Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
Câu hỏi mở đầu trang 75
Đề bài: Quan sát và cho biết trong Hình 13.1, khi tay quay ở phía trên quay, tấm gỗ ở phía dưới sẽ chuyển động như thế nào. Em hãy giải thích về điều đó.
Lời giải:
Quan sát Hình 13.1, ta thấy:
- Khi quay tay quay ở phía trên, tấm gỗ ở phía dưới sẽ chuyển động lên hoặc xuống (tuỳ vào chiều quay của tay quay).
- Giải thích: Tay quay và tấm gỗ được nối với nhau qua một trục có ren. Khi tay quay xoay, ren truyền chuyển động quay thành chuyển động tịnh tiến, làm cho tấm gỗ di chuyển lên hoặc xuống dọc theo trục ren.
→ Đây chính là vai trò truyền chuyển động của ren.
I. Chi tiết có ren, vai trò của ren
Khám phá mục I (1) trang 76
Đề bài: Quan sát trong ngôi nhà của mình và phát hiện những chi tiết có ren.
Lời giải:
Một số chi tiết có ren thường gặp trong ngôi nhà:
- Đuôi bóng đèn và đui đèn.
- Ốc vít, bu lông, đai ốc trên đồ nội thất.
- Nắp chai nước, nắp lọ thuốc, nắp bình giữ nhiệt.
- Vỏ bút bi, bút máy.
- Vòi nước, ống nước.
- Ê – tô (nếu nhà có xưởng nhỏ).
Khám phá mục I (2) trang 76
Đề bài: Quan sát Hình 13.4 và cho biết vai trò của ren trong từng trường hợp.
Lời giải:
Quan sát Hình 13.4, vai trò của ren trong từng trường hợp:
| Trường hợp | Vai trò của ren |
|---|---|
| a) Cái kích | Truyền chuyển động – biến chuyển động quay của tay quay thành chuyển động tịnh tiến để nâng vật nặng (như ô tô) lên cao. |
| b) Ê – tô | Truyền chuyển động – khi quay tay quay, hàm kẹp di chuyển để kẹp chặt hoặc thả lỏng chi tiết cần gia công. |
| c) Bu lông, đai ốc | Ghép nối – cố định các chi tiết lại với nhau (ví dụ: ghép hai tấm gỗ). |
→ Như vậy, ren có hai vai trò chính: ghép nối các chi tiết và truyền chuyển động.
II. Biểu diễn quy ước ren
Luyện tập mục II trang 78
Đề bài: Quan sát Hình 13.8, 13.9, tìm các hình biểu diễn đúng cho ren trục và ren lỗ.
Lời giải:
Nhắc lại quy ước biểu diễn ren nhìn thấy:
- Đường đỉnh ren, giới hạn ren, vòng đỉnh ren: vẽ bằng nét liền đậm.
- Đường chân ren: vẽ bằng nét liền mảnh.
- Vòng chân ren: vẽ hở khoảng ¾ vòng bằng nét liền mảnh.
Kết quả phân tích:
| Hình | Loại ren | Hình biểu diễn đúng |
|---|---|---|
| Hình 13.8 | Ren trục (ren ngoài) | Hình b và hình d |
| Hình 13.9 | Ren lỗ (ren trong) | Hình b và hình g |
Lý do: Các hình này thể hiện đúng quy ước về nét liền đậm cho đỉnh ren và giới hạn ren, nét liền mảnh cho chân ren, và vòng chân ren vẽ hở ¾ vòng.
Vận dụng
Vận dụng trang 79
Đề bài: Hãy tìm hiểu những chi tiết có ren trong ngôi nhà của em và cho biết đó là loại ren gì? Công dụng của nó.
Lời giải:
Một số chi tiết có ren trong ngôi nhà và phân loại:
| Chi tiết | Loại ren | Công dụng |
|---|---|---|
| Ốc vít (lắp bàn, ghế, tủ) | Ren ngoài (ren trục) | Ghép nối các linh kiện, giữ cho đồ nội thất chắc chắn. |
| Đai ốc đi kèm bu lông | Ren trong (ren lỗ) | Ghép nối với bu lông để cố định chi tiết. |
| Nắp chai nhựa, nắp lọ thuỷ tinh | Ren trong (ren lỗ) | Đóng kín, tránh chảy nước, đổ ra ngoài. |
| Đuôi bóng đèn | Ren ngoài (ren trục) | Ghép nối bóng đèn vào đui đèn, đồng thời truyền điện. |
| Vỏ bút bi, bút máy | Ren ngoài + ren trong | Ghép nối hai phần vỏ bút, bảo vệ ruột bút bên trong. |
| Vòi nước | Ren ngoài | Ghép nối vòi với đường ống nước, tránh rò rỉ. |
→ Hầu hết các chi tiết có ren trong gia đình đều dùng để ghép nối các chi tiết với nhau, một số ít dùng để truyền chuyển động (như cái kích, ê – tô).
ThS. Hồ Thị Thư
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Công Nghệ THPT
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Công nghệ, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ STEM, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Hoàng Hoa Thám