Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
Câu hỏi mở đầu trang 77
Đề bài: Trong các tổ chức, những CSDL phục vụ công tác quản lí có thể rất lớn, mỗi CSDL có thể gồm rất nhiều bảng với những quan hệ phức tạp. Không phải ai cũng biết rõ CSDL của đơn vị mình, ngay cả với những nhân viên tin học nếu không tìm hiểu chi tiết. Vậy làm thế nào để có thể vận hành, duy trì cho các CSDL hoạt động thông suốt, luôn sẵn sàng đáp ứng được nhu cầu khai thác? Có cần những cán bộ chuyên trách quản trị CSDL không?
Lời giải:
Có, rất cần có những cán bộ chuyên trách quản trị CSDL.
Giải thích:
- CSDL của tổ chức thường rất lớn, phức tạp, có nhiều bảng với các quan hệ phức tạp → không phải ai cũng nắm rõ.
- Cần có người chuyên trách để giám sát, duy trì, xử lí sự cố, đảm bảo CSDL luôn ở trạng thái sẵn sàng phục vụ khai thác.
- Người thực hiện các công việc trên được gọi là nhà quản trị CSDL.
1. Nhà quản trị cơ sở dữ liệu
Hoạt động 1 trang 77
Đề bài: Quản trị là hoạt động hỗ trợ song song với một hoạt động cơ bản để thực hiện tốt nhất hoạt động cơ bản. Nếu hoạt động cơ bản là khai thác các CSDL phục vụ ứng dụng tin học thì theo em, hoạt động quản trị CSDL tương ứng gồm những công việc gì?
Lời giải:
Hoạt động quản trị CSDL bao gồm 4 nhóm công việc chính:
- Cài đặt và cập nhật các hệ QTCSDL: cài đặt, nâng cấp phần mềm quản trị CSDL khi có phiên bản mới hoặc khi cần thay thế hệ QTCSDL lạc hậu.
- Tạo lập và điều chỉnh CSDL: thiết kế, tạo lập CSDL phục vụ các ứng dụng; lập hồ sơ CSDL để duy trì và nâng cấp về sau.
- Đảm bảo tài nguyên cho hoạt động CSDL: cung cấp máy tính công suất phù hợp, bộ nhớ lưu trữ đủ lớn, các phương tiện kĩ thuật kèm theo.
- Đảm bảo an toàn, bảo mật cho dữ liệu: phân quyền người dùng, sao lưu định kì, giám sát và xử lí sự cố kịp thời.
Câu hỏi củng cố mục 1 trang 78
Đề bài:
1. Kể ra các nội dung quản trị CSDL.
Lời giải:
Các nội dung quản trị CSDL gồm:
- Cài đặt và nâng cấp các hệ QTCSDL.
- Tạo lập, điều chỉnh CSDL.
- Đảm bảo tài nguyên cho các hoạt động CSDL.
- Đảm bảo an toàn và bảo mật cho dữ liệu.
Ngoài ra, nhà quản trị CSDL còn có thể tham gia các hoạt động nghiên cứu, xây dựng quy trình và tư vấn liên quan đến CSDL.
2. Trong ba nhóm đối tượng những người làm phần mềm, sử dụng phần mềm quản lí và quản trị CSDL, ai là người chịu trách nhiệm chính mỗi công việc sau đây: Cập nhật dữ liệu, Thiết kế dữ liệu, Sao lưu dữ liệu?
Lời giải:
| Công việc | Người chịu trách nhiệm chính |
|---|---|
| Cập nhật dữ liệu | Người sử dụng phần mềm quản lí (ví dụ: giáo viên nhập điểm, nhân viên ngân hàng nhập giao dịch) |
| Thiết kế dữ liệu | Người làm phần mềm (nhà phát triển phần mềm, có thể có sự tham gia của nhà quản trị CSDL) |
| Sao lưu dữ liệu | Nhà quản trị CSDL |
2. Phẩm chất và năng lực của nhà quản trị CSDL
Hoạt động 2 trang 79
Đề bài:
1. Căn cứ vào các công việc cần thực hiện để quản trị CSDL, em hãy đề xuất những kiến thức, kĩ năng và phẩm chất cần có của nhà quản trị CSDL.
Lời giải:
a) Kiến thức cần có:
- Nền tảng tốt về CSDL, hiểu được các mô hình CSDL.
- Làm chủ được ít nhất một hệ QTCSDL cụ thể.
- Thành thạo ngôn ngữ truy vấn SQL.
- Hiểu biết về hệ điều hành và mạng máy tính (vì hệ QTCSDL luôn chạy trên hệ điều hành và thường liên quan đến mạng).
- Biết thiết kế CSDL.
b) Kĩ năng cần có:
- Biết cài đặt, thiết lập các tham số cho hệ QTCSDL.
- Phân tích và xử lí sự cố đối với CSDL.
- Sử dụng thành thạo ngôn ngữ quản trị (đặc biệt là SQL).
c) Phẩm chất cần có:
- Tính cẩn thận, tỉ mỉ, kiên trì – giúp phát hiện và xử lí sự cố tốt hơn.
- Tinh thần ham học – luôn cập nhật công nghệ mới về CSDL.
- Kĩ năng ngoại ngữ và tìm kiếm thông tin – hỗ trợ tự học.
2. Có thể học kiến thức và rèn luyện kĩ năng quản trị CSDL ở đâu?
Lời giải:
Có thể học và rèn luyện ở các nơi sau:
- Các trường đại học đào tạo chuyên ngành Các hệ thống thông tin, Công nghệ phần mềm, Tin học quản lí, Khoa học máy tính, Khoa học dữ liệu,…
- Các khoá học ở các trung tâm đào tạo, lấy chứng chỉ quản trị CSDL của các hãng nổi tiếng như IBM, Microsoft, Oracle,…
- Thực tập, làm việc thực tế ở các công ti tin học để có kinh nghiệm.
Câu hỏi củng cố mục 2 trang 79
Đề bài:
1. Hãy kể ra các phẩm chất và năng lực cần có của một nhà quản trị CSDL.
Lời giải:
a) Năng lực:
- Kiến thức cơ bản về CSDL.
- Biết thiết kế CSDL.
- Sử dụng thành thạo hệ QTCSDL và ngôn ngữ SQL.
- Hiểu biết về hệ điều hành và mạng máy tính.
- Kĩ năng ngoại ngữ và tìm kiếm thông tin.
b) Phẩm chất:
- Tỉ mỉ, cẩn thận, kiên nhẫn.
- Kĩ năng phân tích tốt để xử lí tình huống.
- Ham học, tự học suốt đời để nâng cao bản lĩnh nghề nghiệp.
2. Cần làm gì để có các kiến thức và kĩ năng cần thiết về quản trị CSDL?
Lời giải:
Để có kiến thức và kĩ năng cần thiết, cần:
- Học bài bản ở các trường đại học chuyên ngành liên quan (Các hệ thống thông tin, Công nghệ phần mềm, Tin học quản lí,…).
- Tham gia các khoá học nghề nghiệp về quản trị CSDL và các hệ QTCSDL cụ thể (lấy chứng chỉ của IBM, Microsoft, Oracle,…).
- Rèn luyện trong công việc thực tế thông qua thực tập, làm việc tại các công ti tin học.
- Duy trì tinh thần tự học để cập nhật những công nghệ mới.
3. Cơ hội việc làm
Câu hỏi củng cố mục 3 trang 80
Đề bài: Tại sao nhu cầu nhân lực về quản trị CSDL ngày một tăng?
Lời giải:
Nhu cầu nhân lực về quản trị CSDL ngày một tăng vì:
- Ngày càng nhiều tổ chức có mức độ tin học hoá cao như: ngân hàng, bảo hiểm, cơ quan nhà nước, công ti tin học,… đều cần nhà quản trị CSDL.
- Sự phát triển nhanh của Internet làm xuất hiện nhiều ứng dụng trực tuyến quy mô lớn (sàn thương mại điện tử, mạng xã hội, hệ thống học tập,…) với CSDL lớn và phức tạp cần được vận hành liên tục.
- Cách mạng Công nghiệp 4.0 với nội dung chuyển đổi số làm cho mọi tổ chức đều cần các CSDL tích hợp, nhất quán → nhu cầu tuyển dụng nhà quản trị CSDL tăng nhanh cùng với quá trình chuyển đổi số.
Luyện tập
Luyện tập trang 80
Đề bài:
1. Hãy tìm danh sách ít nhất 5 trường đại học có đào tạo quản trị CSDL hay tin học quản lí.
Lời giải:
Một số trường đại học ở Việt Nam có đào tạo các ngành liên quan đến quản trị CSDL:
- Đại học Bách khoa Hà Nội – ngành Công nghệ thông tin, Hệ thống thông tin.
- Đại học Bách khoa – ĐHQG TP. Hồ Chí Minh – ngành Khoa học máy tính, Hệ thống thông tin.
- Đại học Công nghệ – ĐHQG Hà Nội – ngành Hệ thống thông tin.
- Đại học Công nghệ Thông tin – ĐHQG TP. Hồ Chí Minh – ngành Hệ thống thông tin.
- Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông – ngành Công nghệ thông tin, Hệ thống thông tin.
- Đại học FPT – ngành Kĩ thuật phần mềm, Hệ thống thông tin.
- Đại học Kinh tế Quốc dân – ngành Hệ thống thông tin quản lí.
2. Hãy tìm một số địa chỉ cung cấp các dịch vụ đào tạo để cấp chứng chỉ về CSDL của các công ti như IBM, Oracle, Microsoft.
Lời giải:
Một số địa chỉ cung cấp dịch vụ đào tạo cấp chứng chỉ quản trị CSDL:
| Hãng | Địa chỉ đào tạo và cấp chứng chỉ |
|---|---|
| Oracle | Oracle University – education.oracle.com (cấp chứng chỉ OCA, OCP,…) |
| Microsoft | Microsoft Learn – learn.microsoft.com/certifications (cấp chứng chỉ Azure Database Administrator, SQL Server,…) |
| IBM | IBM Training – www.ibm.com/training (cấp chứng chỉ IBM Db2,…) |
| Trung tâm ở Việt Nam | NIIT-ICT Hà Nội, Aptech Việt Nam, VTC Academy, Robusta,… |
Vận dụng
Vận dụng trang 80
Đề bài:
1. Hãy tìm ba địa chỉ tuyển dụng nhà quản trị CSDL trong ngành ngân hàng.
Lời giải:
Một số địa chỉ tuyển dụng nhà quản trị CSDL trong ngành ngân hàng ở Việt Nam:
- Vietcombank – Trung tâm Công nghệ thông tin:
tuyendung.vietcombank.com.vn - BIDV – Trung tâm Công nghệ thông tin:
tuyendung.bidv.com.vn - VietinBank – Trung tâm Công nghệ thông tin:
tuyendung.vietinbank.vn
Ngoài ra, có thể tham khảo trên các trang tuyển dụng TopCV, VietnamWorks, ITviec với từ khoá “Database Administrator ngân hàng” hoặc “Quản trị CSDL ngân hàng”.
2. Hãy tìm ba địa chỉ tuyển dụng nhà quản trị CSDL trong các công ti tin học.
Lời giải:
Một số địa chỉ tuyển dụng nhà quản trị CSDL trong các công ti tin học:
- FPT Software:
careers.fpt-software.com - VNG Corporation:
career.vng.com.vn - Viettel Solutions:
tuyendung.viettel.com.vn
Ngoài ra, có thể tìm nhiều địa chỉ tuyển dụng khác trên các trang TopCV, ITviec, VietnamWorks, LinkedIn với từ khoá “Database Administrator (DBA)” hoặc “Quản trị cơ sở dữ liệu”.
Thầy Phạm Thành Danh
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tin Học THPT
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tin học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 8+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Thuận Hóa