1. Địa hình

Câu hỏi mục 1 trang 142

Đề bài: Quan sát hình 1 (trang 140) và đọc thông tin trong mục 1, hãy trình bày sự phân hóa địa hình ở Bắc Mỹ.

Lời giải:

Địa hình Bắc Mỹ có sự phân hóa rõ rệt thành 3 khu vực từ tây sang đông:

a) Miền núi Coóc-đi-e ở phía tây:

• Là một trong những hệ thống núi lớn trên thế giới.
• Độ cao trung bình 3 000 – 4 000 m, kéo dài khoảng 9 000 km theo chiều bắc – nam.
• Gồm nhiều dãy núi chạy song song, xen giữa là các cao nguyên và sơn nguyên.

b) Miền đồng bằng ở giữa:

• Bao gồm: đồng bằng Ca-na-đa, đồng bằng Lớn, đồng bằng Trung Tâm và đồng bằng Duyên Hải.
• Độ cao từ 200 – 500 m, thấp dần từ bắc xuống nam.

c) Sơn nguyên và núi ở phía đông:

• Gồm sơn nguyên La-bra-đo và dãy núi A-pa-lát, có hướng đông bắc – tây nam.
• Dãy A-pa-lát gồm 2 phần: phần bắc cao 400 – 500 m; phần nam cao 1 000 – 1 500 m.

2. Khí hậu

Câu hỏi mục 2 trang 143

Đề bài: Dựa vào thông tin và hình trong mục 2, hãy trình bày sự phân hóa khí hậu của Bắc Mỹ.

Lời giải:

Khí hậu Bắc Mỹ có sự phân hóa đa dạng:

a) Phân hóa theo chiều bắc – nam:

• Do lãnh thổ trải dài từ vùng cực Bắc đến khoảng vĩ tuyến 25°B, khí hậu Bắc Mỹ phân hóa thành các đới khí hậu: cực và cận cực, ôn đới, cận nhiệt và nhiệt đới.
• Trong đó, đới khí hậu ôn đới chiếm diện tích lớn nhất.

b) Phân hóa theo chiều tây – đông và theo độ cao:

Do ảnh hưởng của địa hình:

• Các khu vực ven biển có khí hậu điều hòa, mưa nhiều.
• Càng vào sâu trong lục địa: biên độ nhiệt độ năm càng lớn, mưa ít hơn, khô hạn hơn.

3. Sông, hồ

Câu hỏi mục 3 trang 144

Đề bài: Quan sát bản đồ tự nhiên châu Mỹ (trang 140) và đọc thông tin, quan sát hình ảnh trong mục 3, hãy trình bày đặc điểm của sông, hồ ở Bắc Mỹ.

Lời giải:

a) Sông:

• Bắc Mỹ có mạng lưới sông khá dày đặc và phân bố khắp lãnh thổ.
• Sông nhiều nước.
• Chế độ nước sông khá đa dạng do được cung cấp nước từ nhiều nguồn: mưa, tuyết và băng tan.
• Các sông lớn: hệ thống sông Mít-xu-ri – Mi-xi-xi-pi, sông Mác-ken-di, sông Cô-lô-ra-đô.

b) Hồ:

• Bắc Mỹ đứng đầu thế giới về số lượng các hồ có diện tích lớn (có 14 hồ diện tích trên 5 000 km²).
• Phần lớn là hồ nước ngọt.
• Các hồ lớn: hệ thống Ngũ Hồ, hồ Uy-ni-péc, hồ Gấu Lớn, hồ Nô Lệ Lớn,…

4. Đới thiên nhiên

Câu hỏi mục 4 trang 144

Đề bài: Dựa vào thông tin và hình ảnh trong mục 4, hãy trình bày sự phân hóa thiên nhiên ở Bắc Mỹ.

Lời giải:

Thiên nhiên Bắc Mỹ chủ yếu nằm trong đới lạnh và đới ôn hòa.

a) Đới lạnh:

• Có khí hậu cực và cận cực, lạnh giá.
• Nhiều nơi có lớp băng tuyết phủ dày trên diện tích rộng.
• Phía nam ấm hơn, có mùa hạ ngắn; thực vật chủ yếu là rêu, địa y, cỏ và cây bụi.
• Động vật nghèo nàn, chỉ có một số loài chịu được lạnh như tuần lộc, cáo Bắc cực,… và một số loài chim di cư.

b) Đới ôn hòa:

Chiếm diện tích rộng và có sự phân hóa đa dạng:

• Phía bắc: khí hậu ôn đới → phát triển rừng lá kim.
• Phía đông nam: khí hậu cận nhiệt ẩm, ấm hơn → phát triển rừng hỗn hợp và rừng lá rộng, thành phần loài rất phong phú.
• Sâu trong lục địa: mưa ít → hình thành thảo nguyên.
• Trên các cao nguyên của miền núi Coóc-đi-e: khí hậu khô hạn → hình thành hoang mạc và bán hoang mạc.
• Động vật phong phú cả về số loài và số lượng mỗi loài (ăn cỏ, ăn thịt, gặm nhấm, bò sát,…); riêng ở vùng hoang mạc và bán hoang mạc, động vật nghèo nàn.

Luyện tập và Vận dụng

Bài 1 (Luyện tập) trang 144

Đề bài: Xác định vị trí của các thảm thực vật: đài nguyên, rừng lá kim, rừng lá rộng, thảo nguyên trên bản đồ tự nhiên khu vực Bắc Mỹ (trang 140).

Lời giải:

Em quan sát kĩ Bản đồ tự nhiên châu Mỹ (trang 140) và xác định vị trí các thảm thực vật như sau:

• Đài nguyên: phân bố ở phía bắc Bắc Mỹ, gồm phía bắc Ca-na-đa, A-la-xca và đảo Grơn-len (vùng có khí hậu cực và cận cực).
• Rừng lá kim: phân bố ở phía nam đài nguyên, trải dài từ tây sang đông trên lãnh thổ Ca-na-đa và phía bắc Hoa Kỳ (vùng có khí hậu ôn đới).
• Rừng lá rộng: phân bố ở phía đông nam Bắc Mỹ (vùng có khí hậu cận nhiệt ẩm).
• Thảo nguyên: phân bố ở vùng trung tâm lục địa, thuộc đồng bằng Trung Tâm và đồng bằng Lớn (vùng sâu trong lục địa, mưa ít).

Bài 2 (Vận dụng) trang 144

Đề bài: Sưu tầm thông tin, hình ảnh về thiên nhiên Bắc Mỹ.

Lời giải:

Đây là câu hỏi vận dụng, em tự sưu tầm tư liệu và viết theo cách của mình. Dưới đây là bài viết gợi ý về Gran Ca-ny-on (Grand Canyon) ở Hoa Kỳ:

Gran Ca-ny-on là một trong những kì quan thiên nhiên nổi tiếng nhất ở Bắc Mỹ, nằm trên cao nguyên Cô-lô-ra-đô (Hoa Kỳ). Đây là một hẻm vực khổng lồ do sông Cô-lô-ra-đô bào mòn và tạo thành qua hàng triệu năm. Hẻm vực dài tới 446 km, rộng từ 6 – 29 km và có chỗ sâu tới 1 600 m. Bề mặt các cao nguyên ở đây bị các thung lũng sông cắt xẻ mạnh, tạo nên những vách đá dựng đứng đầy màu sắc với các lớp đất đá xếp chồng lên nhau. Vào buổi sáng và hoàng hôn, ánh nắng chiếu xuống làm cho các vách đá đổi màu liên tục, tạo nên khung cảnh hùng vĩ và tuyệt đẹp. Hằng năm, Gran Ca-ny-on thu hút hàng triệu lượt khách du lịch đến tham quan và khám phá, trở thành biểu tượng thiên nhiên đặc trưng của Bắc Mỹ.

Thầy Võ Thành Luận

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Lịch Sử & Địa Lí THCS

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Sử-Địa, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ A2

Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại THCS Lê Thánh Tôn