang 159
Đề bài: Hãy tìm các kênh thông tin giới thiệu việc làm liên quan đến thiết kế đồ hoạ và chia sẻ với bạn bè về kênh thông tin đó.
Lời giải:
Một số kênh thông tin tìm việc làm về thiết kế đồ hoạ phổ biến:
- LinkedIn: mạng xã hội nghề nghiệp, nhiều cơ hội cho thiết kế đồ hoạ.
- Vietnamworks, TopCV, CareerBuilder: các trang web tuyển dụng lớn ở Việt Nam.
- ITviec: chuyên về công nghệ, có nhiều việc cho thiết kế UI/UX, đồ hoạ.
- Behance, Dribbble: cộng đồng người thiết kế quốc tế, có thể đăng portfolio và tìm việc.
- Các Group Facebook: “Vietnam Designer”, “Cộng đồng Graphic Designer Việt Nam”,…
- Designs.vn: trang chuyên về thiết kế đồ hoạ ở Việt Nam.
Vận dụng 2 trang 159
Đề bài: Sử dụng công cụ tìm kiếm trên Internet để biết các phần mềm công cụ đồ hoạ như Illustrator, Photoshop, InDesign, AutoCad,… được dùng để làm gì?
Lời giải:
Tóm tắt chức năng các phần mềm đồ hoạ phổ biến:
| Phần mềm | Hãng | Chức năng chính |
|---|---|---|
| Adobe Photoshop | Adobe | Chỉnh sửa ảnh (raster/bitmap), ghép ảnh, vẽ tranh số, thiết kế poster,… |
| Adobe Illustrator | Adobe | Thiết kế đồ hoạ vector — vẽ logo, biểu tượng, hình minh hoạ. Hình không bị vỡ khi phóng to. |
| Adobe InDesign | Adobe | Dàn trang ấn phẩm in: tạp chí, sách, brochure, báo,… |
| AutoCAD | Autodesk | Vẽ kỹ thuật — bản vẽ kiến trúc, cơ khí, xây dựng 2D và 3D. |
| CorelDraw | Corel | Thiết kế đồ hoạ vector (tương tự Illustrator), in ấn. |
| GIMP | (Miễn phí, mã nguồn mở) | Chỉnh sửa ảnh, tương tự Photoshop. |
Phân biệt nhanh đồ hoạ raster và vector:
- Raster (bitmap): Ảnh tạo từ các điểm ảnh (pixel), khi phóng to bị vỡ ảnh. Dùng Photoshop, GIMP.
- Vector: Ảnh tạo từ các đường, hình toán học, phóng to không bị vỡ. Dùng Illustrator, CorelDraw.
Thầy Phạm Thành Danh
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tin Học THPT
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tin học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 8+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Thuận Hóa