Khi từ thông $\Phi = \Phi_0\cos(\omega t + \varphi_0)$ biến thiên, theo định luật Faraday, trong khung xuất hiện suất điện động cảm ứng biến thiên điều hòa:

▸ Biểu thức

Trong đó $I_0, U_0$ là giá trị cực đại (biên độ); $\varphi_i, \varphi_u$ là pha ban đầu; $(\omega t + \varphi)$ là pha tức thời.

▸ Chu kì – Tần số – Tần số góc

▸ Độ lệch pha giữa u và i

Hay viết ngược: $I_0 = I\sqrt{2}$; $U_0 = U\sqrt{2}$; $E_0 = E\sqrt{2}$. Lưu ý $\dfrac{1}{\sqrt{2}} \approx 0{,}707$ và $\sqrt{2} \approx 1{,}414$.

▸ Đọc đồ thị i – t

Hình 17.3. Đồ thị biểu diễn cường độ dòng điện xoay chiều theo thời gian

Từ đồ thị: chu kì $T$ là khoảng cách giữa hai đỉnh liên tiếp; biên độ là $I_0$; pha ban đầu suy từ giá trị $i$ tại $t = 0$; rồi tính $f = \dfrac{1}{T}$ và $I = \dfrac{I_0}{\sqrt{2}}$.

▸ Cấu tạo

Phần quay gọi là rôto, phần đứng yên gọi là stato. Mẹo nhớ: "Cảm = cho từ trường; Ứng = sinh ra dòng điện".

Hình 17.5. Rôto và stato của máy phát điện xoay chiều

▸ Nguyên tắc hoạt động

Dựa trên hiện tượng cảm ứng điện từ: khi từ thông qua cuộn dây biến thiên (do quay khung dây hoặc quay nam châm), trong cuộn dây xuất hiện suất điện động cảm ứng.

▸ Cách lấy điện ra mạch ngoài

▸ Các tác dụng của dòng điện xoay chiều

▸ Quy tắc an toàn khi dùng điện xoay chiều

• Không lại gần đường dây điện cao thế, trạm biến áp.
• Không chạm vào dây điện bị mất vỏ cách điện.
• Đặt công tắc điện ở vị trí dễ tiếp cận để ngắt điện nhanh khi có sự cố.
• Dùng thiết bị điện chất lượng, phù hợp với mạng điện để tránh quá tải, chập điện.
• Không để trẻ em chơi gần ổ điện.

▸ Công thức cần nhớ

▸ Lỗi sai thường gặp

Đã nắm vững lý thuyết, các em chuyển sang tab Bài Tập để luyện 25 câu bám sát SGK nhé!