I. Lý thuyết trọng tâm

1. Khám phá phần mềm làm phim

Ngày nay, nhu cầu tạo các đoạn phim ngắn không chỉ dành cho các nhà sản xuất chuyên nghiệp mà đã trở nên phổ biến với mọi người. Có rất nhiều đoạn phim do các cá nhân tự tạo, đăng tải trên Internet với nội dung phong phú và hình thức hấp dẫn. Để đáp ứng nhu cầu đó, nhiều hãng phần mềm đã phát triển các ứng dụng làm phim với nhiều tính năng hiện đại, hữu ích.

Tính năng chung của phần mềm làm phim:

Mỗi phần mềm làm phim đều có những ưu điểm riêng, nhưng hầu hết đều cung cấp các tính năng cốt lõi cho phép: tạo ra các phân cảnh phim từ tư liệu đầu vào (ảnh, video clip), thiết đặt thời lượng xuất hiện cho mỗi phân cảnh, thiết lập hiệu ứng chuyển cảnh, ghép âm thanh làm nhạc nền, lồng tiếng hay phụ đề,… để tạo thành một đoạn phim hoàn chỉnh.

Bố cục giao diện chung:

Giao diện của một phần mềm làm phim thường được tổ chức với 5 thành phần chính:

1. Thanh công cụ: Chứa các nút lệnh để thiết lập tính năng hoặc thực hiện các thao tác chỉnh sửa phim.
2. Ngăn tư liệu: Nơi chứa các tệp ảnh, tệp video clip, tệp âm thanh,… – đây là kho nguyên liệu đầu vào cho đoạn phim.
3. Ngăn xem trước: Cho phép xem trước đoạn phim đang làm và thực hiện các lệnh chỉnh sửa, điều khiển phát lại.
4. Con trỏ: Chỉ thị thời điểm hiện tại trên trục thời gian của đoạn phim.
5. Ngăn tiến trình: Khu vực quản lí toàn bộ trình tự cũng như các thành phần của phim. Ngăn tiến trình có hai chế độ hiển thị:
   • Phân cảnh (Story board): Chế độ hiển thị đơn giản, giúp quan sát trực quan chuỗi các phân cảnh trong phim. Mỗi phân cảnh có thể là một ảnh hoặc một video clip, kèm con số chỉ thời lượng xuất hiện bên dưới. Giữa các phân cảnh có nút lệnh dùng để thiết lập hiệu ứng chuyển cảnh.
   • Dòng thời gian (Timeline): Chế độ hiển thị toàn bộ các thành phần của đoạn phim dưới dạng các lớp (track) được sắp xếp theo đúng trình tự thời gian. Mỗi đoạn phim có thể có nhiều lớp khác nhau, ví dụ: Video track 1 (lớp Bảng hình số 1, bao gồm các ảnh và video clip) và Audio track 1 (lớp Âm thanh số 1, bao gồm đoạn âm thanh làm nhạc nền). Tại mỗi thời điểm, phim sẽ hiển thị đồng thời nội dung của các lớp tương ứng.

II. Hướng dẫn thực hành

Phần thực hành sử dụng phần mềm VideoPad của nhà sản xuất NCH Software (phiên bản không thương mại) để minh hoạ. Có thể tải phần mềm tại địa chỉ: https://www.nchsoftware.com/videopad/index.html

Nhiệm vụ 1: Chuẩn bị tư liệu và kịch bản phim

Mục tiêu: Chuẩn bị sẵn nguyên liệu và lên ý tưởng trước khi bắt tay vào tạo phim.

Hướng dẫn:

• Chuẩn bị tư liệu đầu vào cho đoạn phim: khoảng 5 ảnh và 1 video clip. Nếu tải từ mạng Internet, cần lưu ý về bản quyền của chúng.
• Xây dựng ý tưởng, kịch bản phim: xác định thứ tự các phân đoạn dự kiến. Nên đặt tên cho các tư liệu theo thứ tự phân đoạn, chẳng hạn: Ảnh 1, Ảnh 2, Ảnh 3,…, Video 1, Video 2,… để dễ quản lí khi đưa vào phần mềm.

Nhiệm vụ 2: Tạo đoạn phim từ tư liệu đã chuẩn bị

Mục tiêu: Sử dụng Video Wizard trong VideoPad để tạo nhanh một đoạn phim hoàn chỉnh từ ảnh và video có sẵn, bao gồm đoạn mở đầu (Intro), nội dung chính, đoạn kết thúc (Outro) và nhạc nền.

Các bước thực hiện:

Bước 1. Khởi động phần mềm VideoPad.

Bước 2. Chọn Video Wizard

Tại màn hình khởi động của VideoPad, chọn lệnh Video Wizard – đây là tính năng hỗ trợ tạo phim đơn giản và nhanh nhất theo các mẫu có sẵn.

Khi hộp thoại Video Wizard hiện ra, chọn một mẫu phim bất kì (ví dụ chọn mẫu Vacation trong nhóm Full Video – mẫu phim có đầy đủ ba đoạn: mở đầu, nội dung, kết thúc). Nhấn Select để bắt đầu.

Bước 3. Tạo video theo mẫu đã chọn

Bước 3 gồm nhiều bước con:

★ Bước 3.1. Chọn tư liệu đầu vào

Hộp thoại Add Content hiện ra:

1. Nháy chọn Add Files.
2. Hộp thoại Add Files To Your Project xuất hiện – mở thư mục chứa các tư liệu đã chuẩn bị, chọn tất cả ảnh và video rồi nhấn Open. Các tệp được chọn sẽ xuất hiện trong hộp thoại Add Content. Ở bước này có thể bổ sung thêm hoặc xoá bớt tư liệu nếu cần.
3. Nhấn Next để chuyển sang bước tiếp theo.

★ Bước 3.2. Chọn âm thanh, nhạc nền cho phim

Hộp thoại Add Music hiện ra với các lựa chọn:

• Use Theme Music – Sử dụng nhạc nền đi kèm theo mẫu phim đã chọn.
• No Music – Không sử dụng nhạc nền.
• Load My Own Music – Tải nhạc nền riêng của em từ máy tính.

Ngoài ra còn có:

• Nút Add Music – Chọn tệp âm thanh từ máy tính.
• Nút Load From Stock Library – Tải nhạc từ thư viện có sẵn của phần mềm.
• Nút Preview Theme Music – Nghe thử nhạc nền của mẫu.

Trong bài thực hành, hãy chọn Use Theme Music rồi nhấn Next để sang bước tiếp theo.

★ Bước 3.3. Biên tập đoạn phim mở đầu (Intro)

Hộp thoại Intro hiện ra – đây là phần biên tập cho đoạn phim mở đầu. Mẫu đoạn mở đầu gồm 1 ảnh và 2 dòng chữ. Thực hiện các thao tác:

1. Nháy chuột chọn ảnh muốn đưa vào đoạn mở đầu (từ danh sách tư liệu phía dưới).
2. Gõ nội dung chữ xuất hiện trên đoạn mở đầu (ví dụ: dòng 1 là “Mùa hè”, dòng 2 là “đáng nhớ”).
3. Chọn màu chữ.
4. Chọn phông chữ.
5. Nhấn Next để chuyển sang bước tiếp theo.

★ Bước 3.4. Biên tập đoạn phim kết thúc (Outro)

Thực hiện tương tự như Bước 3.3 – chọn ảnh, nhập nội dung chữ, chọn màu và phông chữ cho đoạn kết thúc. Nhấn Next.

★ Bước 3.5. Xem trước đoạn phim vừa tạo

Sau khi hoàn thành các bước trên, phần mềm cho phép xem lại toàn bộ đoạn phim. Sử dụng các nút điều khiển phía dưới (phát, tạm dừng, tua) để xem trước. Nếu chưa ưng ý, có thể quay lại các bước trước để sửa.

Bước 4. Kết thúc quá trình tạo phim

Nhấn Create để hoàn tất quá trình tạo đoạn phim bằng Video Wizard. Phần mềm sẽ chuyển về giao diện chính, tại đây em có thể xem lại đoạn phim ở ngăn xem trước.

Lưu lại dự án phim với tên theo cấu trúc: <Tên phim>.<Ngày tạo>.vpj. Dự án này có thể mở lại để tiếp tục chỉnh sửa ở các buổi học sau.

Bước 5. Lưu lại và xuất bản phim

Nhấn lệnh Export Video trên thanh công cụ. Hộp thoại Export Video hiện ra với các thiết lập:

1. Export File Name – Đặt tên cho đoạn phim.
2. Save to Folder – Chọn đường dẫn tới thư mục lưu đoạn phim.
3. File Format – Chọn định dạng đoạn phim (ví dụ .mp4).
4. Nhấn Create để xuất bản phim.

Phần mềm sẽ hiển thị dung lượng ước tính của tệp phim – dung lượng này phụ thuộc vào độ dài phim và định dạng tệp đã chọn.

Thầy Phạm Thành Danh

(Người kiểm duyệt, ra đề)

Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tin Học THPT

Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tin học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1

Kinh nghiệm: 8+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Thuận Hóa