Vì nhiệt độ càng cao thì phân tử, nguyên tử chuyển động hỗn loạn càng nhanh, nên chuyển động này được gọi là chuyển động nhiệt.

Một cách diễn đạt khác:

▸ Hai điểm quan trọng cần nhớ:

• Mọi vật đều có nhiệt năng — dù nóng hay lạnh, nặng hay nhẹ. Vì mọi vật đều được cấu tạo từ phân tử, nguyên tử chuyển động hỗn loạn không ngừng.
• Khi tăng nhiệt độ → phân tử chuyển động nhanh hơn → nhiệt năng tăng. Khi giảm nhiệt độ → nhiệt năng giảm.

Có 2 cách làm thay đổi nhiệt năng (nội năng) của một vật:

▸ Động năng và thế năng của phân tử:

• Động năng phân tử: phân tử luôn chuyển động hỗn loạn → có động năng. Chuyển động càng nhanh → động năng càng lớn.
• Thế năng phân tử: các phân tử tương tác với nhau qua lực hút và lực đẩy → có thế năng tương tác phân tử (gọi tắt là thế năng phân tử). Thế năng này phụ thuộc vào khoảng cách giữa các phân tử.

▸ Sự tăng, giảm nội năng:

Khi thả một quả cầu kim loại (ở nhiệt độ phòng) vào cốc nước nóng, ta thấy:

• Quả cầu: nhận nhiệt năng → nhiệt độ tăng → động năng phân tử tăng → nội năng tăng.
• Nước nóng: truyền bớt nhiệt năng cho quả cầu → nhiệt độ giảm → động năng phân tử nước giảm → nội năng giảm.

Đây là 3 khái niệm rất dễ nhầm lẫn — học sinh cần phân biệt rõ: