Bài tập KHTN 6 Bài 38: Đa dạng sinh học (20 câu trắc nghiệm)

Lớp 6 · KHTN Bài 38

Đa Dạng Sinh Học

Khái niệm, vai trò và bảo vệ đa dạng sinh học

1
Đa dạng sinh học là gì? Mức độ theo môi trường

Đa dạng sinh học được biểu thị rõ nét nhất ở số lượng loài sinh vật. Mỗi loài sinh vật đều đóng một vai trò nhất định trong tự nhiên và góp phần tạo nên sự đa dạng sinh học.

📌 Đa dạng sinh học thể hiện ở:
Số lượng loài — biểu hiện rõ nét nhất.
• Số lượng cá thể trong loài.
• Sự đa dạng của các hệ sinh thái.

3 tiêu chí chính của đa dạng sinh học:

🌿
Đa dạng loài
Sự phong phú về số lượng loài. Đây là biểu hiện rõ nét nhất.
🧬
Đa dạng nguồn gen
Sự phong phú về vốn gen trong mỗi loài.
🌏
Đa dạng hệ sinh thái
Sự đa dạng của các hệ sinh thái (rừng, biển, sông, hồ…).

Mức độ đa dạng sinh học theo môi trường:

Các môi trường sống khác nhau (trên cạn, dưới nước) đều chứa đựng sự đa dạng sinh học phong phú nhưng ở các mức độ khác nhau. Môi trường có điều kiện thuận lợi (nóng ẩm, thức ăn dồi dào) → đa dạng cao; môi trường khắc nghiệt → đa dạng thấp.

📊 So sánh đa dạng sinh học giữa các môi trường
🌴 Rừng nhiệt đới
CAO NHẤT
🌲 Rừng lá kim
Trung bình
🏔️ Núi tuyết
Thấp
🏜️ Hoang mạc
Rất thấp
💡Ghi nhớ:
Rừng nhiệt đới có đa dạng sinh học cao nhất — khí hậu nóng ẩm quanh năm, mưa nhiều, thức ăn dồi dào.
Hoang mạc có đa dạng sinh học thấp nhất — nhiệt độ cao, khô hạn, thiếu nước.
2
Vai trò của đa dạng sinh học

Đa dạng sinh học có vai trò sống còn với cả tự nhiên và con người. Trong tự nhiên, các loài cùng khu vực có mối quan hệ khăng khít: hỗ trợ hoặc cạnh tranh, đảm bảo sự ổn định của hệ sinh thái.

Ví dụ — Sơ đồ chuỗi thức ăn trong tự nhiên:

🌳 Mối quan hệ dinh dưỡng giữa các loài
🌿
Thực vật
🐭
Chuột
🐰
Thỏ
🐐
🐍
Rắn
🦉
Cú mèo
🐺
Chó rừng
🦅
Đại bàng
🦁
Sư tử

Nếu một loài bị giảm/biến mất → các loài khác bị ảnh hưởng theo dây chuyền → mất cân bằng hệ sinh thái.

🌳 Đối với tự nhiên
  • Duy trì và ổn định sự sống trên Trái Đất
  • Đảm bảo cân bằng hệ sinh thái
  • Điều hoà khí hậu, bảo vệ đất và nước
  • Hạn chế sạt lở, xói mòn, lũ quét
  • nơi ở của các loài động vật hoang dã
  • Nấm, vi khuẩn phân huỷ chất thải, làm sạch môi trường
👤 Đối với con người
  • Cung cấp ổn định nước, lương thực, thực phẩm, dược liệu
  • Cung cấp nguyên liệu sản xuất đồ dùng
  • Tạo cảnh quan thiên nhiên phục vụ tham quan, du lịch
  • Giúp thích ứng biến đổi khí hậu, chắn gió, chắn sóng
💡Phân biệt vai trò:
Đối với tự nhiên → bảo vệ đất, nước, điều hoà khí hậu, cân bằng sinh thái.
Đối với con người → lương thực, dược liệu, du lịch, thích ứng khí hậu.
3
Nguyên nhân suy giảm & Hậu quả

Hiện nay đa dạng sinh học đang bị suy giảm nghiêm trọng. Một số loài đã biến mất vĩnh viễn trên Trái Đất và nhiều loài đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng.

a) Nguyên nhân — đến từ cả con người và tự nhiên:

🪓
Phá rừng
Khai thác bừa bãi, lấy đất canh tác
🎯
Săn bắt
Buôn bán trái phép động vật hoang dã
⛏️
Khai thác quá mức
Tài nguyên thiên nhiên bị cạn kiệt
🏭
Ô nhiễm
Chất thải công nghiệp, sinh hoạt
🔥
Cháy rừng
Tự nhiên hoặc con người gây ra
🌪️
Biến đổi khí hậu
Thiên tai, hạn hán, lũ lụt
⚠️Quan trọng: Trong các nguyên nhân, hoạt động của con ngườinguyên nhân chính dẫn đến tuyệt chủng nhiều loài. Nguyên nhân tự nhiên (thiên tai, dịch bệnh) ảnh hưởng nhỏ hơn.

b) Hậu quả — Suy giảm đa dạng sinh học gây ra nhiều tác hại:

1
Khan hiếm nguồn lương thực, thực phẩm, nguyên vật liệu cho con người.
2
Gây tác hại về khí hậu và môi trường tự nhiên: biến đổi khí hậu, gia tăng thiên tai (lũ lụt, hạn hán, sạt lở đất...).
3
Mất cân bằng hệ sinh thái, ảnh hưởng đến sự tồn tại của nhiều loài sinh vật khác.
4
Biện pháp bảo vệ đa dạng sinh học

Bảo vệ đa dạng sinh học chính là bảo vệ cuộc sống của con người. Đây là việc làm cấp bách, đòi hỏi sự chung tay của tất cả mọi người và các quốc gia trên thế giới.

🌳
Trồng & bảo vệ rừng
Phục hồi các hệ sinh thái đã bị suy thoái
🏞️
Khu bảo tồn
Xây dựng vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên
🚫
Cấm khai thác trái phép
Cấm mua bán, tiêu thụ động thực vật quý hiếm
📢
Tuyên truyền
Giáo dục nâng cao ý thức trong nhân dân
⚖️
Thực hiện luật
Luật BVMT, Luật ĐDSH, Luật BV và Phát triển rừng
⚠️Lưu ý quan trọng: "Dừng hết mọi hoạt động khai thác động vật, thực vật" KHÔNG phải biện pháp bảo vệ hợp lí. Con người vẫn cần khai thác tài nguyên — vấn đề là phải khai thác hợp lí, có kế hoạch, bền vững, chứ không phải dừng hết.

🇻🇳 Một số khu bảo tồn thiên nhiên & vườn quốc gia tiêu biểu của Việt Nam:

VQG Cúc Phương
Ninh Bình · Đầu tiên ở VN
VQG Phong Nha – Kẻ Bàng
Quảng Bình
VQG Cát Tiên
Đồng Nai · Lâm Đồng
VQG Ba Vì
Hà Nội
VQG Tràm Chim
Đồng Tháp
VQG Côn Đảo
Bà Rịa – Vũng Tàu
5
Xem thêm lý thuyết chi tiết

Nếu em muốn tìm hiểu đầy đủ về đa dạng sinh học, vai trò, nguyên nhân suy giảm và biện pháp bảo vệ, hãy xem bài viết chuyên sâu:

💡Gợi ý ôn tập: Đọc kỹ 3 tiêu chí của đa dạng sinh học → ghi nhớ vai trò + nguyên nhân + biện pháp → chuyển sang tab Bài Tập để tự luyện 20 câu!
1
Điểm: 0/20
🌍

Cùng luyện bài Đa dạng sinh học!

20 câu: 14 trắc nghiệm · 4 đúng/sai · 2 tự luận

💡 Gợi ý
Cô Trần Thị Thanh Thảo

Cô Trần Thị Thanh Thảo

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Khoa Học Tự Nhiên THCS

Trình độ: Cử nhân Sư phạm KHTN, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 6+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Siêu