Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
Câu hỏi mở đầu trang 122
Đề bài: Khi em đi in ảnh, nhiều khi ảnh nhận được trông rất xỉn màu, khác xa tấm hình mà em đã chọn. Có bao giờ em thắc mắc và hỏi cửa hàng tại sao?
Lời giải:
Ảnh in ra thường trông xỉn màu, khác với hình trên màn hình vì một số lý do:
- Khác biệt giữa màn hình và giấy in: màn hình phát ra ánh sáng nên màu tươi hơn, còn giấy in phản chiếu ánh sáng nên màu thường tối hơn.
- Chất lượng máy in, mực in và giấy in khác nhau cũng làm màu sắc thay đổi.
- Ảnh gốc có thể chưa được chỉnh sửa cho phù hợp trước khi in (thiếu sáng, sai cân bằng màu,…).
Cách khắc phục: dùng phần mềm chỉnh sửa ảnh (như GIMP) để điều chỉnh độ sáng, độ tương phản, cân bằng màu trước khi mang đi in.
1. Công cụ tinh chỉnh màu sắc
Hoạt động 1 trang 122
Đề bài: Nhóm của Hằng đi chụp vườn hoa Tết nhưng đến nơi đã muộn, ảnh chụp được như Hình 26.1. Theo em bức ảnh này gặp vấn đề gì? Cần làm gì để ảnh đẹp hơn?
Lời giải:
Vấn đề của bức ảnh:
- Ảnh thiếu sáng do chụp lúc trời đã tối.
- Màu sắc xỉn, kém tươi, các bông hoa không nổi bật.
- Độ tương phản thấp, chi tiết bị mờ.
Cách chỉnh sửa để ảnh đẹp hơn: dùng phần mềm GIMP với các công cụ trong bảng Colors:
- Brightness-Contrast: tăng độ sáng và độ tương phản để ảnh rõ ràng hơn.
- Color Balance: cân bằng lại màu để ảnh ấm và tự nhiên hơn.
- Hue-Saturation: tăng độ bão hoà để các bông hoa có màu tươi tắn, nổi bật.
Câu hỏi củng cố mục 1 trang 123
Đề bài: Nếu em muốn làm màu của các bông hoa thược dược được đỏ hơn thì dùng công cụ gì?
Lời giải:
Dùng công cụ Hue-Saturation (Colors → Hue-Saturation).
Cách thực hiện:
- Trong hộp thoại Hue-Saturation, chọn màu cần chỉnh là R (Red – đỏ).
- Tăng giá trị Saturation (độ bão hoà) → màu đỏ của các bông hoa sẽ đậm và nổi bật hơn.
Ngoài ra, có thể dùng thêm công cụ Color Balance để tăng thành phần màu đỏ trong dải màu phù hợp (Midtones hoặc Highlights).
2. Vai trò, ý nghĩa và cách thiết lập vùng chọn
Hoạt động 2 trang 124
Đề bài: Với bức ảnh quả táo màu đỏ (Hình 26.3a), em có nghĩ ra cách chỉnh màu trên toàn bộ ảnh để thu được trái táo gồm hai nửa với màu sắc khác nhau (ví dụ như Hình 26.3b) hay không?
Lời giải:
Không thể chỉ chỉnh màu trên toàn bộ ảnh để thu được quả táo hai nửa màu khác nhau. Vì nếu áp dụng lệnh chỉnh màu cho cả ảnh thì cả hai nửa quả táo đều bị thay đổi cùng lúc.
→ Cần sử dụng vùng chọn để chỉ chọn ra nửa quả táo cần chỉnh, sau đó áp dụng lệnh chỉnh màu chỉ cho phần đã chọn. Nửa còn lại sẽ giữ nguyên màu ban đầu.
Câu hỏi củng cố mục 2 trang 124
Đề bài: Nếu ảnh có hình một chiếc đĩa hình tròn, em dùng công cụ nào để chọn chiếc đĩa đó? Phím tắt chọn công cụ đó là gì?
Lời giải:
- Công cụ: Ellipse Select Tool (dùng để tạo vùng chọn hình tròn hoặc hình elip).
- Phím tắt: E.
Luyện tập
Luyện tập trang 127
Đề bài:
1. Em hãy thực hiện thay đổi các giá trị điều khiển của mỗi công cụ trong bài và ghi lại tác động của các tham số đó.
Lời giải:
Tóm tắt tác động của các tham số trong các công cụ đã học:
a) Brightness-Contrast (chỉnh độ sáng và độ tương phản):
| Tham số | Tác động |
|---|---|
| Brightness | Giá trị lớn → ảnh sáng hơn; giá trị nhỏ (âm) → ảnh tối hơn. |
| Contrast | Giá trị lớn → vùng sáng càng sáng, vùng tối càng tối (tương phản mạnh); giá trị nhỏ → ảnh mờ, bằng bằng. |
b) Color Balance (cân bằng màu):
| Tham số | Tác động |
|---|---|
| Shadows / Midtones / Highlights | Chọn dải màu cần chỉnh (điểm ảnh tối / trung bình / sáng). |
| Cyan – Red | Kéo về Red → ảnh đỏ hơn; kéo về Cyan → ảnh xanh lơ hơn. |
| Magenta – Green | Kéo về Green → ảnh xanh lục hơn; kéo về Magenta → ảnh hồng hơn. |
| Yellow – Blue | Kéo về Blue → ảnh xanh lam hơn; kéo về Yellow → ảnh vàng hơn. |
c) Hue-Saturation (chỉnh màu sắc):
| Tham số | Tác động |
|---|---|
| Chọn màu (R, G, B, C, M, Y, Master) | Chọn màu cần chỉnh (Master = chỉnh tất cả các màu). |
| Hue | Đổi tông màu theo vòng tròn màu. |
| Lightness | Tăng → màu sáng hơn; giảm → màu tối hơn. |
| Saturation | Tăng → màu đậm, tươi hơn; giảm → màu nhạt, xám hơn. |
2. Thực hiện chỉnh ảnh chụp quả táo để có kết quả là trái táo như Hình 26.3b trong Hoạt động 2.
Lời giải:
Các bước thực hiện:
- Bước 1. Mở ảnh quả táo trong GIMP: File → Open.
- Bước 2. Chọn công cụ tạo vùng chọn phù hợp, ví dụ Free Select Tool (phím tắt F), kéo thả chuột bao quanh nửa quả táo cần chỉnh màu.
- Bước 3. Chọn Colors → Hue-Saturation (hoặc Color Balance).
- Bước 4. Trong hộp thoại, điều chỉnh Hue để đổi tông màu của nửa quả táo sang màu khác (ví dụ: tối/đậm hơn), có thể chỉnh thêm Lightness và Saturation đến khi thu được kết quả ưng ý.
- Bước 5. Nhấn OK để áp dụng. Nửa còn lại của quả táo vẫn giữ nguyên màu đỏ.
- Bước 6. Xuất ảnh bằng File → Export để lưu kết quả.
Vận dụng
Vận dụng trang 127
Đề bài: Chọn một bức ảnh phong cảnh em đã chụp trong điều kiện ánh sáng kém. Thực hiện các chỉnh sửa cần thiết để bức ảnh đẹp và sống động hơn.
Lời giải:
Đây là bài thực hành trên máy tính. Các bước tổng quát:
- Bước 1. Mở ảnh trong GIMP: File → Open.
- Bước 2. Tăng độ sáng và độ tương phản (nếu ảnh tối):
- Chọn Colors → Brightness-Contrast.
- Tăng giá trị Brightness để ảnh sáng hơn, tăng Contrast để tăng độ rõ nét.
- Bước 3. Cân bằng lại màu (nếu ảnh bị lệch tông):
- Chọn Colors → Color Balance.
- Chọn dải Midtones, điều chỉnh các thanh Cyan-Red, Magenta-Green, Yellow-Blue đến khi màu ảnh tự nhiên.
- Bước 4. Làm màu tươi hơn:
- Chọn Colors → Hue-Saturation.
- Chọn Master rồi tăng Saturation để các màu trong ảnh nổi bật hơn.
- Bước 5. Chỉnh sửa từng phần (nếu cần):
- Dùng công cụ chọn (Rectangle, Ellipse hoặc Free Select) để chọn vùng cần chỉnh riêng (ví dụ: bầu trời, cây cối,…) rồi lặp lại các bước chỉnh màu ở trên.
- Bước 6. Xuất ảnh: File → Export, đặt tên và chọn định dạng (ví dụ .jpg), nhấn Export để lưu.
Thầy Phạm Thành Danh
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tin Học THPT
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tin học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 8+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Thuận Hóa