Câu hỏi mở đầu trang 106

Đề bài: Tại sao ngày nay, nhiều tổ chức sẵn sàng trả phí để sử dụng dịch vụ sửa chữa và bảo trì máy tính định kì?

Lời giải:

Ngày nay nhiều tổ chức sẵn sàng trả phí để sử dụng dịch vụ sửa chữa và bảo trì máy tính định kì vì:

• Máy tính là công cụ làm việc quan trọng, cần hoạt động ổn định và liên tục để phục vụ công việc của tổ chức.
• Bảo trì định kì giúp phát hiện sớm sự cố, tránh hỏng hóc bất ngờ làm gián đoạn công việc.
• Đảm bảo an toàn dữ liệu, bảo mật thông tin cho tổ chức.
• Không phải tổ chức nào cũng có bộ phận kĩ thuật riêng, nên thuê dịch vụ chuyên nghiệp sẽ hiệu quả và tiết kiệm chi phí hơn.

1. Dịch vụ sửa chữa và bảo trì máy tính

Hoạt động trang 107

Đề bài: Với nội dung công việc như trên, hãy thảo luận về các kiến thức và kĩ năng cần có để làm nghề sửa chữa và bảo trì máy tính.

Lời giải:

Để làm nghề sửa chữa và bảo trì máy tính, người làm nghề cần có:

a) Kiến thức chuyên môn:

• Kiến thức về phần cứng: hiểu các thành phần cơ bản của máy tính, biết cách kiểm tra, tháo lắp, sửa chữa hoặc thay thế phần cứng.
• Kiến thức về phần mềm: cài đặt, cấu hình và sửa chữa hệ điều hành, phần mềm văn phòng, trình duyệt web; biết phát hiện và loại bỏ virus.
• Kiến thức về mạng: biết cách kết nối và cấu hình mạng cục bộ cũng như mạng Internet.

b) Kĩ năng mềm:

• Kĩ năng học hỏi, cập nhật kiến thức về công nghệ mới.
• Kĩ năng giải quyết vấn đề kĩ thuật, biết tra cứu tài liệu.
• Kĩ năng giao tiếp tốt với người dùng để hiểu yêu cầu và tư vấn giải pháp.
• Kĩ năng quản lí thời gian để hoàn thành công việc đúng hạn.

Câu hỏi củng cố trang 108

Đề bài: Trình bày một số công việc chính mà người làm nghề sửa chữa và bảo trì máy tính cần thực hiện.

Lời giải:

Người làm nghề sửa chữa và bảo trì máy tính cần thực hiện ba nhóm công việc chính:

a) Liên quan tới phần cứng:

• Kiểm soát và duy trì hoạt động của máy tính.
• Xác định và khắc phục lỗi phần cứng khi có sự cố.
• Lắp đặt, sửa chữa hoặc thay thế các linh kiện bị hỏng.
• Nâng cấp hoặc bổ sung thiết bị (ổ cứng, RAM, thiết bị mạng,…).

b) Liên quan tới phần mềm:

• Cài đặt hoặc cập nhật phần mềm điều khiển thiết bị ngoại vi (driver).
• Cài đặt, cấu hình hệ điều hành, cấu hình mạng và các ứng dụng văn phòng.
• Cập nhật phiên bản mới của phần mềm để đảm bảo an toàn và hiệu quả.
• Rà soát an toàn hệ thống bằng cách quét mã độc và cấu hình phần mềm phòng chống virus.

c) Liên quan tới hỗ trợ người dùng:

• Hướng dẫn người dùng sử dụng máy tính và các thiết bị công nghệ thông tin đúng cách.
• Hướng dẫn người dùng sử dụng các phần mềm thông dụng.

2. Nhu cầu nhân lực cho dịch vụ sửa chữa, bảo trì máy tính và ngành học liên quan

Câu hỏi củng cố trang 109

Đề bài: Tra cứu và kể tên một số cơ sở đào tạo ở địa phương của em có đào tạo các ngành học liên quan đến nghề sửa chữa và bảo trì máy tính.

Lời giải:

Học sinh tự tra cứu tại địa phương mình. Ví dụ tham khảo một số cơ sở đào tạo phổ biến ở các thành phố lớn:

• Bậc Đại học: Đại học Bách khoa, Đại học Công nghệ Thông tin (UIT), Đại học Sư phạm Kỹ thuật, Đại học Khoa học Tự nhiên,…
• Bậc Cao đẳng: Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng, Cao đẳng nghề Công nghệ cao, Cao đẳng Công thương,…
• Bậc Trung cấp – Trung tâm dạy nghề: các trung tâm dạy nghề công nghệ thông tin tại địa phương.

Các ngành đào tạo thường gặp: Kĩ thuật sửa chữa, lắp ráp máy tính; Công nghệ kĩ thuật phần cứng máy tính; Công nghệ kĩ thuật phần mềm máy tính; Công nghệ thông tin.

Tra cứu: Truy cập website các trường ở địa phương hoặc trang tuyển sinh để xem danh sách ngành đào tạo cụ thể.

Luyện tập

Luyện tập trang 109

Đề bài: Tìm kiếm trên Internet một vài thông tin tuyển dụng liên quan tới công việc sửa chữa và bảo trì máy tính. Đọc yêu cầu của họ về công việc, kiến thức, kĩ năng. So sánh với những gì em đã biết về công việc sửa chữa và bảo trì máy tính sau bài học này.

Lời giải:

Học sinh có thể tìm trên các trang tuyển dụng như TopCV, VietnamWorks, CareerBuilder, ITviec,… với từ khóa “kĩ thuật viên IT”, “nhân viên bảo trì máy tính”, “IT Helpdesk”.

Ví dụ một mẫu tin tuyển dụng thường gặp:

• Vị trí: Kĩ thuật viên IT / Nhân viên bảo trì máy tính.
• Mô tả công việc: cài đặt, cấu hình, sửa chữa máy tính và thiết bị văn phòng; hỗ trợ người dùng; bảo trì hệ thống mạng định kì.
• Yêu cầu kiến thức: hiểu biết về phần cứng, hệ điều hành Windows, mạng LAN cơ bản, biết xử lí virus.
• Yêu cầu kĩ năng: giao tiếp tốt, giải quyết vấn đề, chịu được áp lực.

So sánh với bài học:

Các yêu cầu trong tin tuyển dụng phù hợp với những kiến thức và kĩ năng đã học trong bài, gồm 3 nhóm kiến thức (phần cứng, phần mềm, mạng) và các kĩ năng mềm (giao tiếp, giải quyết vấn đề, quản lí thời gian). Điều này cho thấy nội dung bài học sát với thực tế nghề nghiệp.

Vận dụng

Vận dụng trang 109

Đề bài: Chọn một nghề trong nhóm nghề dịch vụ trong ngành Công nghệ thông tin mà em quan tâm, chẳng hạn lập trình viên; kiểm thử viên; tư vấn, quản lí dự án công nghệ thông tin; phân tích dữ liệu; khôi phục dữ liệu,…

Thực hiện một báo cáo ngắn gọn (tối đa 1 trang A4) về thông tin hướng nghiệp của ngành nghề đó với các nội dung chính sau:

• Tên ngành nghề.
• Những nét sơ lược về công việc chính mà người làm nghề phải thực hiện.
• Yêu cầu thiết yếu về kiến thức và kĩ năng cần có để làm nghề.
• Ngành học có liên quan ở các bậc học tiếp theo.
• Nhu cầu nhân lực của xã hội trong hiện tại và tương lai gần về nhóm nghề đó.

Lời giải:

Dưới đây là bài báo cáo mẫu về nghề Lập trình viên để các em tham khảo cấu trúc:

BÁO CÁO HƯỚNG NGHIỆP: NGHỀ LẬP TRÌNH VIÊN

1. Tên ngành nghề: Lập trình viên (Programmer / Software Developer).

2. Công việc chính:

• Phân tích yêu cầu của khách hàng hoặc dự án.
• Thiết kế thuật toán và viết mã nguồn bằng các ngôn ngữ lập trình (Python, Java, C++, JavaScript,…).
• Kiểm thử, sửa lỗi (debug) và bảo trì phần mềm.
• Phối hợp với các thành viên khác trong nhóm phát triển phần mềm.

3. Yêu cầu kiến thức và kĩ năng:

• Kiến thức: thành thạo ít nhất một ngôn ngữ lập trình; hiểu về thuật toán, cấu trúc dữ liệu, cơ sở dữ liệu; biết sử dụng công cụ quản lí mã nguồn (Git).
• Kĩ năng: tư duy logic, giải quyết vấn đề, làm việc nhóm, tự học và cập nhật công nghệ mới, tiếng Anh chuyên ngành.

4. Ngành học liên quan:

• Công nghệ thông tin, Khoa học máy tính, Kĩ thuật phần mềm, Hệ thống thông tin,…
• Đào tạo ở các trường Đại học, Cao đẳng có ngành Công nghệ thông tin.

5. Nhu cầu nhân lực:

• Nhu cầu rất lớn và tăng nhanh trong bối cảnh chuyển đổi số và Cách mạng công nghiệp 4.0.
• Cơ hội việc làm rộng mở tại các công ty phần mềm, ngân hàng, thương mại điện tử,… cả trong nước lẫn quốc tế (làm việc từ xa).

Gợi ý: Các em có thể chọn một nghề khác (kiểm thử viên, phân tích dữ liệu, khôi phục dữ liệu,…) và làm theo cấu trúc 5 mục trên, tra cứu thông tin từ các trang tuyển dụng và website các trường đại học.

Thầy Phạm Thành Danh

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tin Học THPT

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tin học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 8+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Thuận Hóa