Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
1. Thiết bị thông minh
Hoạt động 1 trang 11
Đề bài: Thiết bị nào sau đây là thiết bị thông minh?
- a) Đồng hồ lịch vạn niên
- b) Điện thoại di động
- c) Camera kết nối Internet
- d) Máy ảnh số
Lời giải:
| Thiết bị | Có phải thiết bị thông minh? | Lí do |
|---|---|---|
| a) Đồng hồ lịch vạn niên | Không | Không có khả năng kết nối với thiết bị khác. |
| b) Điện thoại di động | Có | Hoạt động tự chủ, kết nối được wifi, bluetooth để trao đổi dữ liệu. |
| c) Camera kết nối Internet | Có | Tự động truyền dữ liệu, có thể chọn lọc chỉ ghi hình khi phát hiện chuyển động. |
| d) Máy ảnh số | Không | Không hoạt động tự chủ nên không phải thiết bị thông minh. |
→ Trong Hình 2.1, điện thoại di động và camera kết nối Internet là thiết bị thông minh.
Câu hỏi củng cố mục 1 trang 13
Đề bài:
1. Thiết bị nào trong Hình 2.3 là thiết bị thông minh? Tại sao?
- a) Cân điện tử
- b) Đồng hồ kết nối với điện thoại qua bluetooth
- c) Máy tính cầm tay
Lời giải:
| Thiết bị | Có phải thiết bị thông minh? | Lí do |
|---|---|---|
| a) Cân điện tử | Không | Chỉ hiển thị khối lượng, không có khả năng kết nối với thiết bị khác. |
| b) Đồng hồ kết nối điện thoại qua bluetooth | Có | Hoạt động tự chủ và kết nối được với điện thoại qua bluetooth để trao đổi dữ liệu. |
| c) Máy tính cầm tay | Không | Chỉ thực hiện phép tính khi người dùng bấm phím, không tự chủ và không kết nối được. |
→ Chỉ có đồng hồ kết nối với điện thoại qua bluetooth là thiết bị thông minh.
2. Ngoài những thiết bị đã nêu trong bài, nhà em có những thiết bị thông minh nào?
Lời giải:
Một số thiết bị thông minh thường có trong gia đình:
- Tivi thông minh (smart TV) – kết nối Internet, xem được YouTube, Netflix.
- Loa thông minh – điều khiển bằng giọng nói.
- Máy tính bảng, máy tính xách tay.
- Robot hút bụi – tự động làm việc theo lịch.
- Đồng hồ thông minh (smart watch) – đo nhịp tim, đếm bước chân.
- Camera an ninh trong nhà – kết nối điện thoại để xem từ xa.
- Bóng đèn thông minh, ổ cắm thông minh – bật/tắt qua điện thoại.
2. Các thành tựu của tin học
Hoạt động 2 trang 13
Đề bài: Cuộc sống sẽ thay đổi như thế nào nếu không có máy tính và các thiết bị thông minh?
Lời giải:
Nếu không có máy tính và các thiết bị thông minh, cuộc sống sẽ thay đổi rất nhiều theo hướng khó khăn hơn:
- Công việc chậm và kém chính xác: Mọi việc tính toán, quản lí (ngân hàng, trường học, doanh nghiệp) đều phải làm thủ công → tốn nhiều thời gian, dễ sai sót.
- Khó trao đổi thông tin: Không có email, mạng xã hội → việc liên lạc, chia sẻ tin tức chậm và khó khăn.
- Không có học và làm việc trực tuyến: Học sinh không thể học online, người lớn không làm việc từ xa được.
- Không có tự động hoá: Các nhà máy phải dùng lao động thủ công, năng suất thấp.
- Khoa học chậm phát triển: Không có máy tính hỗ trợ tính toán, mô phỏng → các nghiên cứu (dự báo thời tiết, y học, vũ trụ,…) bị hạn chế.
- Giải trí ít đa dạng: Không có game điện tử, phim trực tuyến, mạng xã hội.
→ Máy tính và thiết bị thông minh đã trở thành một phần không thể thiếu trong xã hội hiện đại.
Câu hỏi củng cố mục 2 trang 15
Đề bài:
1. Tin học đã giúp gì cho em trong học tập?
Lời giải:
Tin học giúp em trong học tập theo nhiều cách:
- Tìm kiếm tài liệu: Dùng Google, các trang web học tập để tra cứu bài, làm bài tập.
- Học trực tuyến: Tham gia lớp học qua Zoom, Google Meet khi không đến trường được.
- Soạn thảo và trình bày: Dùng Word để viết bài, PowerPoint để làm bài thuyết trình, Excel để tính toán.
- Xem bài giảng video: Học trên YouTube, các nền tảng học trực tuyến.
- Trao đổi với bạn bè, thầy cô: Qua email, Zalo, Messenger.
- Luyện tập: Làm bài kiểm tra trực tuyến, học từ vựng tiếng Anh qua phần mềm.
2. Em hãy cho ví dụ về một số ứng dụng trực tuyến.
Lời giải:
Một số ứng dụng trực tuyến phổ biến:
| Lĩnh vực | Ứng dụng |
|---|---|
| Học tập | Zoom, Google Meet, Google Classroom, OLM. |
| Tìm kiếm – tra cứu | Google, Wikipedia. |
| Mạng xã hội | Facebook, Zalo, Instagram, YouTube. |
| Thư điện tử | Gmail, Outlook. |
| Mua sắm | Shopee, Lazada, Tiki. |
| Đặt xe – giao đồ ăn | Grab, Be, ShopeeFood. |
| Thanh toán | Momo, ZaloPay, Internet Banking. |
| Lưu trữ đám mây | Google Drive, OneDrive, Dropbox. |
Luyện tập
Luyện tập trang 15
Đề bài:
1. Thiết bị thông minh nào có thể nhận dạng được hình ảnh?
Lời giải:
Một số thiết bị thông minh có khả năng nhận dạng hình ảnh:
- Điện thoại thông minh – nhận dạng khuôn mặt để mở khoá máy, phân loại ảnh trong thư viện.
- Camera kết nối Internet – nhận dạng chuyển động, khuôn mặt người để ghi hình.
- Máy tính bảng, máy tính xách tay – mở khoá bằng khuôn mặt (Face ID, Windows Hello).
- Camera giám sát giao thông – nhận dạng biển số xe.
- Robot thông minh – nhận dạng vật thể xung quanh để di chuyển.
→ Khả năng nhận dạng hình ảnh là một ứng dụng của trí tuệ nhân tạo (AI) trong các thiết bị thông minh.
2. Các phần mềm tin học văn phòng đã trở thành các phần mềm được dùng nhiều nhất. Em hãy nêu tác dụng của các phần mềm tin học văn phòng.
Lời giải:
Các phần mềm tin học văn phòng phổ biến và tác dụng của chúng:
| Phần mềm | Tác dụng |
|---|---|
| Microsoft Word | Soạn thảo văn bản: đơn từ, báo cáo, bài tập, sách,… |
| Microsoft Excel | Tính toán, lập bảng biểu, vẽ biểu đồ, quản lí dữ liệu. |
| Microsoft PowerPoint | Tạo bài trình chiếu phục vụ thuyết trình, giảng dạy. |
| Microsoft Outlook | Quản lí thư điện tử, lịch làm việc. |
Tác dụng chung:
- Nâng cao chất lượng công việc văn phòng – văn bản đẹp, chính xác, dễ chỉnh sửa.
- Tăng hiệu quả – làm việc nhanh hơn nhiều so với viết tay.
- Dễ lưu trữ và chia sẻ – file mềm có thể gửi qua email, lưu trên đám mây.
- Hỗ trợ tính toán tự động – dùng công thức trong Excel thay vì tính tay.
Vận dụng
Vận dụng trang 15
Đề bài:
1. Các hệ thống giám sát giao thông nhờ các camera thông minh đang được triển khai ở các thành phố. Hãy truy cập Internet, tìm hiểu về cách kết nối các thiết bị thông minh trong các hệ thống đó. Nêu lợi ích của hệ thống.
Lời giải:
Cách kết nối các thiết bị trong hệ thống giám sát giao thông:
- Camera thông minh được lắp đặt ở các giao lộ, tuyến đường → ghi hình liên tục, nhận dạng biển số xe, đèn tín hiệu.
- Các camera kết nối Internet (qua mạng có dây hoặc 4G/5G) để truyền dữ liệu về trung tâm điều khiển.
- Trung tâm dùng máy tính có phần mềm phân tích để xử lí hình ảnh, phát hiện vi phạm.
- Dữ liệu được lưu trên máy chủ (server) hoặc đám mây (cloud) để tra cứu khi cần.
- Hệ thống có thể kết nối với đèn tín hiệu giao thông để điều khiển tự động theo lưu lượng xe.
Lợi ích của hệ thống:
- Giảm ùn tắc: Điều khiển đèn tín hiệu thông minh theo lưu lượng xe thực tế.
- Phát hiện vi phạm: Tự động ghi nhận xe vượt đèn đỏ, đi sai làn, quá tốc độ → “phạt nguội”.
- Bảo đảm an ninh: Hỗ trợ tìm xe gây tai nạn rồi bỏ chạy, xe trộm cắp.
- Tiết kiệm nhân lực: Không cần nhiều cảnh sát giao thông đứng trực tiếp ở các giao lộ.
- Cung cấp dữ liệu giao thông: Giúp quy hoạch đường sá, cải thiện hạ tầng.
2. Xe tự hành được xem là một thành tựu điển hình của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Với xe tự hành, người dân không cần sở hữu xe cá nhân, muốn đi lại chỉ cần đặt xe qua Internet. Hãy tìm hiểu lợi ích của xe tự hành giúp hạn chế ô nhiễm, ùn tắc giao thông và giảm chi phí.
Lời giải:
Lợi ích của xe tự hành:
a) Hạn chế ô nhiễm:
- Xe tự hành thường là xe điện → không thải khí CO₂, không gây ô nhiễm không khí.
- Việc đặt xe qua Internet giúp dùng chung xe thay vì mỗi nhà một xe → giảm số lượng xe trên đường → giảm khí thải.
- Xe tự hành chạy với tốc độ và lộ trình tối ưu → tiết kiệm năng lượng.
b) Giảm ùn tắc giao thông:
- Xe tự hành có cảm biến thông minh thu thập dữ liệu về biển báo, phương tiện, đường đi → tự tính toán lộ trình ngắn nhất, tránh đường tắc.
- Các xe tự hành có thể trao đổi dữ liệu với nhau → di chuyển đều, không phanh gấp, không chen lấn → giảm tắc nghẽn.
- Giảm tai nạn giao thông (nguyên nhân lớn gây ùn tắc).
c) Giảm chi phí:
- Người dân không phải mua xe cá nhân → tiết kiệm tiền mua xe, bảo dưỡng, gửi xe, bảo hiểm.
- Không cần thuê tài xế → tiết kiệm chi phí nhân công.
- Xe điện tiết kiệm hơn xe xăng/dầu.
- Giảm chi phí xã hội như chi phí y tế do tai nạn, chi phí xây bãi đỗ xe.
→ Xe tự hành là một thành tựu tiêu biểu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI), IoT và dữ liệu lớn để mang lại lợi ích lớn cho con người và môi trường.
Thầy Phạm Thành Danh
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tin Học THPT
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tin học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 8+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Thuận Hóa