Nhân tố sinh thái được chia thành 2 nhóm:

Con người là nhân tố sinh thái thuộc nhóm hữu sinh. Trong nhóm hữu sinh, con người là nhân tố có ảnh hưởng lớn nhất đến đời sống nhiều loài sinh vật vì con người có trí tuệ, vừa có khả năng khai thác tài nguyên, vừa có khả năng cải tạo thiên nhiên.

Các nhân tố sinh thái không tác động độc lập mà luôn tác động trong mối quan hệ với các nhân tố khác.

▸ a) Ảnh hưởng của nhân tố vô sinh

Ví dụ: một số loài cây trồng dưới tán rừng cho năng suất cao hơn nơi trống trải. Đó là vì những cây ưa bóng sinh trưởng và phát triển tốt nhất ở điều kiện ánh sáng vừa phải dưới tán rừng. Nơi trống trải có ánh sáng quá mạnh, vượt ngoài khoảng thuận lợi của cây ưa bóng.

▸ b) Ảnh hưởng của nhân tố hữu sinh

Mỗi sinh vật sống trong môi trường đều trực tiếp hoặc gián tiếp ảnh hưởng tới các sinh vật xung quanh thông qua các mối quan hệ cùng loài hoặc khác loài.

Các sinh vật có thể hỗ trợ hoặc cạnh tranh lẫn nhau trong quá trình sống.

Ví dụ: Cá rô phi ở Việt Nam có giới hạn sinh thái về nhiệt độ từ $5{,}6°C$ đến $42°C$, điểm cực thuận là $30°C$.

▸ Các thành phần của giới hạn sinh thái

▸ Quy tắc quan trọng

• Sinh vật sinh trưởng và phát triển thuận lợi nhất tại điểm cực thuận.
• Khi điều kiện môi trường nằm ngoài giới hạn sinh thái → sinh vật bị chết.
• Loài có giới hạn sinh thái rộng → vùng phân bố rộng.
• Loài có giới hạn sinh thái hẹp → vùng phân bố hẹp.

Để xem lý thuyết đầy đủ kèm hình ảnh minh hoạ, bảng tổng hợp, sơ đồ tư duy chi tiết và phương pháp giải các dạng bài tập, hãy đọc bài viết bên dưới:

Sau khi đã nắm vững lý thuyết, các em hãy chuyển sang tab Bài Tập để luyện 22 câu bám sát chương trình SGK!