Con người vận dụng kiến thức về sinh trưởng và phát triển để nâng cao năng suất cây trồng theo 2 hướng chính:

🔹 a) Điều khiển bằng yếu tố bên ngoài

Chủ động tác động vào môi trường để cây sinh trưởng tốt:

• Chiếu sáng nhân tạo trong nhà kính → cung cấp đủ ánh sáng quanh năm.
• Ủ rơm chống rét cho cây vào mùa đông → giữ nhiệt độ thích hợp.
• Bón phân hợp lí → cung cấp chất dinh dưỡng.
• Tưới nước đầy đủ → đảm bảo nhu cầu nước.
• Thu hoạch đúng thời điểm → đạt chất lượng và năng suất cao nhất.

🔹 b) Điều khiển bằng nhân tố bên trong (hormone)

Con người đã tổng hợp được các hormone nhân tạo sử dụng trong trồng trọt:

Để vật nuôi sinh trưởng và phát triển tốt, cho năng suất cao, cần thực hiện các biện pháp sau:

• Cho ăn uống đầy đủ, đúng chế độ dinh dưỡng → cung cấp đủ năng lượng và chất xây dựng cơ thể.
• Chăm sóc, vệ sinh chuồng trại thường xuyên → tránh dịch bệnh.
• Chống nóng, chống rét cho vật nuôi → ví dụ: làm chuồng hướng đông nam để mùa đông ấm, mùa hè mát.
• Có thể sử dụng chất kích thích sinh trưởng trộn vào thức ăn để vật nuôi lớn nhanh.
• Thu hoạch đúng thời điểm để đạt hiệu quả kinh tế cao.

Nguyên tắc phòng trừ: Dựa vào hiểu biết về các giai đoạn trong vòng đời của sinh vật gây hại, ta có thể cắt đứt một giai đoạn để phòng trừ hiệu quả.

Biện pháp diệt muỗi:

• Loại bỏ các vũng nước đọng (tránh muỗi đẻ trứng).
• Thả cá ăn bọ gậy trong các bể chứa nước.
• Phun thuốc diệt ấu trùng, dọn dẹp môi trường sống sạch sẽ.
• Ngủ màn, dùng tinh dầu đuổi muỗi.

Các kiểu phát triển ở động vật:

4 nhóm kiến thức cần nhớ:

• ① Nhân tố ảnh hưởng: nhiệt độ, ánh sáng, nước, dinh dưỡng — mỗi loài có khoảng thích hợp riêng.
• ② Trồng trọt: điều khiển bằng yếu tố ngoài (sáng, nước, phân) + trong (hormone kích thích/ức chế).
• ③ Chăn nuôi: đủ dinh dưỡng, vệ sinh, chống nóng/rét, thu hoạch đúng thời điểm.
• ④ Phòng trừ sinh vật hại: hiểu vòng đời → diệt ở giai đoạn trứng/ấu trùng (hiệu quả nhất).