Bài tập Khtn 8 Bài 47: Bảo vệ môi trường (22 bài tập)

Lớp 8 · KHTN Bài 47

Bảo Vệ Môi Trường

Tác động của con người · ô nhiễm môi trường · biến đổi khí hậu · bảo vệ động vật hoang dã · tài nguyên thiên nhiên

1
Tác động của con người qua các thời kỳ

Qua các thời kỳ phát triển xã hội, tác động của con người đến môi trường ngày càng lớn. Tuy nhiên, con người cũng ngày càng nhận thức rõ hơn về vai trò bảo vệ và cải tạo môi trường.

1🪨 Thời kỳ nguyên thuỷ
Con người chủ yếu khai thác thiên nhiên qua hình thức hái lượmsăn bắn. Đã biết dùng lửa để:
  • Nấu chín thức ăn
  • Xua đuổi thú dữ, sưởi ấm
  • Đốt rừng để săn thú
→ Tác động đến môi trường còn nhỏ, nhưng việc đốt rừng đã bắt đầu ảnh hưởng tiêu cực.
2🌾 Thời kỳ xã hội nông nghiệp
Con người bắt đầu biết trồng trọt (lúa nước, lúa mì, ngô…) và chăn nuôi (trâu, bò, dê, cừu…).
Các hoạt động tác động đến môi trường:
  • Cày xới đất canh tác → thay đổi cấu trúc đất
  • Định cư tại một khu vực → thu hẹp môi trường sống tự nhiên
  • Thuần hoá cây dại, thú hoang → thay đổi hệ sinh thái
  • Xây dựng hệ thống kênh mương tưới tiêu → tác động đến nguồn nước
3🏭 Thời kỳ công nghiệp & hậu công nghiệp
Cách mạng công nghiệp: cơ giới hoá sản xuất bằng máy móc, sử dụng nguyên nhiên liệu (sắt, than đá), năng lượng hơi nước → khai thác tài nguyên khoáng sản mạnh mẽ → khí thải công nghiệp tăng → tác động mạnh đến môi trường.

Nửa sau thế kỷ XX: ứng dụng điện tử, công nghệ thông tin để tự động hoá sản xuất → tiết kiệm tài nguyên hơn.

Cách mạng 4.0: kết hợp các công nghệ, tập trung nghiên cứu trong nông nghiệp, y dược, bảo vệ môi trường, năng lượng tái tạo → hướng tới phát triển bền vững.
2
Ô nhiễm môi trường
KHÁI NIỆM Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG
Ô nhiễm môi trường là sự biến đổi tính chất vật lí, hoá học, sinh học của thành phần môi trường không phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật môi trường, gây ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ con người, sinh vật và tự nhiên.

▸ 4 nguyên nhân chính gây ô nhiễm môi trường

🏭
a) Khí thải công nghiệp & sinh hoạt
Các khí: $CO$, $SO_2$, $CO_2$, $NO_2$… ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ sinh vật, là nguyên nhân gây hiệu ứng nhà kính.
🧪
b) Hoá chất bảo vệ thực vật
Thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ — nếu sử dụng dư thừa sẽ gây hại cho sức khoẻ con người và tích tụ trong không khí, đất, nước, sinh vật.
☢️
c) Chất phóng xạ
Từ thử và sản xuất vũ khí hạt nhân, nhà máy điện nguyên tử. Gây biến đổi vật chất di truyền, phát sinh bệnh tật di truyền.
🦠
d) Vi sinh vật gây bệnh
Phát triển mạnh trong môi trường chứa phân động vật, rác, nước thải sinh hoạt, rác thải bệnh viện… không được xử lý đúng cách.

Tóm lại, các tác nhân chủ yếu gây ô nhiễm môi trường gồm: khí thải, hoá chất bảo vệ thực vật, chất phóng xạ, chất thải rắn, sinh vật gây bệnh.

▸ Biện pháp hạn chế ô nhiễm môi trường

♻️
Xử lý chất thải công nghiệp và sinh hoạt đúng quy trình.
☀️
Sử dụng các nguồn năng lượng tái tạo (gió, mặt trời).
🌳
Trồng nhiều cây xanh, bảo vệ rừng.
🔬
Ứng dụng khoa học kỹ thuật trong sản xuất.
🗑️
Phân loại rác thải từ gia đình (giúp tái chế, giảm chôn lấp).
📢
Tăng cường tuyên truyền, giáo dục nâng cao ý thức bảo vệ môi trường.

Luật Bảo vệ môi trường được ban hành nhằm điều chỉnh hành vi xã hội để ngăn chặn, khắc phục hậu quả xấu do con người và thiên nhiên gây ra. Chấp hành Luật là trách nhiệm của tất cả mọi người.

3
Biến đổi khí hậu
KHÁI NIỆM BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
Biến đổi khí hậu là sự thay đổi giá trị trung bình của các yếu tố khí hậu (nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa…) giữa các giai đoạn, mỗi giai đoạn từ vài thập kỷ đến hàng thế kỷ.

Nguyên nhân chủ yếu gây biến đổi khí hậu: tác động của con người (khí thải nhà kính, phá rừng, công nghiệp hoá…).

▸ Biện pháp thích ứng với biến đổi khí hậu

🌊
Xây dựng hệ thống đê điều kiên cố.
🌲
Trồng rừng phòng hộ chắn sóng, chống xói lở bờ biển, bờ sông.
🌱
Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện mới.
🏠
Xây nhà chống lũ.
Sử dụng năng lượng tái tạo, giảm phát thải khí nhà kính.
4
Bảo vệ động vật hoang dã

Mỗi loài sinh vật là một mắt xích trong hệ sinh thái. Nếu một loài bị biến mất sẽ:

  • Ảnh hưởng đến toàn bộ hệ sinh thái.
  • Giảm đa dạng nguồn gene.
  • Giảm đa dạng sinh học.
  • Gây mất cân bằng sinh thái.

Hiện nay, nhiều loài động vật hoang dã đang có nguy cơ tuyệt chủng do bị săn bắt quá mức (voi, tê giác, hổ…).

▸ Biện pháp bảo vệ

📜
Bảo vệ theo Công ước quốc tế CITES (Công ước về buôn bán các loài động, thực vật hoang dã).
🏞️
Bảo vệ và phục hồi môi trường sống của chúng.
🌿
Gìn giữ thiên nhiên hoang dã.
🦁
Xây dựng vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên.
🚫
Cấm săn bắt, mua bán trái phép.
5
Tài nguyên thiên nhiên & tầng ozon

▸ a) 3 dạng tài nguyên thiên nhiên

🌳
Tài nguyên tái sinh
Có khả năng phục hồi khi sử dụng hợp lý
VD: rừng, sinh vật, đất, nước
⛏️
Tài nguyên không tái sinh
Khi sử dụng hết thì không phục hồi
VD: khoáng sản, dầu mỏ, than đá
☀️
Năng lượng vĩnh cửu
Nguồn năng lượng không bao giờ cạn
VD: gió, mặt trời, thuỷ triều

Lưu ý: Tài nguyên rừng là tài nguyên tái sinh (không phải không tái sinh), nhưng nếu khai thác bừa bãi vẫn bị cạn kiệt.

▸ b) Tầng ozon ($O_3$)

Đặc điểmNội dung
Vị trítầng bình lưu (15 – 35 km trên mặt đất)
Vai tròHấp thụ phần lớn tia cực tím UV từ Mặt Trời
Nguyên nhân suy giảmChất ODS (Ozone Depleting Substance) do con người tạo ra
Hậu quả thủng tầng ozonTia UV chiếu trực tiếp → bỏng giác mạc, ung thư da, ức chế miễn dịch, lão hoá
Ngày kỷ niệm16/9 — Ngày quốc tế bảo tồn tầng ozon
⚠️ ẢNH HƯỞNG SỨC KHOẺ
Trong các hiện tượng môi trường, thủng tầng ozon ảnh hưởng nhiều nhất đến sức khoẻ con người (do tia UV chiếu trực tiếp).
6
Xem đầy đủ lý thuyết

Để xem lý thuyết đầy đủ kèm hình ảnh minh hoạ, bảng tổng hợp, sơ đồ tư duy chi tiết và phương pháp giải các dạng bài tập, hãy đọc bài viết bên dưới:

Sau khi đã nắm vững lý thuyết, các em hãy chuyển sang tab Bài Tập để luyện 20 câu bám sát chương trình SGK!

1
Điểm: 0/20
🌍

Cùng luyện bài Bảo vệ môi trường!

20 câu: 15 trắc nghiệm · 3 đúng/sai · 2 tự luận

💡 Gợi ý
Cô Trần Thị Thanh Thảo

Cô Trần Thị Thanh Thảo

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Khoa Học Tự Nhiên THCS

Trình độ: Cử nhân Sư phạm KHTN, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 6+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Siêu