Xương được cấu tạo từ 2 thành phần hoá học chính:

▸ Tỉ lệ thay đổi theo độ tuổi

Tỉ lệ giữa chất hữu cơ và chất khoáng trong xương thay đổi theo độ tuổi:

Hệ quả:

• Trẻ em: tỉ lệ cốt giao cao hơn → xương mềm dẻo, dễ uốn, khi gãy thì mau liền hơn.
• Người già: tỉ lệ chất khoáng cao, cốt giao giảm → xương giòn, dễ gãy và khi gãy thì lâu liền hơn.

Bộ xương: tạo khung nâng đỡ cơ thể, giúp cơ thể có hình dạng nhất định, bảo vệ các cơ quan bên trong (não, tim, phổi…).

Hệ cơ: bám vào xương, khi co hoặc dãn sẽ làm xương cử động → giúp cơ thể di chuyển và vận động.

Khớp xương: Một số khớp tạo kết nối kiểu đòn bẩy giữa các xương, giúp xương có khả năng chịu tải cao khi vận động.

▸ Cơ chế co duỗi tay – co duỗi đối kháng

Trong cử động gập cánh tay, cơ ở 2 bên cánh tay hoạt động theo nguyên tắc co duỗi đối kháng: khi cơ nhị đầu (phía trước) co thì cơ tam đầu (phía sau) dãn, và ngược lại.

Chức năng cột sống: Giúp cơ thể đứng thẳng, gắn xương sườn với xương ức tạo thành lồng ngực, bảo vệ tuỷ sống.

▸ a) Tật cong vẹo cột sống

Cong vẹo cột sống là tình trạng các đốt sống bị xoay lệch sang một bên, hoặc cong quá mức về phía trước hay phía sau so với trạng thái bình thường.

▸ b) Bệnh loãng xương

Khi cơ thể thiếu calcium và phosphorus, mật độ chất khoáng trong xương thưa dần, xương trở nên xốp, giòn → dẫn đến bệnh loãng xương. Bệnh thường gặp ở người cao tuổi.

Tác hại: Xương giòn, xốp nên khi bị chấn thương, người mắc bệnh loãng xương có nguy cơ gãy xương cao hơn người bình thường rất nhiều.

▸ c) Sơ cứu khi gãy xương

Nguyên tắc quan trọng nhất: tuyệt đối không nắn bóp bừa bãi vào chỗ gãy. Cần dùng nẹp để cố định chỗ gãy, giữ yên vị trí xương rồi đưa nạn nhân đến cơ sở y tế.

Tập thể dục, thể thao thường xuyên mang lại nhiều lợi ích cho hệ vận động:

• Kích thích xương tăng trưởng cả về chiều dài lẫn chu vi (xương to khoẻ hơn).
• Cơ bắp phát triển, nở nang và rắn chắc.
• Tăng cường sự dẻo dai và sức bền của cơ thể.
• Giúp phòng tránh các bệnh, tật liên quan đến hệ vận động.

Để cơ và xương phát triển cân đối, cần:

• Giữ đúng tư thế khi đi, đứng, ngồi học, làm việc.
• Lao động vừa sức.
• Rèn luyện thể dục thể thao thường xuyên, chọn phương pháp luyện tập phù hợp lứa tuổi.

Trên đây là nội dung tóm tắt của bài. Để xem đầy đủ lý thuyết chi tiết, các dạng bài tập nâng cao, sơ đồ tư duy và phương pháp giải các câu hỏi mở rộng, bạn hãy đọc bài viết đầy đủ tại đây: