Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
Câu hỏi mở đầu trang 42
Đề bài: Từ thế kỉ VI, vương quốc của người Khơ-me hình thành với tên gọi là Chân Lạp (sau đó gọi là Cam-pu-chia). Cư dân nơi đây đã xây dựng được nền văn hóa đặc sắc trên cơ sở tiếp thu văn hóa Ấn Độ. Trong thời kì tiếp theo, Vương quốc Cam-pu-chia phát triển như thế nào? Hãy chia sẻ những hiểu biết của em về vương quốc này.
Lời giải:
Đây là câu hỏi mở đầu, em có thể trả lời ngắn gọn:
- Vương quốc Cam-pu-chia đạt sự phát triển rực rỡ nhất dưới thời kì Ăng-co (thế kỉ IX – XV).
- Thời kì này, Cam-pu-chia trở thành một cường quốc trong khu vực, có nền văn hóa đặc sắc với các công trình kiến trúc nổi tiếng như Ăng-co Vát, Ăng-co Thom.
1. Quá trình hình thành và phát triển của Vương quốc
Câu hỏi mục 1 trang 42
Đề bài: Hãy vẽ trục thời gian thể hiện những nét chính về quá trình hình thành, phát triển của Vương quốc Cam-pu-chia.
Lời giải:
Em dựa vào mục 1 để xác định các mốc thời gian quan trọng:
- Năm 802: vua Giay-a-vác-man II thống nhất lãnh thổ, đổi tên nước là Cam-pu-chia, mở ra thời kì Ăng-co.
- Từ thế kỉ IX đến thế kỉ XV: thời kì Ăng-co – thời kì phát triển rực rỡ nhất của Vương quốc Cam-pu-chia.
- Đến thế kỉ XV: sự tranh giành quyền lực giữa các phe phái và sự tấn công của người Thái làm cho Cam-pu-chia suy yếu.
- Sau thế kỉ XV: người Khơ-me phải chuyển kinh đô từ Ăng-co về phía nam Biển Hồ (Phnôm Pênh ngày nay).
2. Sự phát triển của Vương quốc Cam-pu-chia thời Ăng-co
Câu hỏi mục 2 trang 43
Đề bài: Hãy nêu và đánh giá về sự phát triển của Vương quốc Cam-pu-chia thời kì Ăng-co.
Lời giải:
Thời kì Ăng-co (thế kỉ IX – XV), Vương quốc Cam-pu-chia phát triển rực rỡ trên nhiều mặt:
a) Chính trị – xã hội:
- Đất nước thống nhất, ổn định. Các nhà vua ra sức củng cố quyền lực và quan tâm đến đời sống nhân dân.
- Vua Giay-a-vác-man VII thực hiện nhiều hoạt động công ích như: mở rộng đường giao thông, lập nhà nghỉ chân cho lữ khách, lập các cơ sở khám chữa bệnh trên khắp lãnh thổ.
b) Kinh tế:
- Nông nghiệp: có bước phát triển, người ta đào nhiều hồ, kênh mương để trữ và điều phối nước tưới như hồ Ba-ray Tây, Ba-ray Đông.
- Cư dân còn đánh bắt cá ở Biển Hồ, khai thác lâm thổ sản.
- Thủ công nghiệp: thợ Cam-pu-chia biết làm đồ trang sức, chạm khắc phù điêu trên đá của các đền, tháp rất khéo léo.
c) Đối ngoại:
- Các vua thời Ăng-co không ngừng mở rộng quyền lực ra bên ngoài thông qua các cuộc tấn công quân sự.
- Lãnh thổ của Vương quốc được mở rộng sang vùng hạ lưu sông Chao Phray-a (Thái Lan ngày nay) và vùng trung lưu sông Mê Công (Lào ngày nay).
- Năm 1190, quân Cam-pu-chia tiến đánh và biến Chăm-pa thành một tỉnh của Vương quốc.
Đánh giá: Thời kì Ăng-co là thời kì phát triển rực rỡ nhất của Cam-pu-chia. Vương quốc đã trở thành một cường quốc ở khu vực Đông Nam Á với nền kinh tế thịnh đạt, lãnh thổ rộng lớn và đời sống nhân dân được quan tâm.
3. Một số nét tiêu biểu về văn hóa
Câu hỏi mục 3 trang 43
Đề bài: Trình bày những nét tiêu biểu về văn hóa của Vương quốc Cam-pu-chia.
Lời giải:
Người Khơ-me đã xây dựng được một nền văn hóa đặc sắc với những nét tiêu biểu sau:
a) Tín ngưỡng – tôn giáo:
- Người Khơ-me có nhiều tín ngưỡng dân gian như tín ngưỡng phồn thực, tục cầu mưa,…
- Bên cạnh Hin-đu giáo, Phật giáo cũng được đề cao. Nhiều công trình kiến trúc lớn mang dấu ấn Phật giáo đã được xây dựng.
b) Chữ viết – văn học:
- Trên cơ sở hệ thống chữ viết được sáng tạo ra vào thế kỉ VII, chữ viết của người Khơ-me ngày càng được hoàn chỉnh hơn.
- Văn học dân gian và văn học viết rất phong phú, gồm nhiều truyện thần thoại, truyện cười, truyện thơ,…
c) Kiến trúc – điêu khắc:
- Nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc thời kì này rất phát triển.
- Tiêu biểu là quần thể đền tháp đồ sộ và độc đáo Ăng-co Vát, Ăng-co Thom,…
Luyện tập và Vận dụng
Bài 1 trang 43
Đề bài: Lập bảng hệ thống (hoặc sơ đồ tư duy) thể hiện sự phát triển của Vương quốc Cam-pu-chia thời kì Ăng-co.
Lời giải:
Em dựa vào nội dung mục 2 để hoàn thành bảng:
| Lĩnh vực | Sự phát triển |
|---|---|
| Chính trị – xã hội | Đất nước thống nhất, ổn định; các vua củng cố quyền lực và quan tâm đến đời sống nhân dân; vua Giay-a-vác-man VII thực hiện nhiều hoạt động công ích (mở đường giao thông, lập nhà nghỉ chân, cơ sở khám chữa bệnh,…). |
| Kinh tế | Nông nghiệp phát triển nhờ đào nhiều hồ, kênh mương trữ nước (hồ Ba-ray Tây, Ba-ray Đông); đánh bắt cá ở Biển Hồ, khai thác lâm thổ sản; thợ thủ công khéo léo trong làm đồ trang sức, chạm khắc phù điêu. |
| Đối ngoại | Mở rộng lãnh thổ sang hạ lưu sông Chao Phray-a (Thái Lan), trung lưu sông Mê Công (Lào); năm 1190 biến Chăm-pa thành một tỉnh của Vương quốc. |
| Kết quả | Trở thành cường quốc ở khu vực Đông Nam Á trong nhiều thế kỉ. |
Bài 2 trang 43
Đề bài: Hãy đóng vai một hướng dẫn viên du lịch và giới thiệu về một di sản văn hóa tiêu biểu của Cam-pu-chia mà em ấn tượng nhất.
Lời giải:
Đây là câu hỏi vận dụng, em tự sưu tầm và viết theo cách của mình. Dưới đây là bài giới thiệu mẫu về quần thể đền Ăng-co Vát:
Xin chào các bạn! Hôm nay, tôi rất vinh dự được giới thiệu với các bạn về quần thể đền Ăng-co Vát – một trong những di sản văn hóa nổi tiếng nhất của Cam-pu-chia. Đây là công trình kiến trúc đồ sộ được xây dựng dưới thời kì Ăng-co – thời kì phát triển rực rỡ nhất của Vương quốc Cam-pu-chia. Kiến trúc khu đền mô phỏng ngọn núi Mê-ru vĩ đại của Ấn Độ, với ngọn tháp trung tâm cao tới 65 m và 5 ngọn tháp xung quanh tương ứng với 5 đỉnh núi. Điều đặc biệt là toàn bộ kiến trúc được xây bằng đá sa thạch và đá tổ ong, tất cả những khối đá lớn được xếp chồng lên nhau mà không cần chất kết dính hay bê tông cốt thép. Đây thực sự là một kì quan thể hiện tài năng và óc sáng tạo phi thường của người Khơ-me xưa. Cảm ơn các bạn đã lắng nghe!
Thầy Võ Thành Luận
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Lịch Sử & Địa Lí THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Sử-Địa, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ A2
Kinh nghiệm: 9+ năm kinh nghiệm tại THCS Lê Thánh Tôn