Cấu Tạo Và Chức Năng Các Thành Phần Của Tế Bào
Màng - Tế bào chất - Nhân · Tế bào nhân sơ & nhân thực · So sánh tế bào động vật và thực vật
Dù các loại tế bào có hình dạng, kích thước và chức năng khác nhau, chúng đều được cấu tạo từ 3 thành phần cơ bản:
Mọi sinh vật đều được cấu tạo từ tế bào. Có 2 loại tế bào: tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực.
Bảng so sánh tế bào nhân sơ và tế bào nhân thực:
| Đặc điểm | Nhân sơ | Nhân thực |
|---|---|---|
| Nhân | Chưa hoàn chỉnh, không có màng nhân (vùng nhân) | Có nhân hoàn chỉnh, có màng nhân |
| Hệ thống nội màng | ✗ | ✓ |
| Bào quan có màng | Không có (chỉ có ribosome) | Có (ti thể, lục lạp, không bào,...) |
| Kích thước | Nhỏ ($1-10 \mu m$) | Lớn hơn ($10-100 \mu m$) |
| Đại diện | Vi khuẩn | Động vật, thực vật, nấm |
• Nếu đã có màng nhân bao bọc vật chất di truyền → tế bào nhân thực.
• Nếu chưa có màng nhân (vật chất di truyền nằm tự do trong tế bào chất) → tế bào nhân sơ.
Tế bào động vật và tế bào thực vật đều là tế bào nhân thực. Chúng giống nhau ở các thành phần chính (màng tế bào, tế bào chất, nhân, ti thể) nhưng cũng có những thành phần khác nhau liên quan đến chức năng riêng.
3 thành phần CHỈ CÓ ở tế bào thực vật:
Bảng so sánh tế bào động vật và tế bào thực vật:
| Đặc điểm | Tế bào động vật | Tế bào thực vật |
|---|---|---|
| Màng tế bào | ✓ | ✓ |
| Tế bào chất | ✓ | ✓ |
| Nhân | ✓ | ✓ |
| Ti thể | ✓ | ✓ |
| Thành tế bào | ✗ | ✓ |
| Lục lạp | ✗ | ✓ |
| Không bào lớn | ✗ | ✓ |
Sự khác nhau giữa tế bào động vật và tế bào thực vật liên quan trực tiếp đến hình thức dinh dưỡng của chúng:
• Lục lạp là điểm khác biệt cốt lõi → quyết định cách thực vật tự dưỡng còn động vật phải dị dưỡng.
• Thành tế bào giúp cây cứng cáp, đứng vững trong môi trường tự nhiên mà không cần hệ xương.
• Không bào lớn giúp lưu trữ nước, chất dinh dưỡng và sắc tố cho hoa, quả.
Nếu em muốn tìm hiểu đầy đủ lý thuyết, các sơ đồ tư duy, và các dạng bài tập đa dạng với nhiều ví dụ có lời giải, hãy xem bài viết chuyên sâu:
Đầy đủ: 3 thành phần cơ bản, tế bào nhân sơ – nhân thực, so sánh tế bào động vật – thực vật…
Cùng luyện bài Cấu tạo tế bào nào!
20 câu: 14 trắc nghiệm · 4 đúng/sai · 2 tự luận
Tuyệt vời!
Cô Trần Thị Thanh Thảo
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Khoa Học Tự Nhiên THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm KHTN, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 6+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Siêu