Bài tập KHTN 6 Bài 22: Cơ thể Sinh vật (20 câu trắc nghiệm)

Lớp 6 · KHTN Bài 22

Cơ Thể Sinh Vật

Cơ thể là gì? Phân biệt cơ thể đơn bào và cơ thể đa bào

1
Cơ thể là gì? Các quá trình sống cơ bản

Cơ thể là từ dùng để chỉ một cá thể sinh vật có khả năng thực hiện các quá trình sống cơ bản.

💡 Ví dụ: Một con chó, một cây hoa hồng, một con người, một con vi khuẩn… mỗi cá thể đó đều được gọi là một cơ thể.

6 quá trình sống cơ bản mà mọi cơ thể sinh vật đều thực hiện:

👁️
Cảm ứng & Vận động
Cảm nhận và phản ứng với môi trường
🍽️
Dinh dưỡng
Lấy thức ăn, nước
💨
Hô hấp
Lấy oxygen, thải $CO_2$
📈
Sinh trưởng
Lớn lên về kích thước
👶
Sinh sản
Tạo ra con non (thế hệ mới)
🚮
Bài tiết
Loại bỏ chất thải khỏi cơ thể
💡Mẹo nhớ 6 quá trình: "Cảm – Dinh – Hô – Trưởng – Sản – Tiết". Đây là dấu hiệu để nhận biết một vật là vật sống.
2
Phân biệt vật sống và vật không sống

Vật sống (sinh vật) là vật có khả năng thực hiện đầy đủ các quá trình sống cơ bản. Vật không sống tuy có thể có một vài đặc điểm tương tự vật sống nhưng không thực hiện đầy đủ tất cả các quá trình sống.

🌳
VẬT SỐNG
  • Cảm ứng & vận động
  • Dinh dưỡng
  • Hô hấp
  • Sinh trưởng
  • Sinh sản
  • Bài tiết
🚗
VẬT KHÔNG SỐNG
  • Không cảm ứng
  • Không dinh dưỡng
  • Có thể "lấy oxygen"
    nhưng không thực sự là hô hấp
  • Không sinh trưởng
  • Không sinh sản
  • Không bài tiết
⚠️Lưu ý quan trọng: Một chiếc ô tô chạy cũng "lấy oxygen" và "thải $CO_2$" — giống hô hấp, nhưng ô tô không thể tự sinh trưởng (lớn lên), cũng không thể sinh sản (đẻ ra ô tô con). Vì vậy ô tô KHÔNG phải vật sống.
📌 Tiêu chí quyết định: Phải thực hiện đầy đủ tất cả 6 quá trình sống, đặc biệt là sinh trưởngsinh sản.
3
Cơ thể đơn bào

Cơ thể đơn bào là cơ thể có tổ chức đơn giản, chỉ gồm một tế bào duy nhất. Tế bào đó đồng thời thực hiện tất cả các quá trình sống cơ bản của cơ thể.

🦠
Mô phỏng cơ thể đơn bào — chỉ 1 tế bào làm tất cả
🔬Đặc điểm: Cơ thể đơn bào có kích thước rất nhỏ, thường phải quan sát bằng kính hiển vi mới thấy được.

Ví dụ một số cơ thể đơn bào:

🦠
Vi khuẩn
🍞
Nấm men
🌀
Trùng roi
🟢
Trùng biến hình
👞
Trùng giày
🌿
Tảo lục đơn bào
💎
Tảo silic
4
Cơ thể đa bào

Cơ thể đa bào là cơ thể được cấu tạo từ nhiều tế bào. Mỗi loại tế bào thường thực hiện một chức năng riêng biệt, nhưng phối hợp với nhau để thực hiện các quá trình sống của cơ thể.

Mô phỏng cơ thể đa bào — nhiều tế bào phối hợp với nhau
🌳Đặc điểm: Cơ thể đa bào thường có kích thước lớn hơn nhiều so với cơ thể đơn bào, có thể nhìn thấy bằng mắt thường.

Ví dụ một số cơ thể đa bào:

🌹
Hoa hồng
🌺
Cây quất
🦋
Con bướm
🐰
Con thỏ
🐌
Ốc sên
🍄
Nấm đa bào
🧑
Con người
🐶
Con chó
⚠️Dễ nhầm lẫn:
Tảo lục đơn bào → đơn bào (1 tế bào).
• "Cây" nấm mà ta thấy → đa bào (nấm đa bào).
Nấm men → đơn bào (dùng để làm bánh mì, bia).
5
So sánh đơn bào – đa bào & Tế bào chuyên hoá

Bảng so sánh cơ thể đơn bào và cơ thể đa bào:

Tiêu chí Đơn bào Đa bào
Số tế bào 1 tế bào duy nhất Nhiều tế bào
Chức năng tế bào Một tế bào làm tất cả Mỗi loại tế bào chuyên hoá một chức năng
Kích thước Nhỏ, cần kính hiển vi Lớn, có thể thấy bằng mắt thường
Ví dụ Vi khuẩn, trùng roi, nấm men Cây cối, động vật, con người

Vì sao cơ thể đa bào cần các tế bào chuyên hoá?

Cơ thể đơn bào có kích thước nhỏ, tỉ lệ diện tích bề mặt / thể tích lớn, nên trao đổi chất qua màng tế bào diễn ra dễ dàng. Còn cơ thể đa bào có kích thước lớn, tỉ lệ diện tích bề mặt / thể tích nhỏ, không thể trao đổi chất trực tiếp qua bề mặt. Vì vậy cần các tế bào chuyên hoá đảm nhận từng chức năng riêng biệt.

🌿
Tế bào lá cây quang hợp
🩸
Tế bào hồng cầu vận chuyển oxygen
💪
Tế bào cơ co rút, vận động
🧠
Tế bào thần kinh dẫn truyền tín hiệu
📌 Kết luận: Các tế bào chuyên hoá phối hợp với nhau, đảm bảo các quá trình sống của cơ thể đa bào diễn ra hiệu quả.
6
Xem thêm lý thuyết chi tiết

Nếu em muốn tìm hiểu đầy đủ lý thuyết, các phương pháp giải bài tập và nhiều ví dụ có lời giải chi tiết về cơ thể sinh vật, hãy xem bài viết chuyên sâu:

💡Gợi ý ôn tập: Đọc kĩ lý thuyết → ghi nhớ ví dụ đơn bào và đa bào → sau đó chuyển sang tab Bài Tập ở trên để tự luyện!
1
Điểm: 0/20
🦠

Cùng luyện bài Cơ thể sinh vật nào!

20 câu: 14 trắc nghiệm · 4 đúng/sai · 2 tự luận

💡 Gợi ý
Cô Trần Thị Thanh Thảo

Cô Trần Thị Thanh Thảo

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Khoa Học Tự Nhiên THCS

Trình độ: Cử nhân Sư phạm KHTN, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 6+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Siêu