Hệ sinh thái được phân thành 2 nhóm chính theo nguồn gốc: tự nhiên và nhân tạo.

Phân loại nhanh:

• Tự nhiên → hình thành mà không có con người tác động (rừng nhiệt đới, suối, đồng cỏ, rạn san hô…).
• Nhân tạo → do con người tạo ra (đồng ruộng, ao nuôi cá, bể cá cảnh, ruộng bậc thang…).

Trao đổi chất trong quần xã được thực hiện qua chuỗi thức ăn và lưới thức ăn.

▸ a) Chuỗi thức ăn

Trật tự trong chuỗi thức ăn:

SV sản xuất → SV tiêu thụ bậc 1 → SV tiêu thụ bậc 2 → ... → SV phân giải

Quy tắc quan trọng:

• Chuỗi thức ăn luôn bắt đầu từ sinh vật sản xuất (cây xanh).
• Mũi tên chỉ chiều: sinh vật bị ăn → sinh vật ăn nó.

▸ b) Lưới thức ăn

Một lưới thức ăn hoàn chỉnh gồm đủ sinh vật sản xuất, sinh vật tiêu thụ và sinh vật phân giải.

▸ c) Tháp sinh thái

Tháp sinh thái dùng để đánh giá mức độ dinh dưỡng trong chuỗi và lưới thức ăn. Có 3 loại:

Quan sát tháp trên: số lượng cá thể giảm dần khi lên các bậc dinh dưỡng cao hơn. Đây là tháp số lượng.

Trong hệ sinh thái có 2 quá trình quan trọng diễn ra đồng thời: vòng tuần hoàn vật chất và dòng năng lượng.

▸ Điểm khác biệt quan trọng

Bảo vệ hệ sinh thái chính là bảo vệ cuộc sống con người. Có 3 hệ sinh thái cần đặc biệt chú trọng bảo vệ:

Để xem lý thuyết đầy đủ kèm hình ảnh minh hoạ, bảng tổng hợp, sơ đồ tư duy chi tiết và phương pháp giải các dạng bài tập, hãy đọc bài viết bên dưới:

Sau khi đã nắm vững lý thuyết, các em hãy chuyển sang tab Bài Tập để luyện 22 câu bám sát chương trình SGK!