Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
Câu 1: Tổng hợp thông tin về các văn bản đã học trong bài
| Tên văn bản | Tên tác giả | Thông tin chính | Các bằng chứng, số liệu |
|---|---|---|---|
| Sự sống và cái chết | Trịnh Xuân Thuận | Lịch sử phát triển của sự sống trên Trái Đất theo hai hướng (phức tạp dần và đa dạng dần); cái chết là một phần tất yếu của sự sống, là động lực thúc đẩy tiến hoá; khác biệt căn bản giữa sinh vật và vật vô sinh. | – Mốc thời gian: 3 tỉ năm, 500 triệu năm, 140 triệu năm, 65 triệu năm trước; 13,7 tỉ năm sau Big Bang.
– Các loài cụ thể: vi khuẩn, tảo, bọt biển, rêu, nấm, bọ ba thuỳ, khủng long, thằn lằn tiền sử… – Thuật ngữ: tiến hoá, đấu tranh sinh tồn, chọn lọc tự nhiên, ổ sinh thái. |
| Nghệ thuật truyền thống của người Việt | Nguyễn Văn Huyên | Khẳng định, tự hào về truyền thống lâu đời, giá trị và vẻ đẹp của nghệ thuật truyền thống Việt Nam (khiếu thẩm mĩ, các yếu tố ảnh hưởng, thiên hướng sáng tạo, các loại hình tiêu biểu). | – Mốc thời gian: từ thế kỉ VII đến thế kỉ XIV (đạo Phật thắng thế); những thế kỉ đầu Công lịch (nghệ thuật đúc đồng).
– Dẫn lời linh mục Ca-đi-e-rơ. – Các công trình cụ thể: cung điện Cổ Loa, Hoa Lư, Thăng Long, Tây Đô; chùa Phật Tích, Bút Tháp, Tây Phương, Keo, Cói; tượng Trấn Vũ; lăng tẩm Huế. |
| Phục hồi tầng ozone: Thành công hiếm hoi của nỗ lực toàn cầu | Lê My | Câu chuyện thành công của thế giới trong việc phục hồi tầng ozone nhờ nỗ lực toàn cầu — từ khám phá khoa học đến hành động chính trị và sự đồng thuận quốc tế. | – Mốc thời gian: 1930, 1974, 1985, 16/9/1987, 1989, 2008, 2030, 2060.
– Tầng ozone ở độ cao 15 – 40 km; khoảng 99% chất làm suy giảm ozone đã bị “khai tử”. – Các nhà khoa học: Mô-li-nơ, Rao-lân, Pha-mơn, Xô-lơ-mơn, An-đơ-sơn. – Tổ chức: Liên hợp quốc, UNEP, NASA. – Hình ảnh mô phỏng lỗ thủng tầng ozone giai đoạn 1979 – 2019. |
Câu 2: Tìm đọc thêm một số văn bản thông tin về sự sống trên Trái Đất và hoạt động bảo vệ môi trường. So sánh các thông tin đó với thông tin mà bạn đã học trong các văn bản trên.
Câu hỏi mở, em có thể chọn một trong các cách sau.
- Cách 1 – Văn bản về biến đổi khí hậu:Em đã tìm đọc thêm các bài viết về biến đổi khí hậu trên báo Tuổi Trẻ, VnExpress và trang của Liên hợp quốc. Các văn bản này có điểm chung với Phục hồi tầng ozone: đều là vấn đề môi trường toàn cầu, cần sự chung tay của khoa học, chính trị và công chúng. Tuy nhiên, điểm khác là biến đổi khí hậu là một thách thức chưa được giải quyết thành công như tầng ozone — vì liên quan đến lợi ích kinh tế của quá nhiều ngành, quá nhiều quốc gia, và chưa có giải pháp thay thế triệt để cho nhiên liệu hoá thạch.
- Cách 2 – Văn bản về bảo vệ rừng nguyên sinh:Em đã tìm đọc các bài viết về việc bảo vệ rừng Amazon và rừng nhiệt đới Việt Nam. So với Sự sống và cái chết, các văn bản này tập trung vào một hệ sinh thái cụ thể chứ không trình bày lịch sử sự sống nói chung. Tuy nhiên, cả hai đều khẳng định: sự đa dạng sinh học là vô giá, mọi loài sinh vật đều có chỗ đứng riêng trong tự nhiên; mất rừng cũng đồng nghĩa với việc nhiều loài sẽ tuyệt chủng — đúng như quy luật mà Trịnh Xuân Thuận đã nói.
- Cách 3 – Văn bản về rác thải nhựa đại dương:Em đã đọc các bài viết về rác thải nhựa từ Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP). Các văn bản này giống với Phục hồi tầng ozone ở chỗ đều nói về một thách thức toàn cầu cần nỗ lực chung; đều dùng số liệu cụ thể, hình ảnh minh hoạ để thuyết phục. Khác biệt là rác thải nhựa hiện vẫn chưa có một “Nghị định thư Mông-tơ-rê-an” mang tính ràng buộc, nên giải pháp còn tản mạn, phụ thuộc nhiều vào ý thức cá nhân.
Câu 3: Sưu tầm một số nội quy, văn bản hướng dẫn ở trường học hoặc địa phương nơi bạn sinh sống để tham khảo cách viết loại văn bản này.
Em có thể sưu tầm một số văn bản sau:
- Nội quy nhà trường: quy định về giờ giấc, trang phục, đạo đức học sinh, kỉ luật học tập…
- Nội quy lớp học: quy định về việc đi học đúng giờ, trực nhật, giữ gìn vệ sinh, kỉ luật trong giờ học…
- Nội quy thư viện trường: quy định về việc mượn – trả sách, giữ gìn sách, giữ trật tự, không ăn uống trong phòng đọc…
- Nội quy phòng máy tính, phòng thí nghiệm.
- Hướng dẫn phòng cháy chữa cháy treo ở hành lang trường học, khu chung cư.
- Hướng dẫn tham quan, sử dụng dịch vụ công cộng (công viên, bảo tàng, bệnh viện, bưu điện…).
- Quy định về phân loại rác, giữ vệ sinh môi trường ở khu dân cư.
Một số đặc điểm chung của loại văn bản này em có thể rút ra khi tham khảo:
- Có tiêu đề rõ ràng (thường viết hoa, in đậm).
- Có đối tượng áp dụng cụ thể (học sinh, người sử dụng dịch vụ…).
- Các quy định được trình bày thành từng điều, từng mục, đánh số hoặc gạch đầu dòng để dễ theo dõi.
- Ngôn ngữ ngắn gọn, sáng rõ, đơn nghĩa, thường dùng các động từ chỉ yêu cầu (phải, cần, không được, nghiêm cấm…).
- Có thể có hình thức thưởng – phạt kèm theo.
- Có chữ kí của người có thẩm quyền và ngày ban hành.
Câu 4: Soạn thảo một bản nội quy về việc sử dụng thư viện của lớp hoặc trường và đưa ra trao đổi cùng các bạn.
Mẫu nội quy tham khảo:
TRƯỜNG THPT… LỚP 10A…
NỘI QUY THƯ VIỆN LỚP
Áp dụng đối với toàn thể học sinh lớp 10A…
Nhằm bảo quản, sử dụng hiệu quả tủ sách của lớp và xây dựng văn hoá đọc lành mạnh, Ban cán sự lớp 10A… ban hành Nội quy thư viện như sau:
Điều 1. Thời gian phục vụ
- Thư viện mở cửa vào các giờ ra chơi và sau giờ học chính khoá (từ 16h30 đến 17h30) các ngày từ thứ Hai đến thứ Sáu.
- Nghỉ phục vụ vào ngày thứ Bảy, Chủ nhật và các ngày lễ.
Điều 2. Quy định về việc mượn – trả sách
- Mỗi học sinh được mượn tối đa 2 cuốn sách trong một lần.
- Thời gian mượn không quá 7 ngày. Nếu cần đọc thêm, học sinh đăng kí gia hạn với cán bộ thư viện.
- Khi mượn và trả sách, học sinh phải ghi đầy đủ thông tin vào sổ theo dõi của lớp.
Điều 3. Quy định về việc giữ gìn sách
- Không xé, gấp, viết, vẽ bậy hay làm bẩn sách dưới mọi hình thức.
- Không mang sách ra khỏi trường mà chưa đăng kí mượn.
- Nếu làm rách, mất sách, học sinh phải bồi thường bằng cuốn sách khác có giá trị tương đương hoặc đền tiền theo giá bìa.
Điều 4. Quy định về ứng xử trong thư viện lớp
- Giữ trật tự, không nói chuyện to, không gây mất tập trung cho người khác.
- Không ăn uống trong khu vực thư viện.
- Tắt chuông điện thoại, không sử dụng điện thoại di động.
- Sau khi đọc xong, sắp xếp sách đúng vị trí ban đầu.
Điều 5. Trách nhiệm bảo quản chung
- Mọi học sinh trong lớp có trách nhiệm bảo vệ tủ sách, bàn ghế, các thiết bị phục vụ thư viện.
- Phát hiện hành vi vi phạm nội quy, học sinh báo ngay cho lớp trưởng hoặc giáo viên chủ nhiệm.
Điều 6. Khen thưởng và xử lí vi phạm
- Học sinh thực hiện tốt nội quy, có đóng góp tích cực cho hoạt động đọc sách của lớp sẽ được biểu dương trong giờ sinh hoạt lớp cuối tuần.
- Học sinh vi phạm nội quy tuỳ theo mức độ sẽ bị nhắc nhở, phê bình trước lớp; vi phạm nghiêm trọng sẽ báo cáo giáo viên chủ nhiệm xử lí.
Nội quy này có hiệu lực từ ngày kí ban hành. Toàn thể học sinh lớp 10A… có trách nhiệm nghiêm túc thực hiện.
……, ngày … tháng … năm 20…
LỚP TRƯỞNG (kí và ghi rõ họ tên)
Gợi ý trao đổi cùng các bạn:
- Nội quy đã đủ các nội dung cần thiết chưa? Có cần bổ sung điều khoản nào không?
- Các quy định có phù hợp, khả thi với điều kiện thực tế của lớp không?
- Ngôn ngữ trong nội quy đã ngắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu chưa?
- Hình thức trình bày đã rõ mạch, dễ theo dõi chưa?
ThS. Nguyễn Thành Đạt
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Ngữ Văn THPT
Trình độ: Thạc sĩ Ngữ Văn, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ CNTT, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Hoàng Thế Thiện