Chọn đến phần học sinh cần nhanh chóng thông qua mục lục bằng cách click đến phần đó
- I. Lý thuyết trọng tâm
- 1. Biên tập phim
- II. Hướng dẫn thực hành
- Nhiệm vụ chung: Mở dự án phim đã tạo
- Nhiệm vụ 1: Chỉnh sửa ảnh
- Nhiệm vụ 2: Chỉnh sửa âm thanh
- Nhiệm vụ 3: Tạo hiệu ứng chuyển cảnh
- Nhiệm vụ 4: Căn chỉnh thời gian các phân cảnh trong phim
- Nhiệm vụ 5: Tạo phụ đề để chú thích cho các ảnh trong đoạn phim
I. Lý thuyết trọng tâm
1. Biên tập phim
Để đoạn phim trở nên chuyên nghiệp và hấp dẫn hơn, phần mềm làm phim cung cấp các công cụ biên tập cơ bản. Dưới đây là năm nhóm công cụ chính:
a) Chỉnh sửa hình ảnh
Cho phép can thiệp vào các hình ảnh hoặc video clip tại từng phân đoạn của phim. Các thao tác thường dùng bao gồm: bổ sung, thay thế hoặc xoá ảnh/video; căn chỉnh hướng, góc quay; tạo hiệu ứng hình ảnh cho ảnh hoặc video clip. Các thao tác này được thực hiện thông qua các lệnh trong ngăn Tư liệu – các lệnh sẽ hiện ra khi nháy chuột phải vào một tư liệu bất kì (ảnh hoặc video).
b) Chỉnh sửa âm thanh
Âm thanh là một yếu tố quan trọng góp phần tạo nên sự thành công của đoạn phim. Phần mềm làm phim cho phép đưa các tệp âm thanh vào đoạn phim, ghép nối nhiều đoạn âm thanh, thay đổi độ dài, điều chỉnh âm lượng và thực hiện các chỉnh sửa khác.
c) Tạo các hiệu ứng chuyển cảnh
Vì đoạn phim được tạo từ chuỗi các phân cảnh (ảnh hoặc video), việc thêm hiệu ứng chuyển cảnh giữa các phân cảnh sẽ giúp phim mượt mà và hấp dẫn hơn. Đây là tính năng luôn được các phần mềm làm phim cải tiến và bổ sung thêm nhiều hiệu ứng mới.
d) Căn chỉnh thời gian
Thời lượng của từng phân cảnh là một yếu tố quan trọng. Một đoạn phim có thể chứa nhiều lớp khác nhau (lớp bảng hình, lớp âm thanh, lớp phụ đề,…), việc căn chỉnh thời gian xuất hiện giữa các phân cảnh trên các lớp này cần được thực hiện sao cho khớp với kịch bản mong muốn. Thao tác này được hỗ trợ thực hiện tại ngăn tiến trình của phần mềm.
e) Tạo phụ đề
Phụ đề giúp đoạn phim truyền tải thông tin tốt hơn và trông chuyên nghiệp hơn. Tính năng tạo, chỉnh sửa, định dạng phụ đề được hầu hết phần mềm làm phim cung cấp và tương đối dễ sử dụng.
II. Hướng dẫn thực hành
Phần thực hành tiếp tục sử dụng phần mềm VideoPad để biên tập đoạn phim đã tạo ở Bài 29.
Nhiệm vụ chung: Mở dự án phim đã tạo
Bước 1. Khởi động phần mềm VideoPad.
Bước 2. Mở dự án phim đã thực hiện ở phần thực hành Bài 29.
Bước 3. Lưu dự án với tên mới theo cấu trúc: <Tên phim>.<Ngày tạo>.vpj để tránh ghi đè lên bản gốc.
Nhiệm vụ 1: Chỉnh sửa ảnh
Mục tiêu: Thay thế một ảnh trong phim bằng ảnh mới.
Hướng dẫn:
Bước 1. Tại ngăn Tư liệu, chuyển sang trang Images. Nháy chuột phải vào ảnh cần thay thế (ví dụ ảnh số 5). Khi bảng lệnh hiện ra, chọn Replace File….
Bước 2. Chọn đường dẫn tới tệp ảnh mới sẽ dùng để thay thế cho ảnh 5.
Sau bước này, ảnh mới sẽ được đưa vào ngăn tư liệu, thay thế cho ảnh 5 cũ. Phân cảnh sử dụng ảnh 5 cũ trong đoạn phim cũng sẽ tự động cập nhật theo.
Bước 3. Nhấn nút Play trong ngăn xem trước để kiểm tra kết quả sau khi thay thế ảnh.
Mẹo: Trong ngăn tiến trình, em cũng có thể thay đổi vị trí các phân cảnh bằng cách kéo thả. Ngoài ra, hãy thử khám phá các tính năng chỉnh sửa ảnh khác trong bảng lệnh (Hình 30.1) như Effects, Flip, Rotate, Change Clip Speed,…
Nhiệm vụ 2: Chỉnh sửa âm thanh
Mục tiêu: Tạo hiệu ứng nhỏ dần (Fade Out) cho nhạc nền ở phần cuối đoạn phim, giúp âm thanh kết thúc một cách mượt mà thay vì dừng đột ngột.
Hướng dẫn:
Việc chỉnh sửa âm thanh cần thực hiện tại ngăn tiến trình ở chế độ Dòng thời gian (Timeline).
Bước 1. Tại ngăn tiến trình, nháy chuột vào hộp chọn Storyboard, trong bảng chọn hiện ra, nháy chọn Timeline để chuyển sang chế độ Dòng thời gian.
Bước 2. Nháy chuột phải vào vị trí bất kì của đoạn âm thanh trong lớp Audio track. Trong bảng lệnh hiện ra, chọn Fade Out.
Bước 3. Hộp thoại Fade Out hiện ra, cho phép thiết lập các thông số điều chỉnh âm lượng nhỏ dần:
- Nháy chuột chọn From the end of the clip (nhỏ dần tính từ cuối đoạn âm thanh).
- Thiết lập thời lượng của đoạn âm thanh nhỏ dần tại ô Duration (ví dụ: 2.000 giây).
- Nhấn OK để áp dụng.
Sau khi áp dụng, quan sát hình ảnh minh hoạ đoạn âm thanh trên lớp Audio track 1: ở vị trí 2 giây cuối cùng, đường kẻ giữa màu xanh (biểu thị âm lượng) sẽ có chiều đi xuống, nghĩa là âm lượng nhạc nền sẽ nhỏ dần cho đến hết đoạn phim.
Nhiệm vụ 3: Tạo hiệu ứng chuyển cảnh
Mục tiêu: Thêm hiệu ứng chuyển cảnh giữa các phân cảnh trong đoạn phim.
Hướng dẫn:
Bước 1. Chuyển ngăn tiến trình về chế độ hiển thị Storyboard.
Bước 2. Nháy chuột vào nút lệnh hiệu ứng (biểu tượng nằm giữa hai phân cảnh) tại vị trí phân cảnh muốn thêm hiệu ứng chuyển cảnh.
Bước 3. Danh sách các hiệu ứng chuyển cảnh hiện ra (ví dụ: Blur, Cross Fade, Dissolve, Fade In, Fade Out, Rough,…). Chọn một hiệu ứng bất kì.
Bước 4. Xem đoạn phim ở ngăn xem trước để theo dõi hiệu ứng chuyển cảnh vừa thiết lập. Nếu muốn đổi sang hiệu ứng khác, quay lại Bước 3 và chọn lại.
Nhiệm vụ 4: Căn chỉnh thời gian các phân cảnh trong phim
Mục tiêu: Thay đổi thời lượng xuất hiện của từng phân cảnh cho phù hợp với kịch bản.
Hướng dẫn:
Trong đoạn phim, phần mềm đã mặc định sẵn thời lượng cho mỗi phân cảnh (con số hiển thị bên dưới mỗi phân cảnh ở chế độ Storyboard). Để thay đổi thời lượng:
Bước 1. Bật chế độ hiển thị dạng Storyboard cho ngăn tiến trình.
Bước 2. Nháy chuột chọn phân cảnh cần căn chỉnh thời gian (ví dụ phân cảnh 2). Phân cảnh này sẽ được hiển thị ở ngăn xem trước.
Bước 3. Gõ vào thời lượng mong muốn tại ô Duration trong dây lệnh ở ngăn xem trước, rồi nhấn phím Enter để xác nhận.
Bước 4. Xem lại đoạn phim để theo dõi sự thay đổi thời lượng của phân cảnh vừa điều chỉnh. Có thể quay lại Bước 3 để chỉnh lại nếu cần.
Thực hiện tương tự với các phân cảnh khác để đoạn phim có thời lượng như mong muốn.
Nhiệm vụ 5: Tạo phụ đề để chú thích cho các ảnh trong đoạn phim
Mục tiêu: Thêm dòng chữ phụ đề xuất hiện ở từng thời điểm phù hợp trong phim.
Hướng dẫn:
Bước 1. Mở hộp thoại tạo phụ đề: trên thanh công cụ, chọn lệnh Sequence, tiếp theo chọn lệnh Subtitles.
Bước 2. Khi hộp thoại Subtitles hiện ra, thực hiện lần lượt theo các bước sau:
- Đặt con trỏ vào vị trí chỉ thời điểm bắt đầu có phụ đề (kéo con trỏ trên thanh thời gian trong hộp thoại, hoặc sử dụng nút Set Start / Set End để xác định chính xác thời điểm bắt đầu và kết thúc).
- Gõ nội dung phụ đề vào ô văn bản (ví dụ: “Ngày thứ 2, đi câu cá” hoặc “Ngày thứ 3, lướt ván”).
- Căn chỉnh lại thời gian cho từng phụ đề sao cho khớp với phân cảnh tương ứng. Có thể chỉnh trực tiếp các giá trị Start Time và End Time trong bảng danh sách phụ đề.
- Nhấn Add để bổ sung phụ đề vào danh sách.
Lặp lại các thao tác trên để tạo phụ đề cho các phân cảnh khác.
Mẹo: Sử dụng lệnh Format trong hộp thoại Subtitles để định dạng chữ phụ đề (phông chữ, cỡ chữ, màu sắc,…).
Bước 3. Sau khi đã tạo xong phụ đề cho các phân cảnh, nhấn Apply để đóng hộp thoại và lưu lại toàn bộ phụ đề vừa tạo.
Xem lại toàn bộ đoạn phim để kiểm tra. Nếu phụ đề chưa khớp thời gian hoặc nội dung chưa đúng, mở lại hộp thoại Subtitles để điều chỉnh.
Thầy Phạm Thành Danh
(Người kiểm duyệt, ra đề)
Chức vụ: Trưởng ban biên soạn môn Tin Học THPT
Trình độ: Cử nhân Sư phạm Tin học, Chứng chỉ hạng II, Chứng chỉ Tin học, Ngoại ngữ B1
Kinh nghiệm: 8+ năm kinh nghiệm tại Trường THPT Thuận Hóa