Áp Suất Trên Một Bề Mặt
Áp lực · áp suất · công thức $p = F/S$ · đơn vị đo · tăng & giảm áp suất
▸ Các ví dụ về áp lực
Trong đời sống thường gặp các trường hợp tạo ra áp lực:
- Học sinh đứng trên sân trường.
- Ô tô đỗ trong bãi đỗ xe.
- Bàn ghế đặt trong lớp học.
- Máy móc đặt trong nhà xưởng.
▸ Cách nhận biết áp lực
▸ Thí nghiệm (Hình 15.2)
Chuẩn bị: 2 khối sắt giống nhau hình hộp chữ nhật; 1 khay đựng bột mịn.
Tiến hành: Đặt khối sắt vào khay bột mịn theo 3 cách và quan sát độ lún.
nằm ngang
nằm ngang
đứng dọc
▸ Bảng kết quả (Bảng 15.1)
| So sánh | Áp lực (F) | Diện tích bị ép (S) | Độ lún (h) |
|---|---|---|---|
| b với a | $F_b > F_a$ | $S_b = S_a$ | $h_b > h_a$ |
| c với a | $F_c = F_a$ | $S_c < S_a$ | $h_c > h_a$ |
① Áp lực F (F càng lớn → lún càng sâu)
② Diện tích bị ép S (S càng nhỏ → lún càng sâu)
Áp suất sinh ra khi có áp lực tác dụng lên một diện tích bề mặt.
Áp suất được tính bằng độ lớn của áp lực trên một đơn vị diện tích bị ép.
▸ Ý nghĩa các đại lượng
| Đại lượng | Ý nghĩa |
|---|---|
| $p$ | Áp suất — đơn vị $N/m^2$ hoặc Pa |
| $F$ | Áp lực tác dụng lên mặt bị ép — đơn vị niutơn (N) |
| $S$ | Diện tích bị ép — đơn vị mét vuông ($m^2$) |
Khi đơn vị lực là niutơn (N), đơn vị diện tích là mét vuông ($m^2$) thì đơn vị áp suất là niutơn trên mét vuông ($N/m^2$), còn gọi là paxcan, kí hiệu là Pa.
▸ Các đơn vị khác
| Đơn vị | Kí hiệu | Quy đổi |
|---|---|---|
| Atmôtphe | atm | $1\ \text{atm} = 1{,}013 \times 10^5\ \text{Pa}$ |
| Milimét thuỷ ngân | mmHg | $1\ \text{mmHg} = 133{,}3\ \text{Pa}$ |
| Bar | Bar | $1\ \text{Bar} = 10^5\ \text{Pa}$ |
Từ công thức $p = \dfrac{F}{S}$, ta thấy áp suất tỉ lệ thuận với F và tỉ lệ nghịch với S. Vì vậy:
▸ Công dụng trong đời sống
Không chỉ chất rắn, mà cả chất lỏng và chất khí cũng gây ra áp suất lên bình chứa.
Vì chất khí có thể nén và dãn được, người ta dùng các cách sau để làm tăng áp suất chất khí:
Sau khi đã nắm vững lý thuyết, các em hãy chuyển sang tab Bài Tập để luyện 20 câu bám sát chương trình SGK!
Cùng luyện bài Áp suất trên một bề mặt!
20 câu: 16 trắc nghiệm · 2 đúng/sai · 2 tự luận
Tuyệt vời!
Cô Trần Thị Thanh Thảo
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Khoa Học Tự Nhiên THCS
Trình độ: Cử nhân Sư phạm KHTN, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 6+ năm kinh nghiệm tại Trường THCS Nguyễn Siêu