I. Tìm hiểu chung

1. Tác giả

• Thạch Lam (1910 – 1942), tên khai sinh là Nguyễn Tường Vinh (sau đổi thành Nguyễn Tường Lân).
• Quê gốc ở tỉnh Quảng Nam, nay thuộc thành phố Đà Nẵng, nhưng sinh ra và lớn lên ở Hà Nội. Hồi nhỏ, ông từng sống tại huyện Cẩm Giàng, tỉnh Hải Dương, nay thuộc thành phố Hải Phòng.
• Là một trong những cây bút chủ chốt của Tự lực văn đoàn — tổ chức văn học đóng vai trò quan trọng trong quá trình hiện đại hoá văn học Việt Nam thập niên 30 – 40 của thế kỉ XX.
• Đặc điểm sáng tác: ngòi bút thường hướng về cuộc sống của những người dân nghèo nơi phố huyện, ngoại ô Hà Nội hay những trí thức bình dân; thể hiện niềm cảm thương kín đáo mà sâu sắc.
• Phong cách: truyện có cốt truyện đơn giản, lời văn trong sáng, giản dị, giàu chất thơ.
• Tác phẩm tiêu biểu: Gió đầu mùa (1937), Nắng trong vườn (1938), Sợi tóc (1942), Hà Nội băm sáu phố phường (1943)…

2. Tác phẩm

• Dưới bóng hoàng lan in trong Tuyển tập Thạch Lam.
• Thể loại: truyện ngắn.
• Phương thức biểu đạt chính: tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm.
• Ngôi kể: ngôi thứ ba.
• Bố cục (3 phần):
  • Phần 1 (từ đầu đến “để bà hái mấy lá rau nấu canh ăn cho mát”): cảm xúc của Thanh khi trở về nhà bà và những biểu hiện tình cảm của bà dành cho cháu.
  • Phần 2 (tiếp đến “chàng đến trường kỉ ngồi ở bên đèn”): Thanh gặp lại Nga — người bạn gái thuở ấu thơ — và sự chớm nở tình cảm giữa đôi bạn trẻ.
  • Phần 3 (còn lại): Thanh ra đi, lòng vương vấn về Nga.

II. Trước khi đọc

Câu 1: Với cảnh vật xung quanh và với những người thân yêu, kỉ niệm nào mỗi khi nhớ lại, bạn thấy thật ấm áp, dễ chịu? Nếu được yêu cầu kể lại, bạn sẽ kể như thế nào?

Câu hỏi mở, em có thể chọn một trong các cách sau.

• Cách 1: Mỗi khi nhớ lại những buổi chiều hè ngồi bên bà, được bà quạt mát và kể chuyện cổ tích, em luôn cảm thấy thật ấm áp. Em sẽ kể bằng giọng nhẹ nhàng, chậm rãi — bắt đầu từ chiếc võng sau hè, tiếng quạt phe phẩy, mùi hương cau thoang thoảng và đôi mắt hiền từ của bà.
• Cách 2: Kỉ niệm em luôn nhớ là những bữa cơm cả nhà quây quần dưới giàn mướp sau hè. Em sẽ kể bằng giọng thân tình, miêu tả những món ăn dân dã, tiếng cười nói của các thành viên trong gia đình, ánh nắng nhẹ xuyên qua tán lá.
• Cách 3: Em nhớ nhất là kỉ niệm cùng mẹ ra vườn hái rau vào buổi sáng sớm. Em sẽ kể bằng giọng nhẹ nhàng, gợi tả mùi đất ẩm, sương đọng trên lá, tiếng chim hót và bàn tay ấm áp của mẹ — những điều bình dị nhưng đậm sâu trong kí ức.

Câu 2: Đã bao giờ bạn có nhu cầu được sống chậm lại để cảm nhận sâu sắc hơn ý nghĩa của những điều vốn rất bình dị hằng ngày?

Câu hỏi mở, em có thể chọn một trong các cách sau.

• Cách 1: Em đã từng có nhu cầu ấy. Khi cuộc sống quá vội vã, em muốn dừng lại để cảm nhận một bữa cơm ấm cúng cùng gia đình, một buổi trò chuyện với bà ngoại, một cơn gió mát thoảng qua cửa sổ. Sống chậm giúp em nhận ra hạnh phúc không ở đâu xa mà ở chính những điều giản dị ngay bên cạnh.
• Cách 2: Có chứ! Khi học hành căng thẳng, em thường muốn được trở về quê, ngồi dưới mái hiên, ngắm khu vườn, nghe tiếng chim hót để tìm lại sự yên bình. Những khoảnh khắc ấy giúp em hồi sinh tinh thần và biết trân trọng những gì mình đang có.

III. Trong khi đọc

1. Dấu hiệu để nhận biết ngôi của người kể chuyện

• Người kể chuyện không xưng “tôi”, gọi nhân vật chính bằng tên “Thanh” hoặc đại từ “chàng”.
• Người kể chuyện không xuất hiện trực tiếp trong câu chuyện, đứng ngoài quan sát và kể lại.

→ Đây là người kể chuyện ngôi thứ ba.

2. Tâm trạng của Thanh khi trở về với không gian thân thuộc

• Cảm thấy mát mẻ, dễ chịu: “Thanh thấy mát hẳn cả người”; “Một mùi lá tươi non phảng phất trong không khí”.
• Yên tĩnh, bình yên: “Yên tĩnh quá, không một tiếng động nhỏ trong căn vườn”, “như bao nhiêu sự ồn ào ở ngoài kia đều ngừng lại trên bậc cửa”.
• Xúc động, nghẹn ngào khi thấy mọi thứ y nguyên: “Sự yên lặng trầm tịch đến nỗi Thanh trở nên nghẹn họng”.
• Cảm giác như được che chở: tuy người lớn, mạnh khoẻ nhưng “chàng cảm thấy chính bà che chở cho chàng, cũng như những ngày chàng còn nhỏ”.

→ Không gian quen thuộc đem đến cho Thanh cảm giác bình yên, thư thái, được trở về tuổi thơ.

3. Trạng thái tình cảm của Thanh khi nhận ra cây hoàng lan. Các chi tiết về cây hoàng lan trong toàn câu chuyện

a) Trạng thái tình cảm của Thanh khi nhận ra cây hoàng lan:

• Bồi hồi, xúc động: “chàng lẩm bẩm: ‘cây hoàng lan!'”.
• Hồi tưởng tuổi thơ: nhớ những ngày “chàng thường hay chơi dưới gốc nhặt hoa”, ngày cha mẹ còn sống, ngày hai bà cháu quấn quýt nhau.
• Tâm hồn nhẹ nhõm: “Thanh thấy tâm hồn nhẹ nhõm tươi mát như vừa tắm ở suối”.

b) Các chi tiết về cây hoàng lan trong truyện:

• Khi Thanh vừa nằm xuống: “mùi hương thơm thoang thoảng đưa vào”.
• Khi nhìn ra phía ao: “Bóng cây hoàng lan lay động cả một vùng”.
• Khi Thanh dắt Nga đi xem vườn: “cây hoàng lan cao vút, cành lá rủ xuống như chào đón hai người”; tóc Nga “thoang thoảng thơm như có giắt hoàng lan”.
• Lúc tiễn Nga ra cổng: “Mùi hoàng lan thoang thoảng bay trong gió ngát”.
• Khi Thanh ra đi: “mỗi mùa cô lại giắt hoàng lan trong mái tóc để tưởng nhớ mùi hương”.

→ Cây hoàng lan là chứng nhân cho tuổi thơ, cho tình bà cháu và cho mối tình chớm nở giữa Thanh và Nga.

4. Sự đan xen giữa lời người kể chuyện và lời độc thoại nội tâm của nhân vật

• Lời người kể chuyện: “Bà xuống bếp làm cơm hẳn. Tiếng dép nhỏ dần.”
• Lời độc thoại nội tâm của Thanh đan xen ngay sau: “Mà bà làm bếp có một mình thôi ư? Không, hình như có tiếng người khác nữa, tiếng trong và mau hơn.”, “Tiếng ai? Nghe quen quá mà Thanh không nhớ được.”

→ Sự đan xen này giúp người đọc vừa quan sát từ bên ngoài, vừa hiểu được suy nghĩ, cảm xúc thầm kín của nhân vật, tạo nên chiều sâu tâm lí và chất trữ tình cho truyện.

5. Biểu hiện tình cảm của Nga và Thanh (qua lời nói, tâm trạng)

Nga:

• Lời nói: “Những ngày em đến đây hái hoa, em nhớ anh quá” — bộc lộ trực tiếp tình cảm.
• Cách xưng hô: “anh – em” — thân mật, gần gũi.
• Tâm trạng: vui mừng, e thẹn, “cười hơi thẹn”; “mắt như tụ lại những hình ảnh tự bao giờ”.

Thanh:

• Hành động: “vít một cành lan xuống giữ ở trong tay để Nga tìm hoa”; nhìn “đôi môi thắm của Nga, hai má hồng”; nhớ “hai bàn chân xinh xắn của Nga”.
• Tâm trạng: “quả tim đập nhẹ nhàng”; “lòng Thanh dịu lại”.

→ Tình cảm hai người được thể hiện kín đáo, dịu nhẹ, đầy thi vị — vừa thân mật như tình bạn ấu thơ, vừa có những rung động đầu đời tinh tế.

6. Ý nghĩa lời đối thoại giữa bà cụ và Nga về chuyện hái hoa hoàng lan

• Bà cụ nói: “Hoa hãy còn non lắm, sao hái sớm thế, con?” — vừa là lời trách yêu, vừa là sự quan tâm.
• Nga đáp: “Anh con hái đấy ạ” — Nga gọi Thanh là “anh con” trước mặt bà cụ — cách xưng hô vô cùng tự nhiên, thân thuộc, như đã là người trong nhà.

→ Lời đối thoại gợi mở mối quan hệ thân thiết giữa Nga với gia đình Thanh; đồng thời gián tiếp thể hiện sự đồng tình của bà cụ với mối tình giữa hai bạn trẻ. Hoa hoàng lan ở đây như một biểu tượng cho tình yêu chớm nở còn rất non, rất trong trẻo.

7. Chi tiết ở phần kết giúp dự đoán sự tiến triển tình cảm giữa Thanh và Nga

• Thanh dặn bác Nhân: “Bảo tôi có nhời chào cô Nga nhé” — kín đáo gửi gắm tình cảm.
• “Thanh biết rằng Nga sẽ vẫn đợi chàng, vẫn nhớ mong chàng như ngày trước”.
• “Mỗi mùa cô lại giắt hoàng lan trong mái tóc để tưởng nhớ mùi hương”.

→ Những chi tiết ấy cho thấy tình cảm giữa Thanh và Nga sẽ tiếp tục phát triển, dù còn xa cách. Đó là tình yêu kín đáo, thuỷ chung, đầy thi vị — gắn liền với hương hoàng lan dịu nhẹ.

IV. Sau khi đọc – Trả lời câu hỏi

Câu 1: Câu chuyện được kể bằng lời của người kể chuyện ngôi thứ mấy? Ngôi kể ấy có nhất quán từ đầu đến cuối câu chuyện không?

• Câu chuyện được kể bằng lời của người kể chuyện ngôi thứ ba (gọi nhân vật bằng tên “Thanh” hoặc đại từ “chàng”, không xưng “tôi”).
• Ngôi kể này nhất quán từ đầu đến cuối tác phẩm.

Câu 2: Hình ảnh thiên nhiên, con người, cảnh sinh hoạt,… hiện ra qua đôi mắt của nhân vật nào? Việc chọn điểm nhìn như vậy có ý nghĩa gì?

• Hình ảnh thiên nhiên, con người, cảnh sinh hoạt chủ yếu hiện ra qua đôi mắt và cảm nhận của nhân vật Thanh.
• Tuy người kể chuyện ở ngôi thứ ba, nhưng điểm nhìn được chuyển vào nhân vật Thanh: chính Thanh là người quan sát, cảm nhận và bộc lộ tình cảm đối với khu vườn, ngôi nhà, bà, Nga, cây hoàng lan…

Ý nghĩa của việc chọn điểm nhìn này:

• Tạo không khí trữ tình, giàu chất thơ cho câu chuyện — phù hợp với phong cách Thạch Lam.
• Giúp người đọc đi sâu vào tâm trạng, cảm xúc của nhân vật chính.
• Làm nổi bật vẻ đẹp bình dị, dịu dàng của không gian quê hương qua góc nhìn của một người con xa quê trở về.
• Khiến mọi cảnh vật, con người đều ngả màu kí ức, đầy yêu thương.

Câu 3: Lời đối thoại giữa bà và Thanh trong phần đầu của tác phẩm chủ yếu xoay quanh những chuyện gì? Tình cảm của các nhân vật bộc lộ như thế nào qua những lời đối thoại đó?

a) Nội dung đối thoại:

Lời đối thoại giữa bà và Thanh xoay quanh những chuyện giản dị, thường ngày:

• Bà hỏi cháu đã ăn cơm chưa, sao không đi xe khi trời nắng.
• Thanh hỏi thăm tình hình nhà cửa, bác Nhân.
• Bà nhắc cháu rửa mặt, đi nghỉ cho đỡ mệt; rồi đi hái rau nấu canh.

b) Tình cảm bộc lộ qua đối thoại:

• Bà dành cho cháu: sự âu yếm, ân cần, chăm sóc — “đôi mắt hiền từ dưới làn tóc trắng đưa lên nhìn cháu, âu yếm và mến thương”; lo lắng cháu mệt, cháu đói; tự tay phẩy bụi giường, sửa chiếu, xếp gối.
• Thanh dành cho bà: sự kính yêu, biết ơn — vâng lời bà; xúc động “gần ứa nước mắt” khi cảm nhận tình yêu thương của bà; cảm thấy “mình bé quá”.

→ Đối thoại giản dị nhưng chứa đựng tình cảm bà cháu sâu nặng, gắn bó.

Câu 4: Phân tích những biểu hiện tình cảm giữa Nga và Thanh được khắc hoạ trong tác phẩm

a) Biểu hiện tình cảm giữa Nga và Thanh:

b) Đặc điểm chung của tình cảm:

• Tình cảm kín đáo, dịu nhẹ, đầy thi vị — không nói thẳng nhưng được thể hiện qua từng ánh mắt, cử chỉ.
• Gắn liền với hình ảnh cây hoàng lan — vừa là kỉ niệm tuổi thơ, vừa là biểu tượng cho tình yêu chớm nở.
• Có sự tiến triển từ tình bạn thân ngày thơ ấu sang những rung động đầu đời.
• Trong sáng, e ấp, mang vẻ đẹp đặc trưng của tình yêu trong văn Thạch Lam.

Câu 5: Trong Dưới bóng hoàng lan, nghệ thuật viết truyện của Thạch Lam biểu hiện rõ nhất qua cốt truyện, nhân vật hay lời kể? Hãy phân tích một trong ba yếu tố đó.

Câu hỏi mở, em có thể chọn một trong các cách sau.

• Cách 1 (Phân tích cốt truyện): Nghệ thuật viết truyện của Thạch Lam biểu hiện rõ nhất qua cốt truyện. Dưới bóng hoàng lan là một truyện ngắn gần như không có cốt truyện theo nghĩa truyền thống — không có sự kiện kịch tính, không có cao trào hay xung đột. Truyện chỉ xoay quanh một lần Thanh từ tỉnh trở về thăm bà, gặp lại Nga, rồi lại ra đi. Tuy nhiên, đằng sau dòng chảy bình lặng ấy là cả một thế giới tình cảm sâu sắc: tình bà cháu, tình yêu chớm nở, nỗi nhớ quê hương. Đây chính là nét đặc trưng của truyện ngắn Thạch Lam — “truyện không có chuyện”, mỗi tác phẩm như một bài thơ trữ tình.
• Cách 2 (Phân tích nhân vật): Nghệ thuật của Thạch Lam thể hiện rõ nhất qua cách xây dựng nhân vật. Các nhân vật trong truyện đều bình dị, gần gũi — một chàng trai trẻ xa quê, một bà cụ tóc bạc, một cô gái hàng xóm — không ai mang tính cách phức tạp hay số phận đặc biệt. Tác giả không miêu tả ngoại hình kĩ lưỡng mà tập trung khắc hoạ thế giới nội tâm tinh tế: tâm trạng nghẹn ngào của Thanh khi trở về, sự âu yếm của bà, sự e thẹn dịu dàng của Nga. Qua đó, Thạch Lam đã làm sống dậy những con người đời thường với vẻ đẹp trong sáng, thuần hậu rất riêng.
• Cách 3 (Phân tích lời kể): Nghệ thuật viết truyện của Thạch Lam đặc sắc nhất ở lời kể. Người kể chuyện ngôi thứ ba nhưng điểm nhìn linh hoạt chuyển vào nhân vật Thanh, tạo nên giọng văn nhẹ nhàng, thấm đẫm chất trữ tình. Lời kể đan xen với độc thoại nội tâm, miêu tả thiên nhiên tinh tế: “trên con đường gạch Bát Tràng rêu phủ, những vòng ánh sáng lọt qua vòm cây xuống nhảy múa theo chiều gió”. Mỗi câu văn như một câu thơ, vừa kể vừa gợi tả, vừa bộc lộ cảm xúc — tạo nên chất thơ đặc trưng trong văn Thạch Lam.

Câu 6: Theo bạn, nhan đề Dưới bóng hoàng lan có ý nghĩa gì?

Nhan đề Dưới bóng hoàng lan mang nhiều tầng ý nghĩa:

• Nghĩa tả thực: câu chuyện diễn ra trong khu vườn có cây hoàng lan cao lớn — không gian thân thuộc của Thanh.
• Nghĩa biểu tượng:
  • Hoàng lan là chứng nhân cho tuổi thơ của Thanh, gắn với kỉ niệm về cha mẹ, về bà.
  • Hoàng lan là chứng nhân cho tình yêu chớm nở giữa Thanh và Nga — mùi hương hoàng lan luôn xuất hiện trong những khoảnh khắc đẹp nhất của hai người.
  • “Bóng hoàng lan” gợi không gian dịu mát, yên bình — biểu tượng cho mái ấm gia đình, quê hương, nơi nuôi dưỡng tâm hồn con người.
• Nghĩa gợi mở: nhan đề gợi sự tò mò, dẫn dắt người đọc vào một không gian giàu chất thơ và đậm chất trữ tình.

Câu 7: Cảnh nào được miêu tả trong truyện gợi cho bạn nghĩ đến một bức tranh đẹp? Nếu cần chọn một cảnh để vẽ minh hoạ, bạn sẽ chọn cảnh nào? Vì sao?

Câu hỏi mở, em có thể chọn một trong các cách sau.

• Cách 1: Em sẽ chọn cảnh Thanh bước vào khu vườn của bà ở đầu truyện. Cảnh này có “con đường gạch Bát Tràng rêu phủ”, “những vòng ánh sáng lọt qua vòm cây xuống nhảy múa theo chiều gió”, “mùi lá tươi non phảng phất”. Bức tranh ấy mang vẻ đẹp tĩnh lặng, êm đềm, đầy chất thơ của một khu vườn quê Việt Nam.
• Cách 2: Em sẽ chọn cảnh Thanh và Nga dắt nhau đi xem cây hoàng lan trong vườn. Cảnh có “cây hoàng lan cao vút, cành lá rủ xuống như chào đón hai người”, “nắng soi vào vai hai người”, mái tóc Nga “thoang thoảng thơm như có giắt hoàng lan”. Đây là khoảnh khắc đẹp nhất của tuổi trẻ, của tình yêu chớm nở, vừa thi vị vừa trong sáng.
• Cách 3: Em sẽ chọn cảnh Thanh tiễn Nga ra cổng dưới ánh trăng. Cảnh có “trăng lên”, “hai bên bờ lá đã ướt sương”, “mùi hoàng lan thoang thoảng bay trong gió ngát”, Thanh cầm tay Nga trong yên lặng. Bức tranh ấy vừa lãng mạn, vừa kín đáo, gợi nhiều cảm xúc về một mối tình thầm lặng.

Câu 8: Nhà thơ Thế Lữ cảm nhận: Dưới bóng hoàng lan là tác phẩm “nhân từ như một lời yên ủi”. Từ gợi ý đó, bạn hãy phân tích tình cảm của tác giả đối với con người và cuộc sống được thể hiện qua tác phẩm.

Lời nhận xét của Thế Lữ rất tinh tế khi gọi Dưới bóng hoàng lan là “nhân từ như một lời yên ủi”. Hai từ “nhân từ” và “yên ủi” đã gói trọn tình cảm của Thạch Lam dành cho con người và cuộc sống:

a) Sự nâng niu, trân trọng con người:

• Thạch Lam khắc hoạ những con người bình dị, thuần hậu: bà cụ hiền từ chăm chút cháu, cô Nga e thẹn dịu dàng, bác Nhân tận tuỵ, chàng Thanh giàu cảm xúc.
• Tác giả không lên án, phê phán ai mà chỉ đồng cảm, thấu hiểu từng tâm trạng nhỏ bé, tinh tế.

b) Sự trân trọng những giá trị bình dị của cuộc sống:

• Một mái nhà yên tĩnh, một khu vườn xanh mát, một bữa cơm gia đình, một bàn tay bà già nua phẩy bụi giường — tất cả đều được nâng niu, miêu tả với sự trân trọng tuyệt đối.
• Tác giả khẳng định: hạnh phúc nằm ở những điều giản dị, ở mái ấm gia đình, ở quê hương, ở những tình cảm chân thành.

c) “Yên ủi” — sự xoa dịu tâm hồn:

• Trong cuộc sống vội vã, tác phẩm như một khoảng lặng đưa người đọc về với những điều thân thuộc, ấm áp.
• Đọc truyện, người đọc cảm thấy được an ủi, được vỗ về, được trở về với phần thuần hậu, trong trẻo trong tâm hồn mình.

→ Tình cảm của Thạch Lam là tình thương yêu kín đáo mà sâu sắc với con người và cuộc sống — đặc trưng cho ngòi bút của ông.

V. Kết nối đọc – viết

Viết đoạn văn (khoảng 150 chữ) phân tích tâm trạng nhân vật Thanh ở đoạn văn cuối của phần kết truyện.

Đoạn văn tham khảo 1:

Đoạn văn cuối của truyện Dưới bóng hoàng lan đã khắc hoạ tinh tế tâm trạng vừa buồn vừa vui, vừa vương vấn vừa ấm áp của nhân vật Thanh khi rời nhà bà trở lên tỉnh. Thạch Lam viết: “Chàng bước ra đi nửa buồn mà lại nửa vui”. Cái “buồn” đến từ việc phải xa bà, xa Nga, xa căn nhà thân thuộc với cây hoàng lan và những kỉ niệm tuổi thơ. Còn cái “vui” đến từ niềm tin rằng “Nga sẽ vẫn đợi chàng, vẫn nhớ mong chàng như ngày trước”, rằng “mỗi mùa cô lại giắt hoàng lan trong mái tóc để tưởng nhớ mùi hương”. Câu nhắn nhủ kín đáo “Bảo tôi có nhời chào cô Nga nhé” càng tô đậm tình cảm thầm lặng, e ấp của Thanh dành cho Nga. Đoạn văn cuối đã đọng lại trong lòng người đọc dư vị ngọt ngào, sâu lắng của một mối tình chớm nở, một quê hương yên bình — nơi luôn dang rộng vòng tay đón Thanh trở về.

Đoạn văn tham khảo 2:

Đoạn cuối truyện Dưới bóng hoàng lan khép lại bằng một dòng cảm xúc dịu nhẹ nhưng đầy lưu luyến của nhân vật Thanh. Khi đứng ở cổng vườn nhìn lại “cây hoàng lan và các cây khác trong vườn”, Thanh mang trong lòng cảm giác nửa buồn nửa vui: buồn vì lại phải xa bà, xa Nga, xa khoảng trời bình yên; nhưng vui vì biết rằng nơi ấy vẫn luôn là “một nơi mát mẻ và sung sướng” để chàng trở về. Đặc biệt, Thanh tin tưởng tuyệt đối vào sự thuỷ chung của Nga — nàng “sẽ vẫn đợi chàng, vẫn nhớ mong chàng”, mỗi mùa lại giắt hoa hoàng lan để tưởng nhớ. Hình ảnh ấy vừa lãng mạn, vừa kín đáo, đậm chất Thạch Lam. Tâm trạng của Thanh ở đoạn kết đã thể hiện vẻ đẹp tình cảm của một người con xa quê — biết trân trọng quê hương, gia đình và những rung động đầu đời trong sáng. Đoạn văn cuối khép lại nhưng dư âm thì còn vọng mãi, như chính mùi hương hoàng lan thoang thoảng trong gió.

ThS. Nguyễn Thành Đạt

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Ngữ Văn THPT

Trình độ: Thạc sĩ Ngữ Văn, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ CNTT, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 10+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Hoàng Thế Thiện