Bài 12 là bài thực hành, yêu cầu các em lựa chọn một sự kiện lịch sử của Cộng hòa Nam Phi để sưu tầm tư liệu và viết báo cáo. Dưới đây là bài báo cáo mẫu với chủ đề “Chế độ phân biệt chủng tộc A-pác-thai” để các em tham khảo cách trình bày.

1. Chuẩn bị

a) Lựa chọn chủ đề: Chế độ phân biệt chủng tộc (A-pác-thai) ở Cộng hòa Nam Phi.

b) Nguồn tư liệu sưu tầm:

• Mạng internet (các trang báo điện tử, Wikipedia,…).
• Sách, báo viết về châu Phi và Cộng hòa Nam Phi.
• Phim tài liệu, hình ảnh về chế độ A-pác-thai và Nen-xơn Man-đê-la.

c) Xử lí thông tin: Em chọn lọc tư liệu, sắp xếp các sự kiện theo trình tự thời gian và viết thành báo cáo hoàn chỉnh theo cấu trúc 3 phần: mở đầu – nội dung chính – kết luận.

2. Viết báo cáo

BÁO CÁO: CHẾ ĐỘ PHÂN BIỆT CHỦNG TỘC A-PÁC-THAI Ở CỘNG HÒA NAM PHI

Mở đầu

A-pác-thai (tiếng Hà Lan: Apartheid, nghĩa là “sự tách biệt“) là một chế độ phân biệt chủng tộc cực đoan từng tồn tại ở Cộng hòa Nam Phi trong gần nửa thế kỉ, từ năm 1948 đến năm 1994. Đây là một trong những chế độ phân biệt chủng tộc tàn bạo và bị lên án mạnh mẽ nhất trên thế giới trong thế kỉ XX.

Nội dung chính

a) Bối cảnh ra đời:

• Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, năm 1948, Đảng Quốc gia (gồm những người da trắng gốc châu Âu) thắng cử và lên nắm quyền ở Nam Phi.
• Họ bắt đầu thực thi chính sách A-pác-thai, biến nó thành luật pháp chính thức của nhà nước.

b) Nội dung của chế độ A-pác-thai:

• Người da trắng (chỉ chiếm khoảng 16% dân số) nắm toàn bộ quyền lực về chính trị, kinh tế, đất đai.
• Người da đen, da màu và người gốc Á (chiếm phần lớn dân số) bị tước hầu hết các quyền cơ bản của công dân.
• Pháp luật quy định phân biệt rõ ràng giữa các chủng tộc trong mọi mặt đời sống:
  • Cư trú: người da đen bị buộc sống trong các khu riêng biệt.
  • Giáo dục, y tế: trường học, bệnh viện cho người da đen có chất lượng thấp hơn nhiều so với người da trắng.
  • Việc làm: người da đen chỉ được làm những công việc nặng nhọc, lương thấp.
  • Hôn nhân: cấm kết hôn giữa người khác chủng tộc.
  • Đi lại: người da đen phải mang theo giấy thông hành mới được vào khu vực của người da trắng.

c) Cuộc đấu tranh chống chế độ A-pác-thai:

• Người dân Nam Phi, đứng đầu là tổ chức Đại hội Dân tộc Phi (ANC), đã tiến hành cuộc đấu tranh bền bỉ kéo dài nhiều thập kỉ.
• Nen-xơn Man-đê-la (Nelson Mandela) là lãnh tụ tiêu biểu của phong trào. Ông bị chính quyền bắt giam 27 năm (từ 1962 đến 1990).
• Cộng đồng quốc tế lên án mạnh mẽ và áp đặt nhiều biện pháp cấm vận đối với Nam Phi.

d) Sự sụp đổ của chế độ A-pác-thai:

• Năm 1990: Tổng thống Đờ Clớc (F.W. de Klerk) bắt đầu các cải cách, trả tự do cho Nen-xơn Man-đê-la.
• Năm 1991: Các đạo luật A-pác-thai chính thức bị bãi bỏ.
• Năm 1994: Cuộc bầu cử dân chủ đa chủng tộc đầu tiên được tổ chức. Nen-xơn Man-đê-la trở thành tổng thống da màu đầu tiên của Cộng hòa Nam Phi, chính thức khép lại chế độ A-pác-thai.

Kết luận – Ý nghĩa của sự kiện

• Sự sụp đổ của chế độ A-pác-thai đánh dấu thắng lợi vĩ đại của nhân dân Nam Phi trong cuộc đấu tranh vì công bằng, bình đẳng và quyền con người.
• Mở ra một trang sử mới cho Cộng hòa Nam Phi: xây dựng đất nước hòa hợp dân tộc, không phân biệt màu da.
• Để lại bài học sâu sắc cho nhân loại về việc xóa bỏ phân biệt chủng tộc, tôn trọng quyền bình đẳng giữa mọi con người trên thế giới.

3. Trình bày báo cáo

Khi trình bày báo cáo trước lớp, em chú ý:

• Trình bày rõ ràng, mạch lạc theo đúng cấu trúc 3 phần: mở đầu – nội dung chính – kết luận.
• Có thể sử dụng thêm hình ảnh, sơ đồ thời gian để bài báo cáo sinh động hơn (ví dụ: ảnh Nen-xơn Man-đê-la, ảnh lễ nhậm chức tổng thống năm 1994,…).
• Sau khi trình bày, lắng nghe góp ý của thầy cô và các bạn để hoàn thiện bài báo cáo.

Thầy Võ Thành Luận

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Lịch Sử & Địa Lí THCS

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Sử-Địa, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ A2

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại THCS Lê Thánh Tôn